درخواست کمک نشان‌دهنده نيت خوب است، اما کميسيون واضح بسازد؛ کي، چگونه و چرا برکميسيون فشار وارد مي‌کند؟!

نورالله ولي‌زاده

چنان‌که قابل پيش‌بيني بود، بحث انتخابات افغانستان به سوي سفارت امريکا کشانيده مي‌شود. رييس کميسيون انتخابات گفته که کميسيون زير فشار نامزدان انتخابات قرار دارد. اين گفته‌هاي رييس کميسيون انتخابات باعث شد که مقام‌هاي سفارت‌هاي غربي در کابل به کميسيون بروند و از نزديک اوضاع را بررسي کنند. روز يک‌شنبه سفيران ناتو و بريتانيا و روز دوشنبه معاون سفارت ايالات متحده امريکا در کابل به کميسيون انتخابات رفتند.

رييس کميسيون انتخابات به صراحت اعلام کرده که آنان از سفيران کشورهاي غربي خواسته‌اند که از کميسيون انتخابات در برابر فشارهاي نامزدان حمايت کنند. کميسيون انتخابات نگفته که کدام نامزدان اين کميسيون را زير فشار گرفته‌اند، اما هرگاه بحث اعمال فشار بر کميسيون مطرح مي‌شود، تيم‌هاي دولت‌ساز و ثبت و همگرايي متهم به اعمال فشار بر کميسيون مي‌شوند.

دو نوع فشار وجود دارد. يک نوع فشار اين است که کميسيون بايد روند درج اسناد راي‌دهي در دستگاه‌هاي مرکزي، شمارش آرا و اعلام نتايج را سرعت بخشد. يک نوع فشار ديگر اين است که کميسيون وادار به انجام کارهاي خلاف قانون و خلاف فيصله‌هاي کميسيون شود. به تعبير ديگر مي‌توان از دو نوع فشار: مشروع و غيرمشروع سخن گفت. اين‌که بر کميسيون فشار وارد شود که وظايف خود را به درستي و سريع انجام دهد، اين فشار، فشار مشروع و لازم است. اما هرگاه کميسيون به اين دليل زيرفشار قرار گيرد که کارهاي خلاف قانون انجام دهد، اين فشار، فشار نامشروع است.

در روزهاي اخير شاهد دو نوع فشار بر کميسيون انتخابات بوده‌ايم. فضل هادي مسلميار رييس مجلس سنا گفت که آراي بدون بايومتريک را به زور بالاي کميسيون مي‌قبولانيم. آقاي مسلميار از متحدين اصلي محمد اشرف غني و از اعضاي تيم انتخاباتي وي محسوب مي‌شود که مي‌توان مواضع او را مواضع تيم دولت‌ساز در نظر گرفت. تيم ثبات و هم‌گرايي نيز گفته که کميسيون کارهاي خود را سريع و درست انجام نمي‌دهد و در انجام امور تعلل مي‌ورزد. در واقع از جانب دو تيم رقيبِ پيش‌تاز دو نوع فشار بر کميسيون وارد است که بايد اين فشارها از هم تفکيک شود.

کميسيون انتخابات بايد واضح بسازد که منظورش ازفشار چيست و کدام تيم‌ها چه نوع فشاري را برکميسيون وارد مي‌کنند. تا جايي که بحث فشارمشروع در بين است، کميسيون نه تنها که حق شکايت از فشارها را ندارد، بلکه مکلف است، تا کارهاي خود را سريع و درست انجام دهد. در واقع يک فشار مشروع که در جهت تسريع روند اعمال مي‌شود، به نفع کميسيون نيز است و سبب مي‌شود تا کميسيون کارهاي خود را به سرعت انجام دهد.

اما هرگاه بحث فشار نامشروع در بين است، کميسيون نه تنها  که مکلف به شکايت از عوامل فشار است، بلکه مکلف به بيان صريح اين امر است که چه کسي و چگونه بر کميسيون اعمال فشار مي‌کند و چرا؟

طبق گزارش رسانه‌ها سفيران ناتو و بريتانيا، روند درج اسناد در دستگاه‌ها و روند شمارش آرا را زمان‌گير خوانده و گفته‌اند که به کميسيون اجازه داده شود تا کارش را به دقت انجام دهد. آنان گفته‌اند که کار شمارش آرا عجله نيست و بايد فرصت کافي به کميسيون داده شود تا کارش را به درستي انجام دهد. در واقع مي‌توان گفت که سفيران ناتو و بريتانيا در حمايت از کميسيون به تيم‌هاي انتخابات هشدار دادند که در کار کميسيون مداخله نکنند، اما معاون سفارت امريکا گفته که تقلب در انتخابات جايي ندارد.

