اهمیت موقف بریتانیا در دفاع از مشروعیت انتخابات!

نورالله ولی‌زاده

بریتانیا از جمله کشورهایی در اروپا است که با امریکا بیشتر نزدیکی دارد و به اصطلاح سیاست خارجی خود را بیش‌تر با سیاست خارجی امریکا همسو می‌سازد. بنابراین می‌توان گفت که موضع‌گیری بریتانیایی‌ها در حمایت از کمیسیون و از انتخابات حایز اهمیت است. از جمله می‌توان به موضع اخیر سفارت بریتانیا در کابل اشاره کرد که در حمایت از مشروعیت انتخابات بیانیه صادر کرده است.

************

با توجه به‌این‌که تصمیم نهایی در مورد نتایج انتخابات افغانستان در نتیجه ضعف مدیریت کمیسیون انتخابات و فشارهای سیاسی بر این کمیسیون به ناچار به محافل سیاسی کشانیده خواهد شد؛ اهمیت تصامیم و فیصله‌های کشورهای غربی به ویژه کشورهای امریکا، بریتانیا و آلمان از اهمیت خاصی برخوردار است.

بریتانیا دومین کشور تاثیرگذار بر سیاست در افغانستان است. گاهی از وجود اختلاف‌ها میان امریکایی‌ها و بریتانیایی‌ها در مورد برخی از مسایل در افغانستان نیز سخن گفته شده، اما در موارد زیادی این دو کشور با هم همسو تصمیم می‌گیرند و هم‌سویی آنان می‌تواند در تعیین شرایط جدید حایز اهمیت دانسته شود.

هرچند بریتانیا به اندازه امریکا در مسایل افغانستان نقش تعیین کننده ندارد، اما در برخی از موارد دیده شده که تصمیم بریتانیایی‌ها بر تصامیم امریکایی‌ها نیز اثرگذار بوده است. شاید امریکایی‌ها به خاطر حفظ همآهنگی و دوام اتحاد با متحدین اروپایی شان‌، در مواردی لازم می‌بیند که از موضع بریتانیا در قبال برخی از مسایل حمایت کند. بریتانیا از جمله کشورهایی در اروپا است که با امریکا بیشتر نزدیکی دارد و به اصطلاح سیاست خارجی خود را بیش‌تر با سیاست خارجی امریکا همسو می‌سازد. بنابراین می‌توان گفت که موضع‌گیری بریتانیایی‌ها در حمایت از کمیسیون و از انتخابات حایز اهمیت است. از جمله می‌توان به موضع اخیر سفارت بریتانیا در کابل اشاره کرد که در حمایت از مشروعیت انتخابات بیانیه صادر کرده است.

در چند روز اخیر، به‌ویژه بعد از آن‌که مسوولان کمیسیون انتخابات از وجود فشارهای سیاسی بر کمیسیون از سوی حکومت شکایت کردند، سفیران کشورهای غربی به کمیسیون رفته و بعد از بررسی وضعیت جاری در کمیسیون، مواضع خود را اعلام کرده‌اند.

در تازه‌ترین بیانیه سفارت بریتانیا گفته شده که پایین بودن میزان اشتراک مردم در انتخابات مشروعیت انتخابات را زیر سوال نمی‌برد. هرچند که زیر سوال رفتن یا نرفتن انتخابات به دلیل اشتراک پایین مردم در این روند، یک بحث تفصیلی جداگانه است، اما دفاع سفارت بریتانیا از مشروعیت انتخابات به این جهت حایز اهمیت است که گفته می‌شود، تلاش‌هایی از سوی بعضی از حلقات سیاسی در کابل جریان دارد مبنی بر این‌که اگر انتخابات به نفع آنان نبود، گزینه لغو انتخابات را مطرح کنند.

دو روز پیش شورای نامزدان انتخابات ریاست جمهوری طی جلسه‌ای درباره انتخابات، احتمال لغو انتخابات در صورت انجام تقلب گسترده را مطرح کردند. هرچند این شورا به صورت واضح مشروعیت انتخابات را به خاطر اشتراک پایین مردم زیر سوال نبرده اما برخی از منابع می‌گویند که در صورت مطرح شدن گزینه لغو انتخابات، پایین بودن میزان مشارکت منحیث یک دلیل عمده مورد استفاده قرار خواهد گرفت. نامزدانی که انتخابات را باخته‌اند، استدلال خواهند کرد که مشارکت مردم پایین بوده، تقلب به شکل گسترده صورت گرفته و بنابراین، می‌توان لغو انتخابات را مورد بررسی قرار داد.

