کمیسیون در اعلام نتایج از راهبردِ«موج‌شکن» استفاده می‌کند!

نورالله ولی‌زاده

با توجه به این‌که اشتراک مردم در انتخابات ریاست جمهوری ششم میزان بسیار پایین بوده، هیچ دلیل معقولی وجود ندارد که مصرف یک ماه زمان برای کمیسیون در اعلام نتایج را توجیه کند. کمیسیون اعلام کرده که یک ماه بعد، نتایج انتخابات اعلام خواهد شد. این در حالی است که اگر کمیسیون مسایل سیاسی را در کارش دخالت ندهد و تابع اوامر رهبری حکومت نباشد، قادر است که در ظرف یک یا نهایت دو هفته، آرا را شمارش و نتایج را اعلام کند.

**********************

مصرف کردن زمان زیاد در شمارش آرا و اعلام نتایج، یک راهبرد موج‌شکنانه دانسته می‌شود. به نظر می‌رسد که به کار بستن این راه‌برد، دستوری از سوی رهبری حکومت به کمیسیون باشد.

با توجه به این‌که اشتراک مردم در انتخابات ریاست جمهوری ششم میزان بسیار پایین بوده، هیچ دلیل معقولی وجود ندارد که مصرف یک ماه زمان برای کمیسیون در اعلام نتایج را توجیه کند. کمیسیون اعلام کرده که یک ماه بعد، نتایج انتخابات اعلام خواهد شد. این در حالی است که اگر کمیسیون مسایل سیاسی را در کارش دخالت ندهد و تابع اوامر رهبری حکومت نباشد، قادر است که در ظرف یک یا نهایت دو هفته، آرا را شمارش و نتایج را اعلام کند.

صرف زمان زیاد در کار شمارش آرا و اعلام نتایج موج به وجود آمده در افکار عمومی را می‌شکند. از زمان آغاز کمپاین‌های انتخاباتی این موج کم کم شکل گرفت و امروزه افکار عمومی به شکل دو قطبی آن به شکل یک موج بلند عرض اندام کرده است. اعلام نتایج در شرایطی که این موجه هنوز در اوج مستی و قوت است، می‌تواند تحولات سیاسی و اجتماعی عمده‌ای را رقم بزند. به نظر می‌رسد که رهبری حکومت آماده نیست تا تحولات سیاسی آینده طوری رقم بخورد که عواقب آن به زیان تیم حاکم باشد.

می‌توان گفت که استفاده از راهبرد موج‌شکن در مواجهه با امواج گوناگون افکار عمومی، یکی از رویکردهای با سابقه در دوره حکومت وحدت ملی است و تا حدود زیادی نیز از سوی تیم حاکم موثر ارزیابی شده است. این راهبرد براین اساس استوار است که گذشت زمان همه چیز را حل می‌کند. وقتی زمان بیش‌تری صرف مباحث انتخاباتی شود و بحث‌های گوناگون زیادی در رسانه‌ها و افکار عمومی پیرامون نتایج انتخابات دامن زده شود، افکار عمومی احساس خسته‌گی و کسالت می‌کند و این احساس سبب خواهد شد که مردم دیگر بحث انتخابات را به حاشیه رانده و از آن بیزاری بجویند. این در واقع شکستن موج افکار عمومی است. وقتی موج قوی افکار عمومی شکست، کمیسیون انتخابات نتایج را اعلام خواهد کرد. اعلام نتایج شاید موج دیگری را شکل بدهد، اما تا برخاستن آن موج، راهکارهای مهار آن نیز سنجیده می‌شود. از این راهبرد در انتخابات پارلمانی نیز استفاده شد. در چند مورد دیگر نیز حکومت وحدت ملی در مواجهه با امواج توفنده افکار عمومی، چنین راهبردی را مورد استفاده قرار داده است.

در واقع می‌توان گفت که استفاده از راهبرد موج‌شکن، سیاه چاله‌ای از زمان درست می‌کند که یک بحث و مساله کلان کشوری به داخل آن انداخته می‌شود تا حل و هضم گردد و یا دست‌کم قابل مهار شود.

در فاصله زمانی یک ماه که کمیسیون انتخابات به اعلام نتایج وقت تعین کرده، بسیاری از مباحث سیاسی و تخنیکی غیر قابل حل، حل خواهد شد. در واقع این زمانی است که برای حل و فصل چنین مسایلی نیاز است. باید از نظر تخنیکی تمامی راه‌های مدیریت انتخابات به نفع یک تیم سنجیده شود. هم‌چنان از نظر سیاسی باید عواقب مدیریت انتخابات به نفع یک تیم سنجیده شود و راه‌کارهایی برای مهار و مدیریت عواقب یک تصمیمی که احتمالا قابل پذیرش نخواهد بود، پیدا شود. تصور این است که این کارها در ظرف یک ماه انجام خواهد شد و اگر در این مدت کارهای مورد نظر انجام نگیرد، تمدید زمان نیز در دستور کار قرار خواهد گرفت.

