ائتلاف بزرگ ملي؛ چالش ها و فرصت ها

عزیز احمد بارز

 

قانون اساسـي افغانسـتان به شـهروندان و نهادهاي سیاسي و اجتماعـي ایـن کشـور اجـازه مي دهـد کـه جهـت پیش بـرد عمـل کـرد سیاسـي، گروه هـاي سیاسـي/ اجتماعـي تشـکیل دهند و جهت رشـد دموکراسـي و نهادینه سـازي مـردم سـالاري اقـدام بـه تأسـیس اپوزیسـیون وائتـاف سیاسـي بزنند. مشـروط بر این کـه اهداف نهادهـا بر روند دموکراسـي مفیـد و منابـع مالي آن ها شـفاف باشـد. اهداف: تـا کنـون مرام نامه ي از جریان – ائتـاف بزرگ ملی، بیرون نیامده اسـت، امـا از متن اعامیه این ائتـاف می توان موارد ذیل را به حیث اهداف آن برجسـته سـاخت: الـف: ادعـاي قانون گریزي، بدتر شـدن وضعیت اقتصادي، بدتر شـدن اوضاع امنیتي، مهندسـي سـازی نتایج انتخابات از سـوی  حکومـت در تبانـی بـا کمیسـیون انتخابـات، انحصـار قـدرت و دور زدن توافق نامـه تشـکیل حکومـت وحدت ملی، توسـط محمد اشـرف غني رییس جمهوری افغانسـتان، وعـده پاي بنـدي بـه تطبیـق قوانین و درسـت کـردن مواردفوق.! ب: جلوگیري از انتخابات غیر شفاف و تقلب زا؛ ج: تقویت اتحاد ملي؛ یـک: تاکیـد بـر وضعیـت حقوقـي معـاون اول ریاسـت جمهـوري؛ دوم: توزیـع شـناس نامه های الکترونیـک، عمل کـرد دولت را نا شـیانه خوانده اند و خواهان تشـکیل مجلسي از ارکان دولـت، احـزاب سیاسـي، شـخصیت هاي برجسـته ملـي، نماینده گان جامعه مدني و تصمیم مشـترک و جامع جهت رفـع مشـکل این موضـوع که براي همـه مـردم قابل قبول باشد. د: تاکیـد بـر حاکمیـت قانـون و اسـتقال قـواي سـه گانه دولـت بـر اسـاس قانون اساسـي و پیشـنهاد تعدیـل قانون اساسي. هــ: مبـارک بـا فسـاد: بر مبارزه بافسـاد تایید شـده اسـت، ادامه فسـاد مانع حاکمیت قانون خوانده شـده اسـت.

فساد روز افزون سـبب جلوگیري از شایسـته سـالاري، توسـعه اقتصـادي و برگـزاري انتخابـات شـفاف مي گردد و: رشـد اقتصـادي: افزایـش ناامنی هـا سـبب عـدم رشـد اقتصـادي و فـرار سـرمایه ها در کشـور شـده اسـت. موارد فوق نکات برجسته اعامیه ایتاف است. اعضاي ائتلاف : حزب جمعیت اسـامي افغانسـتان، وحدت اسـامي مردم افغانسـتان، جنبش ملي اسامي افغانستان، محور ملي مردم افغانسـتان، صـداي کندهـار بـزرگ، صـداي پکتیـا بزرگ، صـداي ننگرهـار بـزرگ، شـوراي سراسـري ترکمن هـا، شـوراي مشـورتي احـزاب سیاسـي شـمال، نهضـت اسـامي افغانسـتان، شـوراي اقوام پشـه یي، حـزب اعتدال افغانسـتان، شـوراي اقـوام بلـوچ، قزلبـاش، غـوري تبارها، جنبـش رسـتاخیز تغییـر، جنبش گـذار، توافق ملـي تغییر، شـوراي ایماق ها، مجمع ملي، شـوراي سراسـري عرب ها، هیوادپال خواک، دسـولي کارون و شـخصیت هاي انفرادي اعضـاي ایتاف هسـتند. نقاط اشتراك: نقطـه بامنازعـه ومشـترک در میـان اعضـاي ائتـاف بـه قـول خودشـان مخالفـت بـا یکـه تـازي، خود محـوري و خودخواهـي رییـس جمهور غني اسـت که بـه جریان ها و احزاب سیاسـي مجال مشـارکت در قدرت را نداده اسـت. آقـاي غنـي به مفاد موافقت نامه تشـکیل حکومت وحدت ملـي نیـز پاي بند نماند و از همیـن رو اختاف های داخلي حکومت سـبب ضعف بیشـتر گردید.

