آتش‌بس حکومت با گروه طالبان؛ از استقبال کشورها وسازمان‌هاي بين‌المللي تا انتقاد تند سياسيون و فعالان مدني

 

با سپري شدن سه روز آتش از بس  دوطرفه (حکومت و گروه طالبان) و تمديد آن تا زمان ناتعيين شده، توسط رييس جمهورغني، با استقبال زياد در داخل و خارج از افغانستان همراه شد، اما از سويي‌هم با اين اقدام حکومت افغانستان با انتقاد‌ها و تحليل‌هاي چند پهلو از سوي شماري از تحليل‌گران سياسي، آگاهان امور و فعالان مدني روبرو شد.

نماينده‌گي سازمان ملل «يوناما»، اتحاديه اروپا، حکومت امريکا و ناتو از آتش بس حکومت و گروه طالبان استقبال کرده و آن را سرآغاز، براي گفت‌وگوهاي صلح ميان حکومت افغانستان و گروه طالبان خوانده اند.

نماينده‌گي سازمان ملل «يوناما» در کابل با نشر اعلاميه‌اي گفته است: «تمديد آتش‌بس از سوي حکومت افغانستان، فرصت خوبي براي آغاز گفت‌وگوها به هدف يافتن جنگ و پيدا کردن يک راه حل سياسي در اين کشور مي‌تواند باشد.»

تداميچي ياماموتو نمايندة خاص منشي عمومي سازمان ملل‌متحد در افغانستان، ضمن استقبال از اين تصميم حکومت و گروه طالبان، گفته که «اين فرصت را براي آغاز گفت‌وگوها نبايد از داد.»

اوهم‌چنان از گروه طالبان خواسته است، به اين اعلام حکومت افغانستان پاسخ مثبت دهند.

از سويي‌هم، اتحادية اروپا گفته است که آتش‌بس تاريخي ميان حکومت افغانستان و طالبان در عيد فطر، به مردم افغانستان فرصت داد تا پس از 17 سال جنگ، نفس راحت بکشند.

در اعلاميه به نقل از فدريکا موگريني رييس پاليسي خارجي اين اتحاديه آمده است: «اتحادية اروپا از هر دو طرف مي‌خواهد تا به تعهدات خود ارج بگذارند.»

وزارت خارجه امريکا در اعلامية نوشته است، از پيشنهاد تمديد آتش‌بس از سوي رييس جمهور غني و آغاز گفت‌وگوهاحکومت افغانستان با طالبان، واشنگتن حمايت مي‌کند.

در بخشي از اعلامية وزارت خارجة امريکا آمده است: «ايالات متحده آماده است تا از اين گفت‌وگوها حمايت، آن را تسهيل و در آن اشتراک کند.»

بوريس جانسون وزير خارجة بريتانيا از اعلام تمديد آتش‌بس از سوي رييس جمهور غني استقبال کرده وگفته است، آتش‌بس نشان مي‌دهد که حکومت افغانستان صداي مردم خود را که سخت حامي صلح هستند، مي‌شنود.

مأموريت حمايت قاطع ناتو در افغانستان نيز از اعلام تازه رييس جمهور غني  مبني به تمديد آتش بس استقبال کرده است.

ينس ستولتنبرگ منشي عمومي ناتو در پيامي روي تويترش از اعلام تمديد آتش‌بس با طالبان استقبال کرده و گفته است: «اين يک فرصت  براي گروه طالبان است، تا نشان دهند که خواهان آينده صلح‌آميزدر افغانستان هستند.»

روز يک‌شنبه در حالي که آتش بس گروه طالبان در برابر دولت پايان مي‌يابد، اما رييس جمهور غني ديروز در سخنراني خطاب به ملت خود، آتش‌بس حکومت افغانستان با طالبان را که از 27 ماه رمضان تا پنجم عيد گفته شده بود را تا مدت نامشخص تمديد کرد.

رييس جمهور در اين سخن‌راني خود از گروه طالبان خواست که آتش‌بس‌شان را تمديد کنند.

