«الفتح» شکست خورد، «خالد» چطور شد؟

مسوولان وزارت دفاع ملي گفته‌اند که عمليات بهاري گروه طالبان موسوم به«الفتح» کاملن شکست خورده است. اسدالله خالد سرپرست وزارت دفاع، در هنگام معرفي فرمانده جديد قول اردوي کماندو، ضمن اعلام «شکست کامل» عمليات بهاري طالبان، گفته که اين گروه نتوانست در جريان اين عمليات «يک وجب» پيش‌روي کند.

در مورد اين اظهارات آقاي خالد سه موضوع قابل تذکر است؛

اول اين‌که، دقيقن مشخص نيست که در عمليات موسوم به الفتح طالبان چه اهدافي را دنبال مي‌کرد که حالا وزارت دفاع از نرسيدن طالبان به آن اهداف سخن مي‌گويد. در همچو موارد ايجاب مي‌کند که برنامه‌ها  واهداف دشمن تعريف و توضيح شود و بعد شکست دشمن در تحقق اهدافش اعلام شود تا همه چيز واضح باشد.

از اعلاميه‌هاي طالبان در مورد جنگ قابل استنباط است که اين گروه عمليات الفتح را به منظور تصرف قلمرو بيشتر راه‌اندازي کرد، اما چون مشخص نيست که قبل از آغاز عمليات، طالبان برنامه تصرف کدام مناطق را داشت که نتوانست آن را تصرف کند. هنوز وزارت دفاع ملي جزييات دقيقي از مناطق تحت تسلط طالبان ارايه نکرده است. بعضي از منابع خارجي، از تسلط طالبان به نزديک به پنجاه درصد قلمرو افغانستان سخن مي‌گويند که به نظر نمي‌رسد دقيق باشد. نهادهاي امنيتي همواره گزارش‌هاي نهادهاي خارجي در مورد قلمرو تحت تسلط طالبان را رد مي‌کنند، اما خود شان اطلاعات دقيقي ارايه نمي‌کنند.

بنا براين، آنچه در اين مورد وجود دارد، يک ابهام و سردرگمي است. طالبان مدعي تصرف مناطق بيشتري مي‌شود و نيروهاي دولتي آن را رد مي‌کنند. در وضعيت ابهام‌آلود کنوني، اعلام طالبان مبني بر تصرف مناطق بيشتر، با اعلام وزارت دفاع مبني بر شکست عمليات طالبان، به گونه همسان فاقد ارزش دانسته مي‌شود و نمي‌توان آن را پذيرفت. مگر اين‌که آن را بخشي از برنامه تبليغاتي طرفين يا در واقع همان جنگ رواني تعريف کرد.

دوم اين‌که، هنوز فصل بهار تمام نشده و پيش از وقت است که در مورد ناکامي‌هاي دشمن و شکست عملياتي سخن گفت که از نظر زماني ميعاد آن ختم نشده است. به احتمال زياد در برخي از مناطق، پس از ماه رمضان، حملات طالبان تشديد يابد و اين گروه با گرم‌تر شدن هوا و تمام شدن ماه رمضان، اهداف بيشتري را نشانه‌گيري کند.

سوم، اين‌که هم‌زمان با اعلام شکست عمليات طالبان از سوي وزارت دفاع، اين گروه روزانه حملات خود را بر مواضع دولتي در نقاط مختلف کشور ادامه داده و هر روز شماري از نيروهاي امنيتي کشور در نقاط مختلف کشته و زخمي مي‌شود که خبرهاي آن دست‌کم در رسانه‌هاي اجتماعي به شکل گسترده نشر و پخش مي‌شود.

نکته ديگر اين است که وقتي عمليات بهاري طالبان موسوم به الفتح شکست خورده است، بايد در مورد عمليات خالد که از سوي نيروهاي امنيتي کشور اعلام شده، نيز معلومات روشن و دقيق به مردم داده شود. دست‌آوردهاي عمليات خالد چه بوده است؟ اصولن مي‌بايد عمليات خالد منجر به وارد آوردن تلفات سنگين به طالبان و دور کردن جنگ‌جويان اين گروه از مناطق زيادي مي‌بود که تا کنون شاهد چنين پيش‌رفتي نبوده‌ايم.

