«بی‌رحمی» سیستم و «جسارت» کمیسیون، امیدی به احیای اعتماد!!

نورالله ولی‌زاده

به نظر می‌رسد که این سیستم تا کنون توانسته نقش مهمی در جلوگیری از تقلب بازی کند. اگر آن‌گونه که تا کنون سیستم بایومتریک توانسته در بیرون کردن آرای غیرقابل اعتبار از چرخه نقش بازی کند، به همین منوال ادامه یابد، می‌توان از یک انقلاب تکنولوژیک در روند  انتخابات افغانستان سخن گفت و با اتکا به کارآیی این سیستم، برای احیای اعتماد نظام انتخابات در افغانستان کار و تبلیغ کرد. اگر این سیستم کارش را درست انجام دهد و در پایان ثابت شود که نقش تعیین کننده‌ای(که تاکنون داشته) در تعیین سرنوشت انتخابات داشته است، می‌توان به حدود 8میلیون نفری که به دلیل بی‌اعتمادی به سیستم در انتخابات ششم میزان اشتراک نکردند، پیام فرستاد که به صحنه برگردید، تقلب کارآ نیست!!

****************

هنوز سوال‌های زیادی در ذهن مردم در مورد روند جاری انتخاباتی در کمیسیون وجود دارد. کمتر کسی می‌داند که میکانیزم تخینکی درج اوراق و انتقال معلومات از دستگاه‌های بایومتریک به دستگاه مرکزی چگونه صورت می‌گیرد، اما به نظر می‌رسد که کمیسیون انتخابات این بار خلاف میل و توقع حلقات خاص سیاسی در بیرون از کمیسیون عمل می‌کند.

دیروز کمیسیون انتخابات در یک نشست خبری، نتایج کارهای انجام شده در مرحله انتقال معلومات را اعلام کرد که طبق آن از بیش از 22 هزار محل رأی‌دهی، بیش از یک میلیون و یک صدهزار رأی بیرون شده و به دستگاه مرکزی فرستاده شده است. با این اعلام کمیسیون، حالا مشخص شده که در نهایت مجموع آرای ریخته شده در صندوق‌ها اندکی کمتر یا بیشتر از 2 میلیون رأی است و بیش‌تر از آن اعتبار ندارد. با اعلام دیروزی کمیسیون مسلم شده که حدود 500هزار رأی غیرقابل اعتبار باطل شده است. این، گام مهمی در جهت شفافیت روند انتخابات است. حالا حدود و ثغور آرای اصلی و تقلبی و محدوده‌های افزایش و کاهش آمار تا حدود زیادی مشخص شده که این امر کار را بر تقلب کاران دشوار ساخته است.

چنان‌که گفته شد، هنوز دشوار است که در مورد لایه‌های پنهان امور تخنیکی کمیسیون در مراحل انتقال معلومات و شمارش آرا فهید اما نفس برگزاری کنفرانس خبری و اعلام مرحله‌ای نتایج کار کمیسیون یک اقدام مهم در جهت ایجاد شفافیت است.

گفته می‌شود که در داخل کمیسیون تعداد زیادی از کمشنران کمیسیون مخالف برگزاری نشست خبری بوده و به این امر تاکید داشته‌اند که نتایج تمامی کارهای انجام شده بعد از تمام شدن تمامی کارها اعلام شود اما بعضی از اعضای کمیسیون(از جمله مولانا عبدالله) به برگزاری کنفرانس اصرار ورزیده‌اند.

یک روز پیش، دفتر نماینده‌گی سازمان ملل متحد (یوناما) در افغانستان، طی فراخوانی از کمیسیون انتخابات خواست که در مورد روند انتخابات اطلاع رسانی کند. به نظر می‌رسد که برگزاری کنفرانس خبری دیروز به نحوی پاسخی به این فراخوان یوناما نیز باشد اما در عین حال می‌تواند به بسیاری از نگرانی‌ها در مورد عملکرد کمیسیون پاسخ بگوید که یک گام مهم در جهت تقویت روند انتخابات و اعتباربخشی به این روند دانسته می‌شود.

برخی از ناظران گفته‌اند، اعلام نتایج کار کمیسیون به شکل مرحله‌ای، یک اقدام جسورانه است که نشان می‌دهد کمیسیون انتخابات این بار تحت تاثیر فشارهای سیاسی نمی‌رود و نتایج را آن طور که هست اعلام خواهد کرد. هنوز زود است که بتوان در این زمینه به یک نتیجه قطعی رسید، اما به هرحال این اقدام کمیسیون براستی‌که می‌تواند امیدوار کننده باشد.

