تشنج بين واشنگتن – اسلام‌آباد؛ موقتي يا دايمي؟

 

احمد سعیدی

وزارت دفاع امريکا «پنتاگون» روز شنبه با انتقاد از آن‌چه که عدم صداقت پاکستان با راه‌برد امريکا در منطقه خواند، کمک مالي 300 ميليون دالري اختصاص يافته به اين کشور را لغو کرد.

پنتاگون با بيان اين که تصميم نهايي براي لغو 300 ميليون دالر حمايت نظامي-مالي از پاکستان گرفته شده است، علت آن را ناتواني و عدم هم‌کاري اسلام‌آباد در اتخاذ اقدام قاطع عليه گروه‌هاي تروريستي که در خاک پاکستان حضورفعال دارند خواند.

به گفته جنرال کان فال‌کنر سخن‌گوي وزارت دفاع امريکا به خاطر عدم اقدامات قاطع پاکستان در حمايت از استراتيژي جنوب آسيا، برنامه اعطاي 300 ميليون دالر باقي‌مانده به اين کشور قطع شده است به گفته  اين جنرال امريکايي پنتاگون تصميم دارد، اين 300 ميليون دالر را در مصارف ديگر و در جاي ديگر به مصرف برساند نه در پاکستان. به گفته سخن‌گوي پنتاگون 500 ميليون دالر ديگر هم از ذخيره صندوق حمايتي ايتلاف در اوايل سال 2018 از کمک ها به پاکستان کم شده بود و با اين حساب، در مجموع امريکا در مجموع 800 ميليون دالر کمک خود را بالاي پاکستان لغو کرده است .

يک مقام امريکايي پيش از اين نيز به رويترز گفته بود، جنرال جيمز متيس وزير دفاع اين کشور صلاحيت داشت در صورت مشاهده اقدام‌هاي قاطع از سوي دولت پاکستان عليه شبه‌ نظاميان، تروريستي اعطاي اين 300 ميليون دالر را به پاکستان دهد، اما پاکستان به وعده‌هاي خود عمل نکرد.

اين مبلغ هنگفت دالري بخشي از ديگر کمک‌هاي تعليق شده آمريکا در ابتداي سال جاري ميلادي توسط دونالد ترمپ رييس‌جمهوري اين کشور به پاکستان بود.

از سوي ديگر به نقل از منابع مختلف  گفته مي‌شود که دولت پاکستان از سال 2002 به اينسو بيش از 33 ميليارد دالر حمايت مالي از امريکا دريافت کرده است که حدود 14 ميليارد دالر از آن تحت برنامه اين صندوق حمايتي بوده است.

قطع 300 ميليون دالر کمک نظامي به پاکستان تنها چند روز پيش از سفر آتي مايک پومپئو، وزيرخارجه امريکا صورت گرفته که قرار است به زودي وارد اسلام‌آباد شود و با عمران خان، نخست‌وزير جديد پاکستان و شاه محمود قريشي و جنرال قمر باجوا رييس ارتش پاکستان ديداري داشته باشد. دولت امريکا در ماه جون نيز اعلام کرده بود که نقريبن تمامي کمک‌هاي خود را به خاطر عدم هم‌کاري صادقانه پاکستان عليه تروريزم به دستگاه اطلاعاتي پاکستان را متوقف مي‌کند.

از سوي ديگر اين تصميم امريکا يک روز پس از پايان سفر دو روزه محمد جواد ظريف وزير امور خارجه ايران به پاکستان صورت گرفته است. سفر جواد ظريف به پاکستان، نخستين سفر يک مقام ديپلماتيک به اين کشور در دولت جديد پاکستان به رهبري عمران خان بوده است.

روابط پاکستان و امريکا در دوران دونالد ترمپ نسبت به هر زمان ديگر در پائين‌ترين سطح خود طي چند سال گذشته بوده است. دونالد ترامپ بار بار اسلام‌آباد را به حمايت از تروريسم متهم کرده است.با در نظرداشت اين همه تهديدها و قطع کمک‌هاي مالي از طرف امريکا و پاکستان استخبارات پاکستان به اين باور است که اين قطع کمک‌ها و اين تهديدها موقتي بوده  امريکا براي نقش اسلام‌آباد در جنگ با تروريزم ارزش بسياري قائل است و تشنج بين دو کشور موقتي خواهد بود.

به نقل از رسانه‌هاي پاکستاني جنرال قمر جاويد باجوا، رييس ارتش پاکستان شب گذشته طي تماس تيلفوني که با جنرال جوزف ووتل، فرمانده نيروهاي مرکزي امريکا داشته از او تقاضا کرده و گفته است: «حکومت عمران خان تازه به کار آغاز نموده ما به فرصت‌ها ضرورت داريم.»  به نقل از روزنامه دان پاکستان جنرال باجوا با جنرال جنرال ووتل گفته است، هر اقدام يک جانبه امريکا عليه پاکستان به نفع امريکا نخواهد بود، از سوي ديگر گفته مي‌شود جنرال ووتل و جنرال باجوا خطاب نموده گفته است تشنج کنوني به وجود آمده در روابط آمريکا – پاکستان به دنبال توئيت دونالد ترمپ، رييس‌جمهوري امريکا که از اسلام‌آباد به خاطر عدم تلاش کافي در مبارزه با تروريزم انتقاد کرده و اين کشور را به «شيادي و دروغ‌گويي» متهم کرد و کمک مالي به اين کشور را به حالت تعليق درآورد، ادامه همان تصميم است .

