با توقف گفت‌وگوهای صلح؛ سرنوشت انتخابات چه خواهد شد؟

نورالله ولی‌زاده

به نظر می‌رسد پس از لغو مذاکرات امریکایی‌ها با طالبان، این فرصت برای رهبری حکومت مساعد شده که با بهانه قرار دادنِ آماده نبودنِ کمیسیون انتخابات، زمان برگزاری انتخابات را به تعویق بیاندازد. تا کنون حکومت به این دلیل به برگزاری به موقع انتخابات تاکید می‌کرد که رهبری حکومت از روند صلح هراس داشت و این هراس بر این پایه استوار بود که تعویق انتخابات به خاطر صلح، می‌تواند زمینه به وجود آمدن حکومت موقت را فراهم سازد که در نتیجه آن قدرت از دست تیم سیاسی حاکم بیرون می‌شود. اما اکنون با متوقف شدن گفت‌وگوهای صلح، حکومت مجال پیدا کرده تا نفس راحتی کشیده و در مورد انتخابات با تأمل بیش‌تر فکر کند. حالا اتاق فکر حکومت در این مورد فکر خواهد کرد که تعویق انتخابات، گزینه ایجاد اداره موقت را روی صحنه نمی‌آرد، بلکه تعویق انتخابات می‌تواند به نفع حکومت باشد.

در صفحه دوم بخوانید

***************

اعلام توقف گفت‌وگوهای صلح از سوی رییس جمهوری امریکا، بیش از همه با استقبال گرم تیم ارگ مواجه شده است. تیم ارگ این اتفاق را یک دست‌آورد برای خود تعریف می‌کند و تاکید دارد که موضع آنان در قبال صلح برحق بوده است. موضع تیم ارگ در قبال صلح این بوده که گفت‌وگوهای صلح پس از برگزاری انتخابات ریاست جمهوری روی دست گرفته شود و در یک ظرف زمانی پنج ساله، گفت‌وگوها پیش برده شود. البته تیم ارگ با اتخاذ چنین موضعی، برنده شدن در انتخابات ریاست جمهوری پیش‌رو را حتمی فرض کرده است.

عبدالله عبدالله رییس اجرایی حکومت، اما متوقف شدن گفت‌وگوهای صلح را از دست رفتن یک فرصت عنوان کرد. بسیاری از رهبران احزاب و جریان‌های سیاسی نیز موضعی مشابه موضع عبدالله اتخاذ کرده و خواهان از سرگیری گفت‌وگوهای صلح شده‌اند.

تا کنون، روند صلح یکی از موانع عمده فرا راه برگزاری انتخابات ریاست جمهوری دانسته می‌شد. گفته می‌شد که بخشی از توافق صلح بین امریکایی‌ها و طالبان، تعویق انتخابات و فراهم شدن فرصت بیش‌تر برای اجرایی کردن توافقات صلح است. اما حالا به نظر می‌رسد که برگزاری انتخابات در ششم میزان سال روان قطعی شده است. با وجود مخالفت‌ها وتردیدهای جریان‌های مختلف سیاسی، تیم ارگ به رهبری محمد اشرف غنی، تاکید دارد که برگزاری انتخابات در موعد مقرر حتمی است.

تصورِ این‌که صلح مانع عمده برگزاری انتخابات در ششم میزان است، سبب شده، تا موانع سیاسی و تخنیکی دیگر فرا راه انتخابات مورد غفلت قرار گیرد یا کم‌تر به آن پرداخته شود. بسیاری از احزاب و جریان‌های سیاسی با این تصور که انتخابات با به نتیجه رسیدن گفت‌وگوهای صلح به تعویق مواجه خواهد شد، روند انتخابات را جدی نگرفتند. جدی نگرفتن در این‌جا به این معناست که احزاب و نامزدان انتخابات، فشار لازم را بر کمیسیون انتخابات جهت اتخاذ آماده‌گی بیش‌تر وارد نکردند. اعضای کمیسیون نیز بیش‌تر در انتظار تصامیم کلان سیاسی ماندند و به این ترتیب اکنون با نزدیک شدن انتخابات، کمیسیون آماده‌گی لازم را ندارد و به نظر می‌رسد که مشکلات تخنیکی و اداری به شکل بسیار گسترده و جدی در انتخابات ظاهر شود.

حالا به نظر می‌رسد که این فرصت برای رهبری حکومت مساعد شده که با بهانه قرار دادنِ آماده نبودنِ کمیسیون انتخابات، زمان برگزاری انتخابات را به تعویق بیاندازد. تا کنون حکومت به این دلیل به برگزاری به موقع انتخابات تاکید می‌کرد که رهبری حکومت از روند صلح هراس داشت و این هراس بر این پایه استوار بود که تعویق انتخابات به خاطر صلح، می‌تواند زمینه به وجود آمدن حکومت موقت را فراهم سازد که در نتیجه آن قدرت از دست تیم سیاسی حاکم بیرون می‌شود. اما چنان‌که گفته شد، اکنون با متوقف شدن گفت‌وگوهای صلح، حکومت مجال پیدا کرده تا نفس راحتی کشیده و در مورد انتخابات با تأمل بیش‌تر فکر کند. حالا اتاق فکر حکومت در این مورد فکر خواهد کرد که تعویق انتخابات، گزینه ایجاد اداره موقت را روی صحنه نمی‌آرد، بلکه تعویق انتخابات می‌تواند به نفع حکومت باشد.

