آيا خلافت جاي‌گزين امارت خواهد شد؟

 

لطیف آرش

دولت افغانستان از روز بيست هفتم ماه رمضان الي پنجم عيد با گروه طالبان اعلام آتش بس کرد. محمد اشرف غني رييس جمهوري افغانستان دريک نوار تصويري گفت، درصورت که نيروهاي دولتي هدف حمله قرار بگيرند حق دفاع از خود را دارند وهم‌چنان اضافه نمود که جنگ‌جويان خارجي به‌شمول گروه داعش و القاعده از اين آتش بس مستثني بوده وعمليات تهاجمي عليه آن ها ادامه خواهد يافت.

گروه طالبان نيز با نشر اعلاميه‌اي اعلام داشتند که در سه روز عيد با نيروهاي امنيتي و دفاعي افغانستان آتش بس خواهند نمود، اما نبرد عليه نيروهاي خارجي مستقر در افغانستان ادامه خواهند يافت، دراعلاميه‌اي مربوطه به جنگ جويان هدايت داده شده بود که از گشت‌وگذار در ملا عام خود داري نمايند، زيرا ممکن است مورد حملات هوايي نيروهاي خارجي قرار گيرند.

افراد گروه طالبان دستور عدم گشت‌وگذار را ناديده گرفتند و در تمام افغانستان به‌شمول کابل پايتخت به جاده‌ها ريختند و درکنار نيروهاي دولتي و مردم ملکي به شادي عيد پرداختند نيروهاي سرمست از شادي آتش بس طالبان در ولايت ننگرهار هدف حملات مرگ‌بار انتحاري داعش قرار گرفتند وتلفات سنگين را متقبل گرديدند.

رسانه‌هاي معتبر غربي با نقل قول از منابع استخباراتي گزارش دادند که اين آتش بس در نتيجه توافق ميان پاکستان وامريکا وبا وساطت چين صورت گرفته است و امريکا براي نشان دادن حسن نيت به پاکستان ملا فضل رهبر طالبان پاکستاني را در ولايت کنر هدف حمله هوايي قرار داده است که درنتيجه آن او با چهار محافظش کشته شده است. اما گروه طالبان بانشر اعلاميه‌اي گفته است که آن‌ها با فشار هيچ کشور خارجي تن به آتش بس نداده اند.

در اين نوشته به اين امر مهم مي‌پردازيم که آيا اين آتش بس و مذاکرات احتمالي صلح منجر به پيوستن سران طالبان به دولت افغانستان و يک‌جا شدن فرماندهان و افراد اين گروه به داعش خواهند شد.

درنگ کوتاه برعوامل ظهور طالبان در افغانستان:

در مورد ظهور گروه طالبان سه ديدگاه متضاد وجود دارد، ديدگاه نخست مربوط به خود اعضاي گروه طالبان و هوا داران اين گروه اند، ديدگاه دومي مربوط به رقيبان سياسي- نظامي طالبان اند وديدگاه سومي هم ارتباط مي‌گيرد به پژوهش گران نسبتاً غير جانب دار داخلي و خارجي.

الف:ديدگاه اعضاء وهوا داران طالبان:

اعضاي گروه طالبان به اين عقيده و باور هستند که جنبش طالبان يک حرکت کاملاً خود جوش و مردمي است که در نتيجه ظلم و ستم فرماندهان محلي احزاب جهادي مستقر در جنوب افغانستان شکل گرفت. در اين ميان ملا عبدال‌سلام ضعيف يکي از اين افراد است. او که در زمان حاکميت طالبان سفير افغانستان مقيم پاکستان بود در کتاب تازه اش«طالبان له کندهاره تر مزاره» مي‌نويسد که طالبان کدام گروه تازه و بي نام نشان نبوده، بلکه اين گروه در زمان جهاد عليه شوروي هم جبهات مستقل داشتند که مجاهدين اين جبهات تحت نام طالبان ياد مي‌شدند. او تعداد اين جبهات را اين طور معرفي مي کند:

1- جبهه پاشمول به رهبري ملا حاجي محمد اخوند.

2-جبهه پنجوايي به رهبري لالا ملنگ.

3-جبهه نلغام به رهبري ملا محمد صادق اخوند.

4-جبهه زنگي آباد به رهبري ملا عبدالصمد.

5-جبهه موشان به رهبري ملا نور محمد.

6- جبهه تلوکان به رهبري ملا محمد معصوم اخوند.

