حقايق پروژه‌ي صلح با طالبان در مغز خليل‌زاد و غني پنهان است

از آغاز ماموريت زلمي خليل‌زاد نماينده‌ي خاص امريکا براي صلح افغانستان هفت ماه مي‌گذرد. تا کنون پنج دور مذاکرات مستقيم ميان نماينده‌گان امريکا و طالبان صورت گرفته است. نگراني‌هايي در امريکا و افغانستان در مورد چگونگي مذاکرات زلمي خليل‌زاد با طالبان وجود دارد.
يک ماه پيش حمدالله محب، مشاور امنيت ملي افغانستان گفته بود، درباره‌ي مذاکرات امريکايي‌ها و طالبان به رهبري زلمي خليل‌زاد، کمبود اطلاعات وجود دارد. او  زلمي خليل‌زاد را متهم کرد که خواهان حکومت موقت در افغانستان بوده و مي‌‎خواهد خود در رأس آن قرار بگيرد. اين اظهارات با واکنش تند وزارت خارجه امريکا مواجه شد و به دنبال آن اعلام کرد که پس از اين، مقام‌هاي سياسي و نظامي امريکا با حمدالله محب کار نخواهند کرد.
شکايت از عدم شفافيت مذاکرات خليل‌زاد با طالبان، از جانب بلندپايه‌ترين مسوول دولت افغانستان که سفير افغانستان در امريکا نيز بوده، ثابت مي‌کند؛ جزييات مذاکرات امريکايي‌ها با گروه طالبان به دولت افغانستان شريک نمي‌شود ورنه مشاور امنيت ملي افغانستان از آن ابراز نگراني نمي‌کرد.
خليل‌زاد نماينده‌ي ويژه‌ي وزارت خارجه‌ي امريکاست. به تازه‌گي اعضاي دموکرات کميته‌ي امور خارجه‌ي مجلس سناي امريکا، نامه‌ي رسميي را به مايک پمپيو وزير امور خارجه‌ي امريکا فرستاده است.در اين نامه گفته شده براي آنها غيرقابل پذيريش است که وزارت خارجه، درباره‌ي مذاکرات با طالبان به مجلس سناي امريکا گزارش شفاف  نمي‌دهد. اين مسأله سبب شده تا مجلس سنا مسووليت نظارتي خود را به خوبي انجام ندهد.
آن‌ها از برنامه‌ي مذاکره‌ي امريکا با طالبان‌، به عنوان بزرگ‌ترين موضوع سياست خارجي کشورشان ياد کرده و گفته اند؛ در مورد جزئيات آن به کمبود اطلاعات مواجه اند. آن‌ها خواستار گزارش‌دهي زلمي خليل‌زاد به مجلس سناي امريکا شده اند.
با آن‌که رياست جمهوري افغانستان مي‌گويد؛ جزييات گفت‌وگوهاي امريکايي‌ها با گروه طالبان به دولت افغانستان گزارش داده مي‌شود؛ اما گفته‌هاي حمد الله محب اين ادعا را باطل ثابت مي‌کند. هرباري که زلمي‌خليل‌زاد پس از ختم مذاکراتش با طالبان به کابل آمده، پشت درهاي بسته در ارگ رياست جمهوري هرچه درباره‌ي گفت‌وگوهايش با طالبان به رهبران حکومت گفته است به غير از اشرف غني و ديگر رهبران دولت، کسي از آن خبر ندارد.
آن‌چه ارگ رياست جمهوري از طريق سخن‌گويانش و وبسايت رياست جمهوري گزارش مي‌دهد؛ چيزي بيشتر از آن نيست که مردم از طريق رسانه‌ها دريافت مي‌کنند. پارلمان افغانستان تعطيل است و نتيجه‌ي نهايي انتخابات پارلماني به نشر نرسيده و معلوم نيست که پارلمان جديد چه وقت کارش را آغاز خواهد کرد. به غير از پارلمان هيچ نهاد ديگري نمي‌تواند از رهبران دولت افغانستان در مورد جزئيات و واقعيت‌هاي پشت پرده مذاکره امريکا با طالبان بپرسد.
دولت افغانستان به تازه‌گي تشکيل تازه‌اي را به نام شوراي رهبري مصالحه تشکيل داده است. اعضاي اين شورا؛ رهبران جهادي و قومي است که در آن نيروهاي دموکرات و زنان نقش ندارند. اين شورا خط سرخ مذاکرات با طالبان، اعضاي هيأت مذاکره‌کننده و اعضاي شوراي مصالحه را تعيين مي‌کند.
لويه جرگه‌ي مشورتي که قرار است در نهم ثور برگزار شود و نظر مردم افغانستان در باره چگونه‌گي صلح با طالبان را بخواهد، هنوز برگزار نشده است. اما پيش از آن شوراي مصالحه تشکيل شده و رهبري آن‌را کساني به عهده دارند که در چهل سال گذشته عامل جنگ، ويراني، تنش‌هاي اجتماعي و قومي بوده و بعضي آن‌ها از جمله عبدرب‌الرسول سياف که «خط سرخ مذاکره با طالبان» را مشخص مي‌کند، همان را مي‌خواهد که گروه طالبان  با جنگ و کشتار و در يک و نيم دهه‌ي گذشته به دنبال تحميل آن بر مردم افغانستان بوده اند.
دولت افغانستان براي اين‌که به مردم و جامعه‌ي جهاني نشان بدهد، روند صلح را بدون مشارکت و خواست مردم پيش نمي‌برد؛ لويه جرگه مشورتي صلح را در دستور کار حکومت قرار داد، اما بدون نظرخواهي مردم در اين جرگه، خط سرخ در گفت‌وگو با طالبان را رسول سياف و شماري از رهبران جهادي مشخص مي‌کنند. گروه طالبان نيز زمينه مشارکت مردم را در روند صلح به چالش مي‌کشند و از مردم خواسته اند که در جرگه مشورتي صلح شرکت نکنند.
از طرف ديگر اين روزها اشرف غني سخن‌گويان حکومت را بسيج کرده که در مورد برنامه‌هاي حکومت گزارش دهند. آن‌ها معلوماتي را زير اين عنوان به خورد جامعه مي‌دهند که بارها تکرار شده است. بدون ترديد؛ اين بازي‌هاي نمايشي به هدفي راه انداخته شده که  پروژه صلح با طالبان يا بازگرداندن آنها به قدرت در افغانستان، بدون دردسر انجام شود.
پيش از اين هم، اعضاي شوراي ملي، از آن‌چه در گفت‌وگوهاي صلح زلمي خليل‌زاد فرستاده ويژه وزارت امورخارجه امريکا براي صلح افغانستان، با گروه طالبان جريان داشت انتقاد کرده و خواهان وضاحت از آقاي خليل‌زاد شده اند. به باور آگاهان سياسي و اعضاي شوراي ملي، امريکايي‌ها در تباني با اسلام‌آباد و برخي کشورهاي ذي‌دخل در افغانستان، در يک معامله پنهاني مي‌خواهند سرنوشت سياسي افغانستان را به دست گروه طالبان بدهند که اين کار براي شهروندان کشور پذيرفتني نخواهد بود و اگر چنين شود، نه تنها صلح در افغانستان نمي‌آيد، بل آينده کشور با بحران جدي همراه خواهد بود.

بشير ياوري

اشتراک گذاری:

نظر بدهید