امنیت شمال، قربانی رقابت‌های تیمی نشود!!

 

بازداشت نظام‌الدین قیصاری فرمانده پولیس ولسوالی قیصار ولایت فاریاب که فرماندهی نیروهای خیزش مردمی را نیز به عهده داشت، با واکنش‌های جدی مردمی در چند ولایت شمال کشور روبرو شده است. هرچند جنرال دوستم، ایتلاف نجات افغانستان و برخی از چهره‌های سیاسی دیگر نیز در این زمینه واکنش داشته‌اند، اما واکنش‌های جدی مردمی به این رویداد غیرقابل پیش‌بینی بوده است.

مجلس سنا نیز به این موضوع واکنش نشان داده و نسبت به پیامدهای احتمالی این رویداد هشدار داده است. می‌توان با ملاحظه واکنش‌های «اعلامیه‌یی» و «فیسبوکی» رهبران ایتلاف نجات در برابر تحولات اخیر در شمال گفت که آنان به طرز عجیبی در این زمینه جبن‌آمیز برخورد کرده‌اند که احتمالن این امر دولت را در مهندسی اوضاع سیاسی شمال بیشتر جسور ساخته است.

تحلیل امنیتی بازداشت قیصاری، به عنوان یکی از فرماندهان نظامی ضد طالبان در فاریاب، دستان پنهان استخباراتی را در این امر دخیل می‌داند که با ترور دو ماه پیش فرمانده فاروق قاطع از فرماندهان جمعیت اسلامی، که او نیز ازفرماندهان ضد طالبانی در فاریاب شناخته می‌شد، مرتبط است و در راستای تقویت حضور طالبان در این ولایت تعبیر می‌شود.

در بعد سیاسی اما بازداشت فرمانده قیصاری، بخشی از فشارهای حکومت بر جنرال دوستم به عنوان یکی از ستون‌های اصلی ایتلاف نجات افغانستان پنداشته می‌شود. ظاهرن تلاش‌های حکومت برای برگشتن جنرال دوستم به کابل با شرایط مورد نظر ارگ، بی‌نتیجه بوده و به همین دلیل ارگ روش دیگری را که همانا افزایش‌ فشارها بر جنرال دوستم باشد، در پیش گرفته است.

ظاهرن محمداشرف غنی و تیم مشاوران امنیتی او با متفرق کردن چهره‌های قدرت‌مند شمال به این نتیجه‌گیری رهنمون شده‌‌اند که فضای شمال برای اجرای رزمایش‌های بیشتر نظامی-سیاسی جهت در کنترل گرفتن هرچه بیشتر شمال و فتح سنگرهای بیشتر جنرالان مقتدر شمال مساعد شده است. چنان‌که گفته شد این نتیجه را حکومت از ضعف و افتراق چهره‌های مقتدر شمال بدست آورده است و به تعبیر دیگر از ضعف آنان ضعف شمال را نتیجه گرفته است. این نتیجه‌گیری می‌تواند سطحی‌نگرانه و گمراه کننده باشد.

در این شکی نیست که رفتار چهره‌های نظامی-سیاسی شمال و افراد وابسته به آنان نظیر فرمانده قیصاری با انتقادهایی همراه است که اگر یک شرایط عادی حاکم باشد و دید حقوق بشری به رفتارآنان صورت گیرد، می‌توان جانب حکومت را در بازداشت و محاکمه آنان گرفت، اما واقعیت این است که حکومت در این زمینه صادق نیست و بیشترینه برخورد سیاسی می‌کند. در جمع فرماندهانی که حکومت آنان را«کارنامه‌سیاه» عنوان می‌کند، آنانی مورد پیگرد قرار می‌گیرند که در برنامه‌های کلان سیاسی-نظامی با حلقه خاصی در ارگ هم‌سو نباشند. این همان برخورد گزینشی است که اگر در کوتاه‌مدت مشکلی را حل کند در درازت مدت مشکل بزرگ‌تری را ایجاد می‌کند.

نباید فراموش کرد که در شمال اکنون داعش و طالب و برخی از گروه‌های تروریستی دیگر نیز فعال اند و استخبارات روسیه و چین نیز در کمین فرصت اند، تا اوضاع را در کنترل خودشان گیرند. بنابراین آن‌ گونه که حکومت فکر می‌کند، فضای رزمایش قدرت در شمال از ورای دیدگاه‌های قومی و سمتی مساعد نیست و احتمال خارج شدن این منطقه از کنترل، بالا است. دولت باید آسیب‌پذیری وضعیت از ورای حرکت‌های مردمی را نیز در محاسبه داشته باشد و در رفتار خود محتاط باشد، حتا اگر هیچ زورگوی و قلدری در برابر حکومت در شمال موجود نباشد! امنیت شمال قربانی رقابت‌های تیمی نشود!

اشتراک گذاری:

نظر بدهید