تلاش صلح با خواست مشترک؛ طالبان در ميانه انتخاب جنگ و صلح

 

بايا صفدري

جنرال متيس وزيردفاع امريکا در تازه‌ترين اظهارات خويش گفته است براي تأمين صلح در افغانستان تلاش مي‌کنيم. او گفته است نيروهاي امريکاي و ناتو از افغانستان خارج نمي‌شوند و در اين تصميم اعضاي ايتلاف مبارزه با تروريزم توافق نظر دارند.

جنرال متيس پيش‌شرط گفت‌وگوي امريکا با گروه طالبان را قطع ارتباط با گروه القاعده، پذيرش قانون اساسي افغانستان و قطع کشتارهاي مردم اين کشور مطرح کرده است.

گروه طالبان در واکنش به اين اظهارات وزير دفاع امريکا گفته است که اين گروه تا خروج نيروهاي خارجي به جنگ‌هاي خود در افغانستان ادامه مي‌دهد. اين گروه، اما گفته است از راه سياسي نيز تلاش مي‌کند که امريکا نيروهايش را از افغانستان خارج کند.

به نظر مي‌رسد، اظهارات وزير دفاع امريکا نشان دهنده موضع اصلي دولت امريکا در برابر گروه طالبان است که واشنگتن به هيچ عنوان نمي‌خواهد ميدان افغانستان را به رقيبان خود واگذار کند. هم‌چنان در اظهارات وزير دفاع امريکا اين نگراني مطرح شده است که اگر نيروهاي خارجي از افغانستان خارج شوند، بيش از بيست گروه تروريستي که در افغانستان فعاليت دارند، براي امريکا تهديدهاي بزرگي را به‌وجود مي‌آورد.

آن‌چه را که وزيردفاع امريکا به عنوان پيش‌شرط مذاکره با گروه طالبان مطرح کرده، با موضع دولت افغانستان يکي است. دولت افغانستان نيز تأکيد کرده است که گروه طالبان بايد قانون اساسي را بپذيرد و به عنوان گروه سياسي وارد مذاکره شده و ارتباط‌ خود با گروه‌هاي تروريستي خارجي را قطع کند.

از زماني‌که زلمي خليل‌زاد نماينده ويژه وزارت امورخارجه امريکا براي صلح در افغانستان، تلاش‌هاي خود را براي گفت‌وگوهاي صلح آغاز کرد، يک نگراني اين بود که موضع دولت امريکا و دولت افغانستان بر محورهاي صلح با طالبان اختلاف داشته باشد و ارزش‌هاي مانندِ حقوق بشر، حقوق زنان، آزادي بيان و احترام به حقوق شهروندي که مردم افغانستان اين ارزش‌ها را براي حل مسايل ريشه‌دار افغانستان مهم مي‌داند، ناديده گرفته شود. عمده ترين نگراني نيز اين بود که احتمالن پيامد صلح براي افغانستان دردسرهاي بزرگ را به وجودآورد، اما موضع‌گيري وزيردفاع امريکا اگر صادقانه باشد، تا حدي اين نگراني را رفع کرده است.

گروه طالبان باوجودي که به طبل دوام جنگ مي‌کوبد، اما مي‌خواهد که با امريکا گفت‌وگو کند. هم‌چنان دولت افغانستان و دولت امريکا نيز تصميم گرفته است از طريق مذاکره مسأله طالبان به نحوي حل گردد. حالا که توافقي به محورهاي مذاکره با طالبان شکل گرفته است، در مذاکرات با طالبان بايد از اين محورهاي مشترک حمايت شود. هم‌چنان در کنار آن، دولت افغانستان و دولت امريکا بايد براي نتيجه دادن گفت‌وگوهاي صلح با کشورهاي منطقه نيز هماهنگي کند تا طالبان مجبور شوند که دست از جنگ برداشته و از طريق سياسي و مذاکره خواست‌هاي شان را دنبال کنند.

هرچند رقيبان امريکا از حضور نيروهاي امريکا در افغانستان رضايت ندارند و احتمالن از طالبان بخواهند به جنگ در افغانستان ادامه بدهند؛ اما تجربه گذشته نشان داده است که دوام جنگ و فعاليت گروه طالبان وضعيت را طوري مي‌سازد که امريکا و ناتو زمان حضور نيروهايش را در افغانستان بيشترکنند.

حالا که طالبان حاضر به گفت‌وگو شده اند، اين فرصتي مهم است که کشورهاي منطقه نيز تلاش کنند از آن براي حل بحران افغانستان استفاده شود.

براي بخشي از طالبان که با دوام جنگ علاقه‌مند نيستند و در جست‌وجوي فرصت مناسب بوده اند که خواست‌هاي شان را از راه سياسي دنبال کنند، تلاش‌ها براي شروع مذاکرات صلح براي آن‌ها اين فرصت را مساعد کرده بايد از آن استفاده کنند.

اگر گروه طالبان به هر دليلي دست از جنگ بر نداشت دولت امريکا و کشورهاي حامي افغانستان بايد با استفاده از فشارهاي سياسي و نظامي اين گروه را وادار به ختم جنگ در افغانستان کنند. بدون فشارهاي سياسي و نظامي ممکن نيست که گروه طالبان از موضع‌گيري نظامي خود کوتاه بيايد.

اما در ميان موجي از خوش‌بيني‌ها و نگراني‌هاي که وجود دارد، آن‌چه تاکنون در پرده ابهام باقي مانده است، اين که آن‌چه در چند مورد ديدار و گفت‌وگوهاي مقام‌هاي امريکايي با طالبان گذشته و اين که چه مسايل به صورت مفصل در اين ديدارها مطرح شده و روي کدام مسايل طرفين به توافق رسيده اند، مسايلي که به باور آگاهان امور حتا محمد اشرف غني رييس جمهوري کشور نيز تاکنون در اين مورد چيزي نمي‌داند.

حکومت افغانستان چند روز پيش هيآت مذاکره کننده صلح با گروه طالبان را تشکيل کرد، هيآتي که به باور آگاهان سياسي و اعضاي مجلس نماينده‌گان فاقد ديدگاه سياسي هستند و توانايي پيش‌برد گفت‌وگوبا طالبان را ندارند و حکومت در اين خصوص نيز به صورت واضح برخورد سياسي- مصلحتي کرده و با  اين گزينش پروسه صلح را به جاي نخواهد برد.

بسياري از آگاهان امور به اين باور اند که محمد اشرف غني با نزديک شدن انتخابات رياست جمهوري  از روند صلح مي‌خواهند به عنوان يک کمپاين انتخاباتي استفاده کند.

آقاي غني در نشست جينوا گفت که پروسه صلح افغانستان تا به نتيجه رسيدن پنج سال زمان نياز دارد؛ آگاهان اين اظهارات آقاي غني را کمپاين براي انتخابات رياست جمهوري آينده  و زمينه سازي براي تداوم رياست جمهوري‌اش براي يک دور ديگر تعبير مي‌کنند.

اشتراک گذاری:

نظر بدهید