7-جبهه بندي تيمور به رهبري ثاني مولي عبيدالله

8-جبهه محله جات به رهبري ملا نورالدين ترابي(ضعيف،عبدالسلام،25 :1396)

او، به تعداد 34 جبهه را نام مي‌برد که ذکر تمام آن‌ها از حوصله اين مقال خارج است. او درادامه مي‌نويسد که مردم روستاي کشکي نخود ولسوالي پنجوايي ولايت کندهار از دست فرماندهان جهادي به ستوه آمدند و براي نجات شان به فرماندهان جبهات ياد شده «فرماندهان جبهات طالبان در زمان جهاد عليه شوروي‌ها» شکايت کردند. به گفته او، اکثر فرماندهان جبهات ياد شده به‌شمول ملا محمد عمر مجاهد پس از سقوط حکومت تحت حمايه شوروي‌ها در کابل درجنگ‌هاي داخلي شرکت نکردند و مصروف تدريس و آموزش در مدارس ديني گرديند، اما به اثر مراجعه مکرر مردم و به اوج رسيدن ظلم وستم فرماندهان جهادي، تحريک اسلامي طالبان در اول اکتبر سال 1994در قريه سنگسار ولسوالي ميوند ولايت کندهار برضد اين نيروها تشکيل گرديد.(ضعيف،ملاعبدالسلام،35 :1396).

سخن‌گوي ملامحمدعمر در کتاب تحت عنوان«ملاعمر، طالبان و افغانستان» شکل گيري جنبش طالبان را از زبان ملاعمرمجاهد اين طور بيان مي‌کند: «حالت شهر وحومه‌هاي کندهار به حدي وخيم بود که نه سر مردم در امان بود و نه هم ناموس مردم، يک روز بالاي موتورسايکل به سوي مدرسه مي‌آمدم که در کنار سرک يک شخص ايستاد بود وقتي نزديکش رفتم ديدم که شخص مذکور کشته شده بود و به مهارت خاص ايستاده نگهداشته شده بود اين جنايت نظير آن بالاي روح و روانم اثر بدگذاشت و جلوگيري از اين گونه جنايت را بالاي خود فرض شمردم و طرف‌هاي شام از مدرسه خارج شدم وبا استفاده از يک موتر سايکل به مدارس اطراف سر زدم و در مدت کمي پنجاه و دوتن از دانش‌جويان و اساتيد مدارس با ما همراه گرديد و سپس با استفاده از دو موتر وچند موترسايکل کار مان را آغاز کرديم.(مطمين،عبدالحي،79 :1396)

ديدگاه دومي:

مخالفان گروه طالبان (احزاب جهادي، سلطنت طلبان وتکنوکرات‌هاي مستقر در غرب) به اين عقيده اند که جنبش طالبان يک حرکت استخباراتي بوده که براي پيش برد اهداف کشورهاي غربي (امريکا واتحاديه اروپا) به کمک مالي و لوجستکي کشورهاي پاکستان و عربستان به وجود آمد.

ديدگاه پژوهشگران:

پژوهش‌گران نسبتاً بي طرف داخلي و خارجي به اين نظر اند که عوامل ظهور طالبان به دو دسته قابل تقسيم اند.

عوامل داخلي

عوامل خارجي

اين محققين در بخش عوامل داخلي عناصر ذيل را در ظهور طالبان مؤثر مي‌دانند:

تعاليم مدارس ديني

فرهنگ سياسي پشتون والي

فقدان نظم وامنيت اجتماعي

عوامل خارجي:

به نظر پژوهش‌گران عوامل خارجي که باعث ظهور جنبش طالبان گرديد مداخله کشورهاي منطقه و جهان مي‌باشند از ديد آنها کشورهاي ذيل دراين قضيه دخيل بودند:

پاکستان

عربستان سعودي

امارات متحده عربي

ايالات متحده آمريکا

جمهوري اسلامي ايران

داعش(دولت ياخلافت اسلامي):

دولت اسلامي يا داعش اسبق از شاخه القاعده عراق منشعب گرديده است و ازسال 2000الي2014 مراحل ذيل را سپري نموده است.

از 2000الي2004 گروه التوحيد الجهاد به رهبري ابو مصعب الزرقاوي.

از2004 الي 2006 القاعده في بلاد الرافدين يا جماعت جهاد في بلاد الرافدين به رهبري ابومصعب الزراقاي.

2004در سال2006 اين گروه نامش را از القاعده في بلاد الرافدين به مجلس شوري المجاهدين تبديل نمود.

از2006 الي 2013 نام اين گروه ابتدا «الدوله الاسلاميه في العراق وسپس به الدوله الاسلاميه في العراق والشام» مبدل گرديد.ازسال 2006 الي 2010 رهبري اين جريان به عهده ابوعمرالبغدادي وبعد از کشته شدن وي اين مسووليت به ابوبکر البغدادي رسيد، نامبرده درسال2014 درمسجد النوري شهر موصل عراق اين گروه را به نام «الدوله الاسلاميه» مسماً نمود.(عطوان،عبدالباري،233 :1394)

پس از اعلام خلافت ازسوي ابوبکر البغدادي سخن‌گوي او «محمد العدناني» دريک نوار صوتي از تمامي گروه‌هاي جهادي از جمله طالبان خواست که با خليفه مسلمين بعيت نمايند. گروه بوکو حرام در نايجريا و يک بخش از طالبان پاکستاني درآن سوي مرز ديورند با بغدادي بعيت نمودند که درنتيجه بعيت طالبان پاکستاني شاخه خراسان به ميان آمد.

ادامه دارد…

اشتراک گذاری:

نظر بدهید