با توجه به این‌که هر دو تیمِ پیش‌تاز ادعای پیروزی در انتخابات را دارند، قابل پیش‌بینی است که اعلام نتایج شبیه اعلان جنگ بین دو تیم خواهد بود. تیم حاکم، تا حدود زیاد به سیستم انتخاباتی کنترل دارد و روی همین ملحوظ شاید طول زمان به نفع این تیم باشد تا بتواند چاره‌ای برای تحولات پس از اعلام نتایج بسنجد.

تیم داکتر عبدالله عبدالله از نظر رأی و از نظر حمایت گسترده جناح‌های مختلف سیاسی و قومی، در موقعیت قوی قرار دارد، اما این تیم کنترل کمتری به سیستیم انتخاباتی دارد.  عبدالله عبدالله روز دوشنبه، در یک نشست خبری ظاهر شد و ضمن اعلام این‌که در انتخابات روزشنبه رأی بالا دارد، نگرانی‌هایی را در مورد عمل‌کرد کمیسیون انتخابات و نحوه رسیده‌گی به تقلب‌ها نیز مطرح کرد.

می‌توان گفت که تیم عبدالله بیش‌تر خود را در یک موقعیت دفاعی می‌بیند. این همان موقعیتی است که تیم آقای عبدالله در انتخابات 2014 داشت. آقای عبدالله هر باری که با خبرنگاران در این اواخر مواجه شده، با این سوال نیز مواجه شده که اگر تیم رقیب در انتخابات تقلب نماید و خود را برنده اعلام کند، موقف شما چه خواهد بود. جواب آقای عبدالله این بود که دیگر تجربه 2014 تکرار نخواهد شد. اما تیم رقیب پیوسته این موضوع را حربه تبلیغاتی ساخته که تجربه 2014 تکرار خواهد شد.

تیم حاکم باید در مورد سازوکارهای دفاعی تیم رقیب فکری بکند. یک راه‌کار این است که برخی از اعضای برجسته و نیرومند تیم رقیب از این تیم جدا ساخته شوند. تجربه نشان داده که چهره‌های سیاسی و جریان های سیاسی افغانستان در برابر پول انعطاف‌پذیر عمل می‌کنند. این، فرصتی است برای تیم حاکم که پول هنگفتی نیز در اختیار دارد. برای انجام این کار به زمان نیاز است. هرچند این بار آرایش سیاسی تیم آقای عبدالله طوری است که کمتر می‌توان تکرار شدن تجربه 2014 را انتظار داشت. آن‌گونه که آقای عبدالله استدالال می‌کند، حالا اشرف غنی، رقیب آقای عبدالله کسی است که مردم افغانستان و جهانیان او را بهتر شناخته‌اند. شاخص عمده این شناخت را بسیاری‌ها ناکامی در اداره کشور در پنج سال اخیر عنوان می‌کنند. به تعبیر دیگر حالا مردم افغانستان و متحدان سیاسی افغانستان این را درک کرده‌اند که اشرف غنی چنان‌که در زبان بیان می‌دارد، در اداره امور کشور توانا نیست. این، مایه امیدواری عبدالله به جلب حمایت سیاسی گسترده داخلی و بین‌المللی است.

در نهایت این موضوع قابل پیش‌بینی است که جنجال‌ها بین دو تیم بالا بگیرد و کار به مداخله امریکایی‌ها بکشد. آقای عبدالله تا حدودی مطمین است که این بار حمایت خارجی‌ها را با خود دارد و اگر حرف به آن‌جا بکشد که تصمیم نهایی را امریکایی‌ها بگیرند، آنان به نفع او، تصمیم خواهند گرفت. البته آقای عبدالله همچنان اعلام کرد که بنا به محاسبات ابتدایی از آرای ریخته شده به صندوق‌ها، او برنده قطعی انتخابات در دور اول است و نیازی به رفتن به دور دو و احتمال جنجالی شدن بیش از حد انتخابات قوی نیست.

اما چنان‌که گفته شد، تیم آقای غنی نیز اعلام پیروزی دارد و یک روز پیش امرالله صالح معاون نخست این تیم، گفت که تیم دولت‌ساز، بین 60 تا 70 درصد آرا را با خود دارد.

به نظر می‌رسد که تصمیم امریکایی‌ها در نهایت معطوف به روند صلح است. آنان به مسایل سیاسی افغانستان از دریجه روند صلح نگاه می‌کنند و بالاخره تصمیم شان در مورد حکومت آینده بسته‌گی بر دریافت آنان از روند صلح است. آنان از کسی حمایت خواهند کرد که طبق میل و خواست آنان در برنامه صلح همسو باشد و به اصطلاح بتواند اوضاع را طوری مدیریت کند که منتیج به کاهش مسوولیت امریکایی‌ها در افغانستان باشد.

 

اشتراک گذاری:

نظر بدهید