انتخابات ریاست جمهوری و طرح چند نگرانی

امین الله احمدی / پیام آفتاب:
روند ثبت نام نامزدان انتخابات ریاست جمهوری به پایان رسید و 17 تن به‌شمول رهبران حکومت وحدت ملی خود را بار دیگر برای احراز کرسی ریاست جمهوری آینده ثبت نام کردند.
با مشخص شدن زمان برگزاری انتخابات ریاست جمهوری و مشخص شدن نامزدان فصل تازه و کارزارهای انتخاباتی بار دیگر گرم شد و بیشتر نشست‌های رسانه‌یی و محافل سیاسی به موضوع انتخابات می‌پردازند و یارگیری‌های تازه در میان احزاب و جریان‌های سیاسی نیز رنگ و رونق بیشتر به خود گرفته است.
قرار است به تاریخ ۲۹ سرطان سال آینده شهروندان کشور بازهم پای صندوق‌های رای بروند و رییس جمهور آینده را انتخاب کنند. انتخاباتی که به باورآگاهان امیدواری‌ها و نگرانی‌های جدی را برای هر شهروند افغانستان به همراه دارد.
انتخابات‌ها در هر کشور به عنوان یک گام به پیش به حساب می‌آید، اما با تجربه‌یی که شهروندان افغانستان از چند انتخابات گذشته دارند، برگزاری انتخابات با آن که برای تعدادی از سیاسیون و تیکه داران قدرت، به عنوان یک سکو به حساب می‌آید برای شهروندان نیز مایع نگرانی است که با استفاده از این پدیده بازهم افراد و اشخاص فرصت طلب به گرده مردم سوار شده و منافع شخصی و گروهی خود را تأمین نمایند.
آن‌چه خاطره جمعی شهروندان افغانستان از چندین دوره انتخابات گذشته به یاد دارد، کارنامه‌ سیاه و سنگینی است که مملو از تقلب، تخلف و حق‌تلفی بوده و اعتماد کلی مردم را به این مؤلفه‌ بنیادین دموکراسی از دست داده است. این‌بار شهروندان افغانستان نیز نگران‌اند و بیم آن را دارند که یک‌بار دیگر بازی انتخابات به‌گونه نمایشی برگزار شود و اما «انتخاب» از مجرای دیگر صورت گیرد.
موارد اصلی این نگرانی‌ها را می‌توان چنین برشمرد.
تقلب و تخطی: تقلب در روند انتخابات یکی از نگرانی‌های اصلی شهروندان افغانستان است و بسیاری‌ها به‌این باورند که کمیسیون‌های انتخاباتی این‌بار هم مانند انتخابات‌های گذشته، نه تنها برای برگزاری یک انتخابات شفاف، عادلانه و قانونی تلاش نخواهند کرد، بل برای تقلب و مهندسی سازی نتایج انتخابات برنامه ریزی خواهند کرد و با سرنوشت کشور و رای مردم برای برنده سازی یک تیم مشخص از هیچ گونه تلاشی این بار نیز دریغ نخواهند کرد.
تجارب تلخی که شهروندان افغانستان از کارنامه‌های سیاه کمیسیون انتخابات در انتخابات‌های گذشته به ویژه انتخابات پر از تقلب ریاست جمهوری در سال 2014 میلادی دارند، سبب شده است که مردم به این پروسه ملی بی‌اعتماد شوند و انتخابات را یک امر نمایشی و سمبولیک ببینند. این نگرانی از آن‌جایی مطرح است که از یک‌سو زمان اندکی برای برگزاری انتخابات ریاست جمهوری مانده و از سوی دیگر، کمیسیون انتخابات بنا به کمبودها و ظرفیت‌های ناکافی‌ای که در اختیار دارد نخواهد توانست زمینه‌های برگزاری یک انتخابات سالم و عادلانه را در کشور پی‌ریزی کند. از سوی دیگر، برخی نهادهای ناظر بر پروسه انتخابات از هم‌اکنون بی‌باوری‌های‌شان را نسبت به انتخابات سال آینده اظهار داشته و می‌گویند که نهادهای انتخاباتی با چنین وضعیتی نمی‌توانند پروسه انتخابات سال پیش‌رو را به گونه سالم برگزار کنند.
مداخلات بیرونی: مداخلات بیرونی قدرت‌های جهان نیز از مسایل عمده‌ به حساب می‌آید که بسیاری‌ها نسبت به آن ابراز نگرانی کرده و به این‌باورند که انتخابات سال آینده نیز دست‌خوش مداخلات قدرت‌های جهانی و منطقه‌یی خواهد شد.
گمانه‌زنی‌هایی نیز وجود دارند انتخابات پیش‌رو صحنه‌ی نمایش نامزدانی خواهد بود که حمایت‌ ابرقدرت‌های جهانی هم‌چون امریکا، روسیه و انگلستان را با خود خواهند داشت و در این سوی دیگر، قدرت‌های منطقه‌یی نیز کوشش دارند نامزدانی پیروز میدان انتخابات باشند که برای حل قضایای سیاسی افغانستان «راه‌کار منطقه‌یی» روی دست دارند. این وضعیت، بیم و تردیدهای زیادی را به میان می‌آورد و بسیاری‌ها باورمندند که انتخابات پیش‌رو نیز چیزی شبیه به انتخابات ۲۰۱۴ خواهد بود و در فرجام کار این خارجی‌ها و به ویژه‌ امریکایی‌ها خواهند بود که بازنده و برنده میدان را انتخاب می‌کنند.
هم اکنون در میان بیشتر شهروندان کشور باورها بر این است که پیروز انتخابات ریاست جمهوری کسی است که خارجی‌ها از او حمایت کنند، این ذهنیت هرچند به گونه آشکار در رسانه‌ها مطرح نمی‌شوند، اما در نشست‌های سیاسی نیز این باورمندی به قوت خود وجود دارد و حتا کسانی که دم از داشتن رای مردم می‌زنند از این مسأله چشم پوشی کرده نمی‌توانند و می‌گویند این یک واقعیت است که حمایت خارجی‌ها در انتخابات یک امر حتمی است.
ضعف مدیریت کمیسیون انتخابات: این مسأله نیز یکی از نگرانی‌های اصلی شهروندان افغانستان است؛ به گونه‌یی که کمیسیون در مدیریت و پیش‌برد امور کاری‌اش در انتخابات یا نمی‌تواند مسوولیت‌هایش به‌گونه درست و عادلانه انجام دهد و یا هم تعمد می‌ورزد و با جانب‌داری از فرد و تیم خاص و با تقلب و حق‌تلفی، مسیر انتخابات را به سمت نادرست سوق می‌دهند.
با آن که برگزاری انتخابات سال آینده تابع، اما و اگرهای زیادی از قبیل سرنوشت گفت‌وگوهای صلح با گروه طالبان و کمک‌های انتخاباتی جهانی جهانی نیز هست، اما با آن‌هم زمانی این پروسه می‌تواند اعتماد از دست‌رفته شهروندان افغانستان را به دست آورد که نهادهای انتخاباتی با درنظرداشت نگرانی‌ها بتوانند این‌بار به گونه مسوولانه و صادقانه مکلفیت‌های شان به انجام دهند.

اشتراک گذاری:

نظر بدهید