از گفته‌هاي مسوولان کميسيون انتخابات و مقام‌هاي سفارت‌هاي غربي چنين استنباط مي‌شود که عوامل فشار سياسي در تلاش‌اند، تا کميسيون را از نظر زماني در يک تنگنا قرار داده و تقلب را بالاي کميسيون تحميل کنند. بنابراين، مي‌توان گفت که درخواست کمک از سوي کميسيون از خارجي‌ها تا اينجاي کار مي‌تواند يک قدم مثبت تلقي شود. مسوولان کميسيون مي‌توانند خلاف اين عمل کنند. يعني مي‌توانند که در برابر فشارها تسليم شده و سکوت اختيار کنند و در نهايت نتيجه انتخابات را به نفع عوامل فشار اعلام کنند. اين‌که کميسيون از خارجي‌ها در برابر عوامل فشار کمک مي‌خواهد به اين معنا تلقي شده مي‌تواند که رهبري کميسيون اراده انجام غيرقانوني امور را ندارد و اگر حمايت سياسي قوي وجود داشته باشد، انتخابات به مسير درست قرار خواهد گرفت.

در عين حال مي‌توان گفت که اعمال فشار از سوي حلقات سياسي حکومت و درخواست کمک از سوي کميسيون از خارجي‌ها، در واقع ميکانيزم دخيل ساختن خارجي‌ها در بحث انتخابات است. اين مي‌تواند آگاهانه و دستوري باشد. مي‌توان تصور کرد که يک تيم انتخاباتي با اين قصد بر کميسيون اعمال فشار مي‌کند تا کميسيون از خارجي‌ها کمک بخواهد و در نتيجه روند انتخابات از مسير اصلي و طبيعي آن بيرون شود و سرنوشت آن به دست سفارت خانه‌هاي خارجي سپرده شود.

اين موضوع نيز نبايد فراموش شود که با توجه به ظرفيت پايين کميسيون و با توجه به وجود عوامل عيني فشار سياسي، مداخله خارجي‌ها در روند انتخابات يک امر حتمي پنداشته شده مي‌تواند. در صورتي که خارجي‌ها مداخله نکنند، اين احتمال بسيار قوي است که روند انتخابات سياسي شود و فشارهاي سياسي کميسيون را وادار به فيصله‌هاي غيرقانوني کند و در نتيجه بستر بحران و تنش سياسي فراهم گردد. اما عيب مداخله خارجي‌ها در اين است که روند سياسي جاري در کشور وارد يک فراينده پيچيده و مرموز سياسي در سطح داخلي، منطقه‌يي و بين‌المللي مي‌شود و اين چيزي است که در جهت تضعيف نظام دموکراتيک و از اعتبار افتيدن سازوکارهاي ملي و بومي نهادينه شدن دموکراسي دانسته مي‌شود.

هرچند تا کنون مشخص نيست که سرانجام غربي‌ها چه تصميمي در مورد نتايج انتخابات افغانستان مي‌گيرند، اما از اظهارات سفيران ناتو و بريتانيا و هم‌چنان بيانيه سفارت امريکا مي‌توان به اين گمانه‌زني پرداخت که ناتو و بريتانيا تا حدودي به نفع تيم دولت‌ساز جهت‌گيري کرده‌اند، اما امريکا به نفع تيم ثبات و همگرايي. چنان‌که ديديم، سفيران ناتو و بريتانيا به زمان‌گير بودن پروسه تاکيد کردند و خواستار کاهش فشارهايي شدند که از ناحيه تيم ثبات و همگرايي بر کميسيون وارد است. فشار به اين منظور که کميسيون بايد سريع کار خود را انجام دهد و تعلل نکند!

اما سفارت امريکا گفته که تقلب در انتخابات جاي ندارد. اين در حالي است که نگراني از تقلب موضع تيم ثبات و همگرايي است. همان‌گونه که سکوت در برابر تعلل کميسيون، موضع تيم دولت‌ساز پنداشته مي‌شود. مواضع تيم دولت‌ساز در چند روز اخير حول اين محور بوده که کميسيون کارش را به دقت انجام دهد. به نظر مي‌رسد که گذشت زمان به نفع تيم دولت‌ساز باشد. اما تيم ثبات و هم‌گرايي از گذشت زمان نگران است و آن را به نفع تيم رقيب و انجام تقلب عنوان مي‌کند.

اشتراک گذاری:

نظر بدهید