اما جنرال باجوا با غرور به جواب جنرال امريکايي گفته است، در گذشته نيز گفته بوديم و حالا يک‌بار ديگر نيز مي‌گويم که به خاطر قطع همه جانبه کمک‌هاي مالي امريکا به پاکستان، تمام مردم پاکستان احساس مي‌کنند که مورد خيانت قرار گرفته‌اند، با آن هم  پاکستان به حمايت از تلاش‌هاي صلح در منطقه علي‌رغم قطع کمک ها وضعيت به وجود آمده ادامه خواهد داد.

به گفته رييس ارتش پاکستان به دنبال لغو کمک‌هاي مالي از جانب امريکا نيست، اما انتظار دارد که به مشارکت‌ها، فداکاري‌ها و هم‌کاري‌هاي چندين دهه‌اش در مبارزه با تروريزم که هميشه پاکستان و هدايت امريکا عمل کرده است احترام گذاشته شود.

ترديدي وجود ندارد که اضافه تر از پنج دهه به خصوص طي سال‌هاي اخير پاکستان  متحد کليدي ايالات متحده در جنگ بر ضد دهشت افگني شمرده مي‌شد، اما با در نظرداشت عدم صداقت پاکستان به خاطر مبارزه عليه تروريزم و موجوديت گروه‌هاي دهشت افگن در آن کشور به گونة فزاينده با گذشت هر روز از سوي امريکا در حاشيه رانده مي‌شود و اين امر سبب گرديده تا اسلام‌آباد بيشتر با کشور چين، روسيه و ايران نزديک شود.

عربستان سعودي اگر ترس امريکا نباشد، علاقه‌مند است تا در پهلوي پاکستان باشد نه در حمايت افغانستان. هم‌چنان فدراتيف روسيه و چين، دو رقيب ايالات متحده، درمنطقه از خصومت پاکستان در برابر هند اعلام سياست خارجي امريکا در قبال پاکستان، منفعت برده و در صدد اعمال نفوذ بيش‌تر در اين جغرافياي استراتيژيک اند. کشيده‌گي روابط پاکستان با دو همسايه‌اش افغانستان، هند آن کشور را وا داشته است که به گفتة شماري از تحليل‌گران براي مقابله با آنان به ويژه افغانستان و هند به پرورش و حمايت از گروه‌هاي دهشت‌افگن توسل جويد. از جمله 60 گروه تروريستي جهاني که در فهرست دهشت افگنان قرار دارند کم از کم 13 گروه به‌شمول تحريک طالبان پاکستان و شبکة حقاني، لشکر جهنگوي، جيش محمد و جندالله، داعش، القاعده در پاکستان، به ويژه در مناطق قبايلي آن کشور که با افغانستان هم مرز است، مستقر و فعال مي‌باشد.

ترديدي وجود ندارد که پاکستان از گروه‌هاي دهشت افگن مخالف هند و افغانستان به‌شمول شبکة حقاني حمايت مي‌کند حالا که مشت بسته پاکستان به خاطر حمايتش از تروريزم باز شده، امريکا کمک‌هاي خود را قطع نموده بهتر است افغانستان از طريق سازمان ملل متحد تلاش نمايد تا پاکستان در سطح بين المللي به صفت کشور حامي تروريزم شناخته شود.

گفته مي‌شود زلمي خليل زاد که به زودي به حيث نماينده امريکا در افغانستان توظيف خواهد شد، زماني گفته بود پاکستان به خاطر امتناع از سرکوب کردن شبکة حقاني و ساير گروه‌هاي تندرو، بايد از سوي ايالات متحده درج فهرست کشورهاي حامي تروريزم شود. در حال حاضر اگر افغانستان با در نظرداشت حقوق و ارزش‌هاي بين المللي شکايت نامه‌اي را از پاکستان به شوراي امنيت ملل متحد بسپارد، به يقين اگر پاکستان به طور رسمي منحيث کشور حامي تروريزم شناخته نشود، تحت فشارهاي زيادي جهاني قرار خواهد گرفت. اين که افغانستان تا کنون اين اقدام را نکرده و نمي‌کند تاکنون مشخص نيست.

 

نتيجه :

روابط اسلام‌آباد با کابل که از قبل پر فراز و نشيب بود، در دوره حکومت وحدت ملي به ويژه پس از حملات مرگ‌بار انتحاري در شهر کابل و شهرهاي ديگر افغانستان بيش از پيش پرتنش شده است، از اين روابط تيره و تار به زودي نمي‌توان افق روشني انتظار داشت. بهتر است افغانستان روي هم‌کاري ملي به‌شمول دوستان استراتيژيک خود در منطقه و فرا منطقه تلاش نمايد اتحاد و همبسته‌گي داخلي مردم افغانستان و هم‌کاري کشور هاي دور و نزديک ديگر مي‌تواند آينده افغانستان را بهتر رقم زند، اما پاکستان با در نظرداشت فشارهاي امريکا نيز آرام نخواهد ماند، به تازه‌گي ايران و ترکيه تلاش دارند، تا بلاک قوي و نيرومندي را عليه منافع امريکا در منطقه ايجاد نمايد، با در نظرداشت اين اصل روسيه نيز تماس‌هاي ديپلوماتيک خود را با پاکستان بيش‌تر کرده و دور از امکان نيست که روسيه و چين نيز شامل اين بلاک شوند در چنين وضعيتي جايگاه افغانستان در کجا خواهد بود؟

اشتراک گذاری:

نظر بدهید