پس از اعلام موضع کمیسیون در نشست خبری دیروز، شماری از طرف‌داران تیم دولت‌ساز در شبکه‌های اجتماعی نسبت به این اعلام موضع ابراز نگرانی کرده و نارضایتی خود را نشان دادند. آنان گفتند که نباید آرای مردم باطل شود. این نارضایتی‌ها و نگرانی‌ها تا حدود زیادی می‌تواند به این معنا گرفته شود که تیم دولت‌ساز نگران روند جاری در کمیسیون است و این روند را از کنترل خود بیرون می‌داد. البته منابعی در کمیسیون نیز این حرف را می‌زنند اما باید منتظر گذشت زمان بود تا دیده شود که کمیسیون چه مقدار در برابر فشارها ایستادگی می‌کند.

نگرانی طرف‌داران تیم دولت‌ساز از اعلام مواضع کمیسیون مبنی بر اعلام مرحله‌ای نتایج کار در کمیسیون، هم‌چنان می‌تواند به این معنا باشد که آنان طرف‌دار سکوت کمیسیون تا مرحله‌ای هستند که تمام کارها در کمیسیون نهایی شود. البته این موضع، با موضع مخالف تعدادی از کمشنران کمیسیون با برگزاری کنفرانس خبری مطابقت دارد و از این مطابقت می‌توان نتیجه گرفت که افراد وابسته به تیم دولت‌ساز در کمیسیون حضور گسترده دارند و تلاش می‌کنند که نتایج را به نفع تیم خویش مدیریت کنند.

طرف‌داران تیم دولت‌ساز در جنب اتهام‌های دیگری که به کمیسیون پس از برگزاری کنفرانس خبری وارد کردند، بر این نکته نیز تاکید داشتند که کمیسیون انتخابات تحت تاثیر فشار سفارت خانه‌های خارجی در کابل تصمیم می‌گیرد. در چند روز اخیر، سفیران ناتو، بریتانیا، ایران و معاون سفیر امریکا به کمیسیون رفته و بر عدم مداخله حلقات مشخص در کار کمیسیون تاکید داشته و از استقلالیت کمیسیون دفاع کرده‌اند.

باید گفت که نظارت خارجی‌ها از روند انتخابات یکی از نقاط قوت این روند و یکی از دلایل امیدواری مردم به شفافیت کار کمیسیون است. در فقدان نظارت خارجی‌ها، احتمال قوی وجود دارد که حکومت بر کمیسیون اعمال نفوذ کند و فیصله های خود را تحت نام فیصله‌های کمیسیون بر روند انتخابات تحمیل کند.

این نکته نیز نگفته نماند که به هیچ عنوان مداخله خارجی‌ها درانتخابات به نفع یک تیم خاص که خلاف قانون و ناقض قوانین انتخابات باشد پذیرفتنی نیست. اما باید بین نظارت فعال به منظور تضمین سلامت روند انتخابات و مداخله به نفع یک تیم تفکیک قایل شد. کاری که تیم دولت‌ساز به آن تمکین نمی‌کند.

به تجربه ثابت شده که هرگاه نظارت خارجی‌ها از یک پروسه در افغانستان کم‌رنگ شده همان عرصه و پروسه دچار مشکل شده و حلقات سیاسی داخلی تلاش کرده‌اند تا خلاف تمام نورم‌ها و قوانین و معیارهای پذیرفته شده، روند را به نفع خود بچرخانند  که نتایج منفی آن مشهوده بوده است.

نکته قابل یادآوری دیگر، سیستم بایومتریک است. به نظر می‌رسد که این سیستم تا کنون توانسته نقش مهمی در جلوگیری از تقلب بازی کند. اگر آن‌گونه که تا کنون سیستم بایومتریک توانسته در بیرون کردن آرای غیرقابل اعتبار از چرخه نقش بازی کند، به همین منوال ادامه یابد، می‌توان از یک انقلاب تکنولوژیک در روند  انتخابات افغانستان سخن گفت و با اتکا به کارآیی این سیستم، برای احیای اعتماد نظام انتخابات در افغانستان کار و تبلیغ کرد. اگر این سیستم کارش را درست انجام دهد و در پایان ثابت شود که نقش تعیین کننده‌ای(که تاکنون داشته) در تعیین سرنوشت انتخابات داشته است، می‌توان به حدود 8میلیون نفری که به دلیل بی‌اعتمادی به سیستم در انتخابات ششم میزان اشتراک نکردند، پیام فرستاد که به صحنه برگردید، تقلب کارآ نیست!!

اما سیستم بایومتریک تحت مدیریت یک شرکت آلمانی قرار دارد. این احتمال وجود دارد که کار تخنیکی این شرکت تحت تاثیر تصامیم سیاسی اتحادیه اروپا قرار گیرد. هرچند گفته می‌شود که شرکت درملوگ قبلن جهت حفظ اعتماد خود، تدابیر خود را گرفته و بعید است که صداقت و اعتبار تخنیکی خود را فدای معاملات سیاسی کند. با آن‌هم در افغانستان این احتمال همیشه بعید دانسته نمی‌شود! طرف‌داران تیم ثبات و هم‌گرایی، سیستم بایمتریک را «قهرمان اصلی» داستان انتخابات عنوان کرده‌اند.

اشتراک گذاری:

نظر بدهید