آقاي غني گفت: «از روز چهارم عيد فطر، به نيروهاي امنيتي و دفاعي کشور هدايت مي‌دهم که آتش‌بس را تمديد کنند. جزئيات تمديد آتش‌بس به زودي با ملت شريک خواهد شد.»

او اما، به نيروهاي امنيتي و دفاعي دستور داد که در برابر هر گونه حمله و تعرض براي تأمين امنيت مردم آماده باشند.

شوراي عالي صلح افغانستان هم گفته است که تمديد آتش‌بس با گروه طالبان مي‌تواند زمينة صلح دايمي در افغانستان را فراهم کند.

مسوولان اين نهاد هم‌چنان گفته اند که پس از آن‌که آتش بس برقرار شد، آنان با شماري از سران گروه طالبان تماس‌هاي ويديويي بر قرار کرده اند.

محمدکريم خليلي، رييس شوراي عالي صلح روز يک‌شنبه گفته است، در اين مدت، گفت‌وگوهاي ويديويي با سران طالبان صورت گرفته است.

او گفته است: «ما در طول اين هفته حتا تبادلة ديدگاه و نظريات به صورت نه شفاهي؛ بلکه به صورت حتا ويديويي هم در رابطه به قضايا داشتيم با کلان‌هايش؛ که حالا فعلاً زود است که در رابطه با وضعيت فعلي و آزادي زندانيان صحبت‌هايي داشتيم، اين خودش يک گام کلاني است در جهت ايجاد يک فضاي گفت‌وگو و گفتمان.»

هبت‌الله آخندزاده، رهبراين گروه، در پيام خود به مناسبت عيد فطر بر مذاکره با ايالات متحده به جاي حکومت افغانستان تأکيد کرد. اما در پيام خود هيچ اشاره‌اي به آتش چند روز گذشته نکرده است.

اين در حاليست که رييس جمهور غني در سخن‌راني روز شنبه خود گفت که حکومت افغانستان در کنار مذاکره همه‌جانبه صلح، حاضر است تا در مورد نقش و حضور نيروهاي خارجي و آينده‌شان  در افغانساان بحث کند.

واکنشها به ورود افراد طالبان به شهرها و مناطق تحت کنترل دولت:

پس از آن که تصوير‌هاي از افراد گروه طالبان که در روزهاي عيد به مناطق تحت کنترل دولت آمده بودند در شبکه‌هاي اجتماعي نشر شد، شماري از فعالان شبکه‌هاي اجتماعي نسبت به اين مسأله واکنش‌هاي گوناگون داشتند.

امرالله صالح رييس پيشين امنيت ملي افغانستان در صفحة فيس بوک خود نوشته است: «صلح يک نياز ملي است، اما به ياد بايد داشت که آتش بس کنوني به معناي صلح نيست.»

آقاي صالح چند مورد را به عنوان دليل بر تحليل خود آورده است. نخست اين که:

«ما آگاهي از بحث استراتيژيک، منطقوي و دلايل اجماع جهاني مبني بر اين‌که به يک باره‌گي طرف‌دار آتش بس اند نداريم. اين آتش بس هيچ ربطي به ابتکار رييس جمهوري افغانستان ندارد.»

آقاي صالح تاکيد کرده است که رييس جمهور غني سخن‌گوي طرح آتش بس است نه مهندس و مبتکر آن، زيرا اگر او مهندس و مبتکر اين طرح مي‌بود امروز نبايد هزاران طالب تا دندان مسلح داخل چندين شهر افغانستان مي‌شدند.

رييس پيشين امنيت ملي تصريح کرده است که طالبان امروز با طالبان ماه رمضان فرق دارند يعني امروز بنابر مبهم بودن روش تطبيق آتش بس طالبان توانسته اند ساحه کنترل خود را تا پل کوته سنگي کابل گسترش بدهند در حالي‌که هيچ مامور دولتي اجازه رفتن به ساحات تحت کنترل آن‌ها را ندارد و يا کسي تا حال جرأت نکرده است که به ساحات آن‌ها برود.

