مسأله طالبان با امريکا مشخص شد؛ با افغانستان چگونه حل شود؟

گروه طالبان و امريکايي‌ها در پنجمين دور مذاکرات شان در قطر پس از شانزده روز مذاکره در پشت درهاي بسته در مورد مسوده خروج نيروهاي خارجي از افغانستان و قطع رابطه طالبان با گروه‌هاي ديگر تروريستي به توافق رسيدند. زلمي خليل‌زاد فرستاده وزارت امورخارجه امريکا براي صلح افغانستان، گفته است، در اين دور مذاکرات در مورد آتش‌بس و مذاکرات بين الافغاني نيز به «توافق اصولي» دست يافته اند. اما ذبيح الله مجاهد سخن‌گوي گروه طالبان، اين گفته‌هاي خليل‌زاد را رد کرده و گفته در باره اين موضوعات، هيچ بحثي صورت نگرفته است. زلمي خليل‌زاد مي‌گويد، زمان آن رسيده که طالبان، دولت و گروه‌هاي ديگر، در موردآتش‌بس و راه‌حل سياسي، گفت‌وگو را آغاز کنند.
گفته مي‌شود دور بعدي مذاکرات ميان طالبان و امريکايي‌ها تا يک ماه ديگر برگزار خواهد شد و موضوع آن آتش‌بس و چگونه‌گي آغاز مذاکرات بين‌الافغاني خواهد بود.
اين که طالبان و امريکايي‌ها چگونه به توافق رسيده اند، تا هنوز جزئيات توافق شان به نشر نرسيده؛ اما حالا موضوعي که طالبان بايد آن را در نظر بگيرند، اين‌است که پس از توافق شان با امريکايي‌ها، ديگر هيچ توجيه براي آنها وجود ندارد که به جنگ و کشتار شان ادامه بدهند و يا از مذاکره با دولت امتناع کنند.
طالبان بايد حالا تصميم بگيرند که از جنگ دست بردارند و يکي از کارهاي که بايد انجام بدهند اعلام آتش بس و حاضر شدن به مذاکرات صلح با دولت و مردم افغانستان است. هيچ موانعي وجود ندارد که طالبان به مذاکرات صلح حاضر نشوند. دولت افغانستان اعلام کرده که بدون پيش‌شرط با طالبان مذاکره مي‌کند. طالبان نيز بايد بدون هيچ قيدي به گفت‌وگوهاي صلح حاضر شوند.
طالبان از راه جنگ موفق نشدند که مسأله شان را با امريکايي‌ها حل کنند، در نهايت پشت ميز مذاکره در باره خروج نيروهاي خارجي با امريکايي‌ها توافق کردند. حالا بايد نشان دهند که از راه جنگ نمي‌توانند دولت و مردم را مغلوب کنند. اگر اين گروه صلح مي‌خواهد، مذاکره کردن با دولت و مردم افغانستان اجتناب ناپذير بوده و در نهايت بايد به گفت‌وگوي صلح حاضر شوند.
در پيوند به مذاکرات صلح، موضوع مهم اين است که در جبهه مقابل طالبان، بايد هماهنگي و توافق نظر به‌وجود آيد تا بهتر درباره چگونه‌گي صلح با اين گروه تصميم گرفته شود. دولت و گروه‌هاي مختلف سياسي از حفظ دستآوردهاي هجده ساله در بخش حکومتداري و اجتماعي سخن مي‌گويند. زنان، جوانان و حاميان ارزش‌هاي جديد، اعتراض دارند که اگر طالبان از موضع قدرت وارد شوند، نتيجه توافقات صلح، نظام سياسي موافق با ديدگاه طالباني خواهد بود؛ اما همه در لاک خود است هيچ کار عملي براي دفاع از اين آرمان‌ها صورت نمي‌گيرد.
برخي چهره‌هاي پيشين جهادي، قوم گرايان و گروه‌هاي تندرو مذهبي، براي امتيازگيري، مي‌خواهند وضعيت آشفته در جبهه مقابل طالبان وجود داشته باشد. اين گروه‌ها به گونه‌هاي مختلف سنگ اندازي مي‌کنند و به چيزي غير از منافع شان نمي‌انديشند. براي آن‌ها آينده افغانستان و چگونه‌گي نظام سياسي اهميت ندارد.
مهم‌ترين برنامه دولت افغانستان تشکيل جرگه بزرگ مشورتي صلح است. اين که اين جرگه مي‌تواند پشتيبان نظام سياسي و آرزوهاي مردم و دستآوردهاي يک و نيم دهه افغانستان شود، در آن ترديد است. به دليل اين که، اين جرگه مورد پشتيباني قرار نگرفته و برسر مديريت آن جنجال است. مخالفان حکومت اين جرگه را پروژه حکومت مي‌دانند و در انزوا بدون طرح و راهکار نجواي اصلاحات سر مي‌دهند. اما اين که اين جرگه براي ايجاد اتفاق نظر و تقويت ديدگاه‌هاي مشترک مي‌تواند کارکرد داشته باشد مخالفان حکومت آن را ناديده مي‌گيرند.
محمد اشرف غني اين روزها مصروف بازي‌هاي انتخاباتي است؛ اما اين واقعيت را ناديده مي‌گيرد که تشکيل حکومت موقت، خواست طالبان، امريکايي‌ها و مخالفانش است. بدون ترديد روند مذاکرات صلح با طالبان به اين نقطه مي‌انجامد.
گروه طالبان اشرف غني را حالا و اگر در انتخابات هم به قدرت برسد، قبول ندارد. در نهايت اشرف غني مجبور خواهد شد براي بقايش دست و پا بزند. اگر حالا براي حفظ نظام سياسي و آينده خود دست به کار نشود، زماني‌که شرايط سخت‌تر شود مجبور مي‌شود حکومت موقت را بپذيرد. فرصت‌هايي که حالا دارد در آن هنگام نخواهد داشت.

بشير ياوري

اشتراک گذاری:

نظر بدهید