مخالفـت بـا حکومـت و اداره غنـي برجسـته ترین نقطـه مشـترک اعضـاي ایتـاف اسـت. امـا پرسشـی کـه در این خصـوص مطـرح اسـت این کـه، آیـا این موضوع سـبب خواهـد شـد، تـا اعضـاي ایتـاف تـا انتخابـات ریاسـت جمهوري کنار هم بمانند؟  پاسـخ این پرسـش را گذشـت زمان پاسـخ خواهـد داد. نقاط افتراق: از لحـاظ سـاختاري و طـرز فکـر اعضـاي ایتـاف باهـم در یـک دیـگ نمي جوشـند، جمعیـت و وحـدت احزاب جهـادي، جنبش بقایاي چـپ و شـریک در مقاومت مردم علیـه طالبـان و بقیـه اعضـاي چـپ و راسـت و ملـي گرا مختلط اند. شـخصیت هاي کـه اعضاي ایتاف انـد، داراي پیشـینه ي متفـاوت و مربوط بـه جریان هاي مخالـف اند و برخـی آن هـا متهـم به فسـاد گسـترده هسـتند، بنا بـر این ایتـاف بـزرگ ملی، مانند سـایر ایتاف ها در افغانسـتان نا متجانس و شـکننده اسـت. حاميان سياسي: اگـر قاعـدة بـازي را حضـور غـرب، امریـکا و ناتـو در أفغانسـتان و تأثیـر آن هـا بـر نظـام در نظر گرفته شـود، در میـان اعضاي برجسـته ائتاف بـه جز صاح الدیـن رباني سرپرسـت وزرات امور خارجه هیچ کسـي در ائتاف زبان مشـترک بـا غربي هـا ندارنـد و ایـن هم مشـخص نیسـت کـه آقـاي ربانـي با غربي هـا در کـدام سـطح رایزنـي قرار دارد؟ اعضـاي دیگر ائتاف محمد محقق و جنرال دوسـتم حامیـان منطقـه ي و مردمي دارند، اما زبان مشـترک با غرب ندارند. معـاون مجلـس نماینـده گان کـه از اعضـاي ائتـاف از وابسـته هاي مسـکو خوانـده مي شـود، اگـر ایـن موضـوع دقیـق باشـد و حضـور حامد کـرزي در ائتاف تایید شـود کـه در ایـن اواخـر روابـط نزدیـک بـا روس هـا و چیني ها ایجـاد کـرده اسـت، غربي ها به ویـژه امریکا ایـن ائتاف را در مقابـل خـود مي بیننـد و به هر شـکلي اعضـاي ائتاف را تضعیـف خواهنـد کرد، تا شـانس پیـروزي در انتخابات ریاسـت جمهوري نداشـته باشند.

گزارش هـا از حضـور نماینـده کـرزي در مجلـس اعـام موجودیـت ائتـاف بـود. رابطـه کـرزي با امریـکا و غرب برهـم خـورده اسـت، امـا او بـا کشـورهاي مانند روسـیه،چیـن و هند زبـان مشـترک دارد و مي توانـد حمایت آن ها را جلـب نمایـد، از او بـه حیث پدر فسـاد، تقلـب و طالب پـروري یاد مي شـود. خوش بختانه قانون اساسـي بـراي او اجـازه نمي دهـد  کـه بـار دیگـر نامـزد ریاسـت جمهوري باشد. نتيجه : رسـیدن بـه قـدرت سیاسـي احـزاب و شـخصیت ها یا به  ها با جریان حاکـم آن ها را کنار عبـارات دیگر مخالفـت آ ن هم قرار داده اسـت آیا ائتـاف مي تواند برنامه واحدي برای انتخابات ریاسـت جمهوری ارائه کند؟ ائتاف هـاي کـه در افغانسـتان شـکل مي گیـرد، به جای این که بیشـتر برنامه محور باشـند، منافع محور هسـتند، هنگامـی که پـاي برنامه و اهداف پیـش بیآید جریان هاي سیاسـي را مکلـف مي سـازد کـه بـه منشـورهاي حزبي مراجعـه کننـد. احـزاب شـامل درائتـاف داراي اهـداف و برنامه هـاي هم سـان نیسـتند، بنـا بر این دچار مشـکل مي شـوند. ظرفیت هـاي لازم در ائتـاف وجـود دارد کـه نامـزد ریاسـت جمهـوري شـوند، امـا برخـی ازیـن چهره هـا نامزدی شـان سـبب می شـود که ائتـاف از هم بپاشـد.

ائتـاف بایـد در محـور یـک جریـان قوي تـر «جمعیـت» بتوانـد نامـزد ریاسـت جمهـوري را با ترکیب صـدر اعظم پشـتون تبار از شـخصیت هاي مجـرب و نیک نـام معرفي کنـد و رییـس جمعیـت بتوانـد غربي هـا را متقاعد سـازد کـه این ائتـاف مخالف منافع آن هـا اقدامـي نخواهد کرد، هم چنـان ائتـاف بایـد، در صدد جلـب جریان هـاي مؤثر جـوان و سـنتي باقـي مانده باشـد، تـا میدان مانور سیاسـي و مردمـي خـود را بزرگ تـر سـازد، در غیـر آن عمـر  ایـن ائتـاف کوتاه خواهـد بود. تیـم غنـي نیـز بـي تفـاوت نخواهنـد نشسـت، آن هـا بـا إمکانـات بیشـتر و هم آهنگـي  جـدی ناظـر اوضـاع انـد، احتمالـن تـاش خواهند کرد، تـا از هـر راه ممکن ائتاف را بشـکنند و بعضـي اعضـاي آن را تطمیع و جذب نمایند. حمـات ائتاف صرف علیه غني اسـت امـکان دارد داکتر ـم اجرایی ّ عبـدالله بـه ائتـاف ی کجا شـود یا ائتـاف با تی م ارگ بسـازند. ّـر در برابـر تی َتیـم قوي ت معرفـي نامـزد برای انتخابات ریاسـت جمهـوري که متهم بـه چپاول دارایي هاي عامه نباشـد پاک نفس، داراي سـابقه روشـن باشـد، با جهان زبان مشـترک داشـته باشـد، ضامن بقاي ائتاف اسـت. اگـر ائتـاف نتواند برنامـه و نامزد واحد معرفـي کند دچار شکسـت خواهد شد. افغانسـتان کشـور اسـتثنایي اسـت که پیش بیني  کـردن در مورد تحولات سیاسـی در این کشـور بسیار دشـوار است، امـا روابـط تیـم حاکـم با امریـکا و غـرب مي توانـد در امر تقویـت یا تضعیـف ائتاف مؤثر باشـد.

اشتراک گذاری:

نظر بدهید