در واقع می‌توان گفت که بیانیه سفارت بریتانیا در کابل به نوعی در پاسخ به خواست لغو انتخابات از سوی برخی حلقات سیاسی صادر شده است. از این جهت، این بیانیه از اهمیت خاصی برخوردار است و نشان می‌دهد که بریتانیا از جمله کشورهایی است که مانع لغو انتخابات خواهد شد.

باید گفت که لغو انتخابات تحت هر عنوانی فقط می‌تواند یک کودتا علیه انتخابات و دموکراسی دانسته شود. مشارکت پایین مردم در انتخابات بدون شک یک سوال عمده فرا راه روند انتخابات است که در آینده دولت، احزاب سیاسی، کمیسیون انتخابات، جامعه مدنی و سایرنهادهای داخلی و خارجی مدافع دموکراسی باید روی آن کار کنند و عوامل پایین بودن میزان مشارکت را شناسایی و از بین ببرند.

اما به بهانه پایین بودن سطح مشارکت، لغوانتخابات یک اقدام خطرناک و ضد دموکراتیک است. لغو انتخابات، از یک طرف به معنای آتش‌زدن 160 میلیون دالری است که بالای انتخابات ششم میزان هزینه شد. از سوی دیگر، نادیده گرفتن رأی و زحمت دو میلیون تنی است که در شرایط ناگوار امنیتی پای صندوق رأی رفتند. در ضمن، چون هیچ تضمینی وجود ندارد که در کوتاه مدت بتوان میزان مشارکت را بالا برد، لغو انتخابات یک اقدام بیهود و احمقانه خواهد بود و فقط می‌تواند در جهت ابقای تیم سیاسی حاکم در ارگ پنداشته شود و بس.

هنوز مشخص نیست که امریکایی‌ها و بریتانیایی‌ها، در صورت وابسته شدن سرنوشت سیاسی آینده افغانستان به تصمیم آنان، از کدام تیم سیاسی حمایت خواهند کرد. این هم مشخص نیست که آیا امریکایی‌ها و بریتانیایی‌ها در خصوص حمایت از یک تیم سیاسی خاص در کابل، موضع مشترک اتخاذ می‌کنند یا خیر. از مواضع رسانه‌ای امریکایی‌ها تا کنون این استنباط وجود داشته که آنان دستکم به حمایت از تیم غنی ادامه نخواهند داد. بریتانیایی‌ها تا کنون مواضعی اتخاذ نکرده‌اند که بتوان با صراحت در مورد حمایت و عدم حمایت شان از یک تیم سیاسی خاص سخن گفت.

در حال حاضر دو تیم سیاسی پیش‌تاز مدعی‌اند که حمایت سیاسی متحدین بین‌المللی افغانستان را با خود دارند.  تیم ثبات و هم‌گرایی غالبن مواضع امریکایی‌ها را به نفع خویش تعبیر می‌کند اما گفته می‌شود که تیم دولت‌ساز نیز تلاش‌های خود را برای ترمیم روابط خود با امریکایی‌ها و جلب حمایت آنان از این تیم شدت بخشیده است.

شاید بهترین تصمیم برای متحدان سیاسی افغانستان این باشد که از روند دموکراسی در کشور حمایت کنند و تصامیمی بگیرند که منتیج به تقویت دموکراسی در افغانستان شود و نه برعکس آن. تیم ثبات و هم‌گرایی مدعی است که اگر متحدان غربی افغانستان از روند دموکراسی حمایت کنند، این به نفع تیم ثبات و هم‌گرایی خواهد بود. به نظر این تیم، همین‌که امریکایی‌ها مانع اعتباربخشی آرای بدون بایمتریک و مشکوک شوند و به اصطلاح در شناسایی و جلوگیری از تقلب به صورت جدی و صادقانه همکاری کنند، این کار به نفع تیم ثبات و هم‌گرایی است.

اما تجربه نشان داده که غربی‌ها تصامیم بسیار واضح و قابل پیش‌بینی اتخاذ نمی‌کنند و تنها در دقایق نود است که مشخص خواهد شد آنان به نفع کدام تیم کار می‌کنند. اما می‌توان گفت که تا کنون مقام‌های سفارت های بریتانیا و امریکا در کابل مواضع قابل قبولی گرفته و در جهت دفاع از دموکراسی و جلوگیری از تقلب کار کرده‌اند. از جمله باردیگر می‌توان به بیانیه اخیر سفارت بریتانیا اشاره کرد و آن را در جهت دفاع از دموکراسی مهم خواند.

اشتراک گذاری:

نظر بدهید