رييس پيشين امنيت ملي اين اقدام حکومت را دراماتيک خوانده و پرسيده است: «بياييد فراتر از هيجان زود گذر فکرکنيم، هيچ يک از رهبران حوزه ضد طالبان نمي‌دانند که اين تحولات درامتيک و سريع استوار بر چيست. آيا امريکا به يک تفاهم بزرگ با پاکستان رسيده است، يا هدف اين است که با اين نمايش زمينه تداوم قدرت يک حلقه خاص برابر شود ويا اين که با اين اقدام روابط پنهان طالب با روس و ايران برهم بريزد؟

صديق الله توحيدي آگاه مسايل امور سياسي و روزنامه نگار در صفحه فيس بوک خود نوشته است: «روبوسي طالبان و نيروهاي امنيتي اگر از ته دل باشد، ثابت كننده اين است كه اين جنگ داخلي نيست حداقل آتش بس سه روزه اين درس را به همه‌گان داد.

طالبان هم بدانند كه نيروهاي امنيتي ومردم شهرها كافر نيستند وآن‌هايي كه آن‌ها را امر به كشتن مي‌كنند، نامسلمان اند.»

محمد ياسين نگاه نويسنده و فعال مدني در کابل، نسبت به ورود بي‌قيد وشرط افراد گروه طالبان به پايتخت اين گونه واکنش نوشته است: نه به فراموش‌کاري؛ همه‌گان ديروز مشاهده کرديم که گروه تروريستي طالبان زير نام، «آتش بس» با جنگ‌افزارهاي‌شان وارد شهرها گرديدند و بر تمام جاده‌ها و خيابان‌ها پرچم خونين‌شان را به اهتزاز درآوردند. در اين هيچ ترديدي وجود ندارد که دست‌يابي به صلح و ثبات و پايان جنگ رويا و خواست تمام شهروندان افغانستان است و مردم از هرگونه تلاشي در اين راستا حمايت مي‌کند؛ اما ورود يکباره طالبان در غيبت هرگونه اطلاعات در پيوند به مذاکرات آن‌ها با حکومت به هيچ روي معقول و منطقي نيست و مي‌تواند عواقب بسيار ناگوار را در پي داشته باشد.»

آقاي نگاه در اين يادداشت خود افزوده است: «ديروز و امروز مردم در خيابان‌ها کاروان‌هايي را در حال گشت و گذار مي‌بينند که بيست و دو سال تمام بدون وقفه آن‌ها را کشته است و اين کشتار تا امروز نيز بدون هيچ دليلي ادامه دارد. امروز يکباره مي‌آيند و با قامت‌هاي استوار و سيماي سرشار از پيروزي در ميان مردم راه مي‌روند و پرچم ننگين خود را به اهتزاز درمي‌آورند و زنده‌باد «ملاعمر» مي‌گويند.»

او تاکيد کرده است: «سکوت شهروندان و به ويژه روشن‌فکران و تحصيل‌کرده‌گان به هيچ روي قابل توجيه نيست و اگر اين بي‌تفاوتي ادامه يابد، چنين تفسير خواهد گشت که گروه طالبان هيچ‌گونه جنايتي را انجام نداده‌اند و قرباني دادن و کشته شدن حق و وظيفة ما بوده است و امروز خوش‌حال هستيم که براي چند روز دست از کشتن ما برمي‌دارند.»

برخي ديگر از فعالان مدني در صفحات فيس بوک خود ورود افراد گروه طالبان به مراکز شهرها را تسليم شدن حکومت به آن گروه تفسير کرده اند و برخي ديگر اين اقدام آقاي غني را قومي خوانده اند و آن را به پايان حکومت داکتر نجيب الله که قصد تسليم دهي حکومت به حزب اسلامي حکمت‌يار را داشت تشبيه کرده اند.

رستاپور

 

اشتراک گذاری:

نظر بدهید