قطعِ 160میلیون دالر کمک واشنگتن به افغانستان؛ آیا امریکایی‌ها با اشرف غنی مقاطعه خواهند کرد؟!

نورالله ولی‌زاده

در واقع قطع کمک امریکا به حکومت آقای غنی، می‌تواند به شکل غیر مستقیم به معنای قطع حمایت سیاسی امریکا از او، نیز تلقی شود. قطع کمک امریکایی‌ها بسیاری از شعارهای انتخاباتی آقای غنی در مورد ظرفیت تیم او برای سازنده‌گی کشور را با چالش جدی مواجه می‌کند.

************************

امریکا پس از این به تیم سیاسی حاکم در کابل منحیث یک شریک قابل اعتماد و حسابده حساب نمی‌کند. در واقع زمان صدور چنین پیامی از سوی امریکایی‌ها است که آن را مهم و سیاسی می‌سازد. اگر امریکایی‌ها یک سال قبل این پیام را می‌دادند، شاید چندان تعبیر سیاسی نمی‌شد. حالا اما با توجه به این‌که در اوج کارزارهای انتخاباتی اشرف غنی، این پیام ضربه سختی به وی وارد می‌کند، این پیام می‌توان سیاسی و مهم تلقی شود.

*****************

امریکا ۱۶۰ میلیون‌ دالر کمک مالی برای افغانستان را لغو کرد. گفته می‌شود که از این میان، 100 میلیون دالر مربوط به پروژه برق بوده و 60میلیون آن قرار بوده که در بخش مبارزه با فساد به مصرف برسد. تفسیرِ سیاسی این اقدام امریکایی‌ها می‌تواند مقاطعه همه‌جانبه با آقای غنی را در برگیرد.

وزارت امور خارجه امریکا، در بیانیه‌ای، ضمن اعلام قطع مبالغ یاد شده، حکومت افغانستان را به”عدم توانایی در مدیریت شفاف منابع دولتی ایالات متحده”، متهم کرده است. وزیر خارجه امریکا تصریح کرده که«بخاطر مشخص بودن فساد در دولت افغانستان و سوء مدیریت مالی»، دولت امریکا کمک نقدی خود را به دولت افغانستان قطع کرده است.

قطع کمک 160میلیون دالری ایالات متحده امریکا به افغانستان، در آستانه برگزاری انتخابات ریاست جمهوری، بیش از آن‌که یک مسأله اقتصادی باشد، حامل یک پیام جدی سیاسی به رهبری حکومت افغانستان به‌ویژه آقای غنی پنداشته می‌شود.

بخش اعظم بودجه دولت افغانستان از محل کمک‌های خارجی تامین می‌شود. ایالات متحده امریکا عمده‌ترین حامی مالی افغانستان در بیست سال اخیر بوده است. عدم توفیق رهبری حکومت افغانستان در جلب رضایت واعتماد امریکایی‌ها یا در واقع در جلب کمک‌های بیشتر این کشور برای افغانستان، یک ناکامی جدی رهبری دولت در عرصه اقتصادی دانسته می‌شود.

محمد اشرف غنی رییس حکومت وحدت ملی از همان آغاز ورودش به ارگ، مدعی داشتن طرح‌ها و برنامه‌های موثر اقتصادی برای توسعه اقتصادی کشور بوده است. آقای غنی هنوز هم در شعارهای انتخاباتی‌اش، رقبای خود را متهم به نداشتن برنامه‌های اقتصادی توسعه‌محور می‌کند و مدعی است که خودش در این زمینه برنامه دارد.

آقای غنی هم‌چنان داشتن روابط حسنه با امریکایی‌ها را هم‌چون یک مزیت در مقایسه  با سایر رقبای انتخاباتی‌اش در سال 2014 عنوان می‌کرد. به همین اساس، توقع از آقای غنی و تیم‌اش این بود که کمک‌های خارجی بیشتری را(به ویژه حمایت‌های مالی بیشتر ایالات متحده امریکا را) جذب کند. حالا در ختم حکومت آقای غنی، وقتی امریکایی‌ها از قطع یک کمک مالی هنگفت به افغانستان سخن می‌گویند، معنایش این است که آقای غنی در دو ماموریت عمده به نفع کشور ناکام بوده است. این دو ماموریت، چنان‌که گفته شد، تامین روابط حسنه و مستحکم با امریکا و جلب کمک‌های خارجی به کشور است.

