بحران بلخ؛ ارگ چه مي خواهد؟

عطامحمد نور؛ رييس اجرايي حزب جمعيت اسلامي تاکيد کرده بود که ارگ توطئه‌هاي تازه‌يي را براي برهم زدن آرامش و‌ امنيت مردم بلخ روي دست گرفته است.
آقاي نور با نشر يک «اطلاعيه ضروري» چهارشنبه شب هفته گذشته در صفحه فيسبوکش نوشته بود که ارگ برنامه‌هاي شومي را در قبال مردم بلخ روي دست دارد.
در اين اطلاعيه آمده: «به اطلاع شهروندان شهر مزار شريف رسانده مي‌شود که فردا لطفن به سر وظايف شان حاضر نشوند. همچنين از مالكين ماركيت‌ها و دكان‌ها خواهش مي‌كنم براي حفظ امنيت‌شان و حفظ امنيت شهروندان، ماركيت‌ها و مغازه‌هاي‌شان را بسته نگه‌دارند… ارگ از تفاهمي كه اخيرن ميان آنها و بلخ صورت گرفته بود تخطي مي‌كند و برنامه‌هاي شومي را در قبال مردم ما روي دست دارد. تا دفع معضل پيش آمده لطفن در خانه‌هاي تان باقي بمانيد.»
در اين اطلاعيه همچنين از تمامي کلانترهاي گذر، رؤساي ناحيه‌، محاسن سفيدان و مسوولان اصناف مختلف خواسته شده بود تا منتظر پيام بعدي آقاي نور باشند و در مورد قدم‌هاي بعدي با آن‌ها مشورت‌ مي شود.
اين اطلاعيه بازتاب دهنده عمق بحران جدي‌‌اي است که در پي توطئه ديکتاتورمآبانه ارگ رياست جمهوري عليه امنيت و آرامش بلخ صورت مي گيرد. اين توطئه البته رويداد تازه يي نيست؛ بلکه در امتداد پروژه هاي توطئه آميز پيشين صورت مي گيرد که از تلاش براي برکناري والي پيشين آن ولايت آغاز شده بود.
با اين حال، اقدامات تازه ارگ رياست جمهوري، تکاپوي مذبوحانه اشرف غني براي استفاده وسيع و وقيح از امکانات دولتي براي مقاصد انتخاباتي و تبليغاتي است. آقاي غني مي خواهد از هم اکنون مهره هاي سياسي و قومي همسو با خود را در رأس ادارات سياسي و امنيتي واحدهاي محلي جا به جا کند تا در فرصت مناسب، اقدامات مقتضي را براي مديريت روند انتخابات به نفع نامزد قدرت، صورت دهند.
در اين ميان، بلخ از اهميت استراتيژيک و ويژه يي برخوردار است؛ زيرا اين ولايت کليدي، قطب اصلي تحولات سياسي شمال افغانستان محسوب مي شود؛ همان عرصه اي که اشرف غني به شدت نگران شکست خوردن در آن است؛ زيرا مردم شمال کشور برخلاف اهالي جنوب، به دموکراسي و مردم سالاري و مشارکت در روندهاي دموکراتيک براي مهار اقتدارگرايي و غلبه بر ديکتاتوري قومي، اعتقاد دارند و به احتمال قوي در انتخابات پيش روي رياست جمهوري، به نحوي گسترده شرکت خواهند کرد.
از جانب ديگر، آقاي غني هيچ پشتوانه نيرومند و مطمئن و پرنفوذي در شمال کشور ندارد تا به او براي کسب آراي ميليوني مردم ساکن اين صفحات کمک کند. در انتخابات گذشته، حضور جنرال دوستم؛ رهبر پرنفوذ ازبيک ها به آقاي غني کمک کرد تا آراي يکدست جامعه قومي ازبيک را از آن خود کند؛ اما با توطئه هاي ناجوانمردانه يي که عليه رهبر جنبش ملي از جانب ارگ صورت گرفت و نيز در پي بازداشت فرمانده محبوب و مقتدر نيروهاي خيزش مردمي فارياب که به قيام بي سابقه مردم در 11 ولايت کشور انجاميد، انتظار مي رود شکست تلخ و سختي در انتظار اشرف غني در حوزه شمال باشد.
افزون بر اين‌ها آقاي غني مي داند که نفوذ و اقتدار سياسي و اجتماعي و محبوبيت مردمي چهره هاي شاخص و اثرگذاري مانند عطامحمد نور در ولايت بلخ به اندازه‌يي است که مي تواند کليت برنامه هاي انتخاباتي او براي صفحات شمال را تحت تأثير قرار دهد و نقشه هايش را نقش بر آب کند.
با توجه به اين مسايل، تنها راه باقي‌مانده استفاده غير مشروع و انحرافي از صلاحيت ها و امکانات قدرت دولتي در عزل چهره هاي مردمي، مستقل و محبوب و نصب افراد وابسته، مطيع و فرمانبردار در سمت هاي حساس سياسي و امنيتي است تا نتايج انتخابات پيش رو را به نفع کانديداي قدرت، رقم بزنند.
بنابراين به همان اندازه که توطئه جديد ارگ عليه مردم بلخ، خطرناک و ويرانگر و غرض ورزانه و غيرمشروع است، هشدارهاي صريح و موضع گيري جدي و شجاعانه آقاي نور و همراهي مردم مزار شريف با آن، قابل درک مي باشد.
راه حل فروکش کردن اين بحران و بحران هاي مشابه ديگر در ديگر ولايت هاي کشور که انتظار مي رود همزمان با اوج گرفتن رقابت هاي انتخاباتي، شديدتر و جدي تر شود، وضع محدودهاي جدي و واقعي بر صلاحيت عزل و نصب مقام هاي محلي و مرکزي از جانب ارگ رياست جمهوري است.
يکي ديگر از راه حل ها، تشکيل يک کميته مشترک از نماينده‌گان مقتدر و باصلاحيت همه نامزدهاي انتخابات، نهادهاي مستقل ناظر بر انتخابات، احزاب و جامعه مدني براي نظارت بر عملکرد دولت و ساير نامزدها و نسبت سنجي آن با قوانين و نورم هاي حقوقي حاکم است. اين کميته بايد صلاحيت نظارت دقيق، مستقل و جدي بر عملکرد ارگ و ساير دستگاه ها و ارزيابي احتمال ارتباط آن با تحولات انتخاباتي و اهداف سياسي و اغراض تبليغاتي نامزد قدرت را داشته باشد و با اتخاذ تصميم هاي مقتضي، مانع از بروز تنش ها و بحران هاي شبيه بحران جاري در بلخ شود.

عبدالمتين فرهمند

اشتراک گذاری:

نظر بدهید