اما از آن‌جایی که امریکایی‌ها زمان معینی را برای متوقف ماندن روند گفت‌وگوهای صلح اعلام نکرده‌اند، هنوز هم می‌تواند برای رهبری حکومت آغاز غیرمنتظره گفت‌وگوها دلهره‌انگیز باشد. این احتمال وجود دارد که تا دو سه هفته دیگر امریکایی‌ها روند گفت‌وگو با طالبان را از سر گیرند. چون هم از سوی طالبان گرایش به گفت‌وگو تبارز کرده و هم سازمان ملل و برخی از کشورهای اروپایی متحد امریکا خواستار از سرگیری مذاکرات شده‌اند. حتا اگر احتمال از سرگیری مذاکرات تا دو سه ماه آینده مطرح باشد، بازهم این احتمال وجود دارد که امریکایی‌ها بر حکومت افغانستان فشار بیاورند، تا انتخابات را برای مدتی به تعویق بیاندازد.

از سوی دیگر، رهبری حکومت وحدت ملی، با توجه به انزوای سیاسی‌ای که برای تیم ارگ پیش آمده، به برنده شدن خود از طریق آرای شفاف انتخاباتی چندان مطمین نیست و این امر نیز می‌تواند همچون یک انگیزه سیاسی در برگزاری یا عدم برگزاری انتخابات در ششم میزان مورد بررسی قرار گیرد. تجارب گذشته نشان داده که برگزاری و عدم برگزاری انتخابات در افغانستان بیشتر متأتر از انگیزه‌های سیاسی رهبری حکومت بوده است. اگر رهبری حکومت عزم و اراده جدی برای برگزاری انتخابات داشته باشد، انتخابات با تمام مشکلات تخنیکی و اداری برگزار خواهد شد.

نبود امنیت در بسیاری از مناطق برای برگزاری انتخابات یک مانع جدی عمده دیگر است. به گفته مسوولان کمیسیون انتخابات، تعداد مراکزی که در نتیجه تهدیدهای امنیتی بسته خواهند ماند، نسبت به دو ماه پیش افزایش یافته و تعداد مراکزی که طبق گزارش نهادهای امنیتی با مشکل امنیتی روبرواند، اخیرا افزایش یافته است. با توجه به این‌که طالبان از دست‌یابی به توافق صلح با امریکایی‌ها ناامید شده‌اند، احتمال تشدید حملات این گروه بالای مراکز انتخاباتی وجود دارد و این می‌تواند حوزه تحریم‌های انتخاباتی ناشی از ناامنی‌ها را گسترش دهد.

با این همه به نظر می‌رسد که بسیاری از چیزها در مورد انتخابات به تصمیم رهبری حکومت بسته‌گی دارد که آیا آنتخابات را با تمام چالش‌ها و بدبینی‌ها برگزار خواهد کرد یا خیر. می‌توان گفت که این تصمیم در پرتو اطمینان و عدم اطمینان محمد اشرف غنی از ارزیابی‌اش نسبت به برنده شدن و نشدن در انتخابات اتخاذ خواهد شد. از نظر تبلیغاتی تیم ارگ توانسته این گمانه را در اذهان مردم تقویت کند که برنده انتخابات پیش‌رو همین تیم خواهد بود. اما از نظر یارگیری سیاسی، تیم عبدالله عبدالله به مراتب قوی‌تر از تیم آقای غنی است.

حمایت امریکایی‌ها از یکی دو تیم قوی و رقیب(عبدالله و غنی) نیز می‌تواند حایز اهمیت باشد. البته هنوز مشخص نیست که امریکایی‌ها تصمیم به حمایت از برگزاری انتخابات گرفته‌اند یا خیر. هرچند امریکایی‌ها با صراحت خواست تعویق انتخابات را مطرح نکرده‌اند، اما از فحوای موضع‌گیری‌های آنان روشن بوده که برای آنان صلح اولویت داشته است. حالا بسیاری از ناظران با توجه به متوقف شدن گفت‌وگوهای صلح از سوی امریکایی‌ها، ابراز عقیده کرده‌اند که امریکایی‌ها حالا در حمایت از برگزاری انتخابات قرار گرفته‌اند.

امریکایی‌ها در انتخابات ریاست جمهوری 2014 از اشرف غنی حمایت کردند واین امر یکی از دلایل مهم برنده اعلام شدن آقای غنی بود، اما حالا بسیاری‌ها به این باوراند که امریکایی‌ها روابط شان با آقای غنی به شدت تیره شده و آنان دلیلی ندارند که در آینده نیز از آقای غنی حمایت کنند. اما حمایت وعدم حمایت امریکایی‌ها نیز چندان واضح نیست و از قبل اعلام نخواهد شد. این احتمال وجود دارد که در دقیقه نود آنان تصمیم خود را روشن بسازند. اگر امریکایی‌ها به این تصمیم شوند که از عبدالله عبدالله حمایت کنند، با توجه به حمایت گسترده سیاسی داخلی از آقای عبدالله امکان برنده شدن او در انتخابات زیاد است. اما در صوررتی که آقای غنی از پیش به برنده شدن رقیب‌اش، معتقد شود، احتمال تعویق انتخابات از سوی او، بعید نیست.

اشتراک گذاری:

نظر بدهید