عرصه دیگری که آقای غنی در پنج سال اخیر زیاد در مورد آن سخن گفت و از داشتن طرح و برنامه در آن یاد کرد، عرصه مبارزه با فساد بود. آقای غنی در اوایل حکومت وحدت ملی، با درجه بلندی از شدت، در باره فساد سخن می‌گفت و مبارزه با فساد را از اولویت‌های اصلی و عمده حکومت عنوان می‌کرد. حالا ناکام عنوان شدن اداره تدارکات ملی از سوی امریکایی‌ها در زمینه ایجاد شفافیت و حساب‌دهی، در واقع ناکامی طرح و برنامه آقای غنی در امر مبارزه با فساد نیز پنداشته می‌شود.

معنای ضمنی یا پیام ضمنی قطع این مبلغ از سوی امریکایی‌ها می‌تواند به این شرح باشد: امریکا پس از این به تیم سیاسی حاکم در کابل منحیث یک شریک قابل اعتماد و حسابده حساب نمی‌کند. در واقع زمان صدور چنین پیامی از سوی امریکایی‌ها است که آن را مهم و سیاسی می‌سازد. اگر امریکایی‌ها یک سال قبل این پیام را می‌دادند، شاید چندان تعبیر سیاسی نمی‌شد. حالا اما با توجه به این‌که در اوج کارزارهای انتخاباتی اشرف غنی، این پیام ضربه سختی به وی وارد می‌کند، این پیام می‌توان سیاسی و مهم تلقی شود.

حمایت جدی و قاطع امریکایی‌ها از آقای غنی، نه تنها که موجب به قدرت رسیدن وی در سال 2014 شد بلکه در طول دوره حکومت وحدت ملی نیز آقای غنی از داشتن حمایت امریکایی‌ها به انواع مختلف در رویارویی با رقبای سیاسی خود استفاده کرد. به تعبیر دیگر، حمایت امریکا از آقای غنی ستون اصلی بقای وی در قدرت بوده است.

در واقع قطع کمک امریکا به حکومت آقای غنی، می‌تواند به شکل غیر مستقیم به معنای قطع حمایت سیاسی امریکا از او، نیز تلقی شود. قطع کمک امریکایی‌ها بسیاری از شعارهای انتخاباتی آقای غنی در مورد ظرفیت تیم او برای سازنده‌گی کشور را با چالش جدی مواجه می‌کند.

هرچند عبدالله عبدالله رقیب جدی آقای غنی  در انتخابات نیز اخیرن پرده از روی برخی از رازهای درون ارگ در عرصه اقتصادی برداشت و اشاره‌ای به خویش‌خوری‌ها و فساد در کمیته تدارکات ملی داشت اما بقیه نامزدان انتخابات ریاست جمهوری روی این اصل مهم کم‌تر انگشت نهاده و به اصطلاح رازهای اقتصادی حکومت را(که بسیاری‌ها آن را مافیای اقتصادی در درون حکومت می‌نامند) افشا نکرده‌اند.

می‌توان گفت که در عرصه برملاسازی ضعف‌ها و ناکامی‌های تیم حاکم در عرصه اقتصادی، خلایی وجود داشته است. شاید از نظر امریکایی‌ها که ناظر جدی تحولات سیاسی در افغانستان هستند، این خلا بیش از همه قابل دید بوده که نیاز به پر کردن داشت. اعلام قطع 160 میلیون دالر کمک امریکا به افغانستان، می‌تواند در راستای پر کردن این خلا تلقی شود. در کشوری مثل امریکا، در پیکارهای انتخاباتی، بهترین و موثرترین حربه علیه رقبای انتخاباتی، برملا کردن فساد مالی و ضعف مدیریت دولت در منابع مالی است.

به بیان دیگر، امریکایی‌ها با اعلام این‌که حکومت به رهبری آقای غنی در مبارزه با فساد و مصرف پول‌های کمکی به افغانستان ناکام بوده، به نحوی علیه غنی، به روش خودشان کمپاین کردند.

این‌که رقبای آقای غنی تا چه حد قادر به استفاده بهینه از این موضع امریکایی‌ها هستند، سوال جداست اما این رویکرد امریکایی‌ها، اگر به معنای بخشی از برنامه قطع حمایت از آقای غنی باشد، می‌توان از ورای آن پیش‌بینی‌های ناخوش‌آیندی در انتخابات برای تیم آقای غنی کرد. به احتمال زیاد امریکایی‌ها، موازی با قطع حمایت از آقای غنی، تیم دیگری را به صورت جدی مورد حمایت قرار دهند که منجر به کنار زدن آقای غنی از قدرت شود.

اشتراک گذاری:

نظر بدهید