از فحواي سخنان سرپرست وزارت دفاع ملي چنين بر مي‌آيد که جنگ کما في‌السابق ادامه دارد. تلفات نيروهاي امنيتي همچنان بالا است و انفجار و انتحار نيز در شهرها ادامه دارد. اگر عمليات الفتح شکست خورده، عمليات خالد نيز نتايج ملموسي در پي نداشته است!

در اين شکي نيست که جنگ و مبارزه نيروهاي امنيتي افغانستان، با جنگ طالبان قابل مقايسه نيست. رشادت و دليري نيروهاي امنيتي کشور در دفاع از مواضع دولتي قابل ستايش است. همان گونه که ادامه جنگ و کشتار مردم توسط طالبان قابل نکوهش است. اما همين‌که جنگ ادامه دارد و طالبان مي‌توانند در نقاط مختلف اهداف دولتي را به انحاي مختلف هدف‌گيري مي‌کنند، سخن گفتن از شکست دشمن يک مقدار مي‌تواند غير مسوولانه پنداشته شود.

واقعيت اين است که نهادهاي امنيتي افغانستان، اطلاعات دقيقي از وضعيت جنگي ارايه نمي‌کنند. مسوولان نهادهاي امنيتي بيشتر در يک رويکرد تبليغاتي از راه اندازي عمليات و جديت عمل در مواجهه با گروه‌هاي تروريستي سخن مي‌گويند اما نتيجه چندان مشخص نيست.

اسدالله خالد و فرمانده جديد قول اردوي کماندو هم‌چنان در مورد بهبود وضعيت معيشتي نيروهاي ارتش ملي سخن گفتند که تا حدود زيادي قابل تأمل است. گزارش‌هايي که به شکل پراگنده در رسانه‌هاي اجتماعي به نشر مي‌رسد هم‌چنان حاکي از خراب بودن وضعيت معيشتي نيروهاي امينتي در ولايت‌ها است. سربازان اکثرن از کمبود مواد خوراکي، نرسيدن نيروهاي کمکي، کمبود تجهيزات و امکانات، انتقال نشدن به موقع شهدا و زخميان، در محاصره ماندن نيروها در مناطق مخلتف و… شکايت مي‌کنند. در اين مورد نيز مسوولان وزارت دفاع کلي‌گويي مي‌کنند و حاضر به ارايه جزييات در مورد مکانيزم‌هاي بهبود يابنده وضعيت نيستند. اين وضعيت قابل نگراني است.

اظهارات تهديد آميز و جنگ‌جويانه مسوولان وزارت دفاع ملي هم‌چنان در زماني‌که بحث مذاکرات صلح از اولويت دولت و حاميان بيروني افغانستان دانسته مي‌شود، تأمل برانگيز است.

مردم افغانستان انتظار دارند که از مسوولان نهادهاي امنيتي، تصفيه کامل کشور از وجود هراس افگنان را بشنوند. عمليات بهاري نيروهاي امنيتي افغانستان که مقدم‌تر بر اعلام عمليات الفتح طالبان اعلام شد، اما به دليل حساسيت‌هاي ناشي از روند صلح، چندان رسانه‌يي نشد، بايد دست‌آوردهاي قابل ملاحظه‌يي مي‌داشت. اين ظرفيت را بايد نهادهاي امنيتي کشور پيدا کنند که به صورت تدريجي، ولايت‌هاي نا امن کشور را يکي پي ديگري از وجود هراس افگنان پاک‌سازي کامل کنند و به مردم در اين زمينه گزارش‌هاي دقيق و شفاف بدهند. به کارگيري جنگ تبليغاتي منحيث يک اقدام بالمثل در برابر تبليغات طالبان، به جاي روحيه دادن به مردم و سربازان، موجب تضعيف بيشتر روحيه سربازان و نااميدي مردم مي‌گردد. مسوولان نهادهاي امنيتي افغانستان بايد بدانند که مردم و جهانيان به هيچ وجه توان و ظرفيت آنان را با طالبان مقايسه نمي‌کنند و در اين زمينه مسوولان اين نهادها نيز مسوول‌اند که آگاهانه و ناآگاهانه نيروهاي امنيتي کشور را با طالبان مقايسه نکنند. نيروهاي امنيتي ما بايد در عمل ثبات کنند که طالبان توان رويارويي با آنان را ندارد.

نورالله وليزاده

اشتراک گذاری:

نظر بدهید