تغییر اقلیم و چالش‌­های فراراه انسان­ها !  

 یکی از گزارش‌های عمده‌ی تخریب محیط زیست درکشور قطع بیرحمانه ویک‌سره جنگلات علل دیگری از تغییرات اقلیم می‌تواند درکشور به شمار رود. ضایعات جنگلات درکشور به هزارها هکتار می‌رسد. قرار مطالعات پروگرام محیط زیست  ملل متحد (UNEP) تقریباً 52 درصد پوشش جنگلات ولایت‌ها ننگرهار، کنر،  ونورستان ازسال1356(1977) الی سال 1381(2002) ازبین رفته، درولایت‌های بادغیس وتخار جنگلات خود را تحفظ ننماید، به غیر از چوب بسیاری ازغنای طبیعی آن از بین خواهد رفت تماماً به خاطر چوب وذغال قطع گردیده است.

************

اقلیم عبارت از یک الگوی تغییر درآب وهوا ، رطوبت فشار اتمسفیر، باد، بارش، تعداد ذرات موجود درهوا ودیگر متغیرهای هواشناسی درمنطقه ی داده شده درطول دوره‌های زمانی طولانی است. عوامل تغییر اقلیم درجهان عبارت از فرایندهای اقیانوسی (گردش اقیانوسی)‌، تغییرات درخورشید دریافت شده توسط زمین، فوران‌های آتش فشانی، وتغییرات ناشی از انسان‌ها  درجهان طبیعی از قبیل تولید گازهای گلخانه ای به وسیله فابریکات صنایع ، ترانسپورت وزراعت‌؛  که این اثردوم درحال حاضر سبب گرم شدن کره زمین (تغییرات اقلیم ) است که اغلب اثرات حرکات انسانی است.

تغییرات  اقلیمی درجهان به یکی از چالش‌های مهمی تبدیل گردیده است که افغانستان کشور ما جز از پیکره جهانی ازین چالش‌ها ومشکلات به دور نمانده وبا این پدیده شوم مواجه گردیده است، گذشته ازآن درچند دهه اخیر عوامل چون فقر ، جنگ ، عوامل طبیعی دیگر مثل خشک‌سالی ها و زلزله دست به دست هم داده به این معضله نا هنجار افزوده است.  گفتنی است که نتیجه همین مداخلات عبارت از ازدیاد بیش از حد کاربن دای اکساید وگازهای مضره دیگر درروی زمین که سبب گرمی اتموسفیر شده است  وبالاخره درتعامل با عناصر دیگر سبب نازک شدن طبقه ازون می‌گردد که این عمل را اثر گل‌خانه ای نیزمی‌نامند. ازدیاد کاربن وکمی درآکسیجن تعامل شان با گازات دیگر دراتموسفیر منتج به نازک شدن طبقه ازون می‌گردد.

طبقه اوزن به معنی فلتر شعاع آفتاب است ونور آفتاب تقریباً (6000) مرتبه بلند تر از آن‌است که به زمین می‌تابد، طبقه  ازون این نور را تصفیه نموده که همان تناسب به جوزمین برسد که بشر بتواند با آسایش از آن استفاده نماید. منظور از نازک شدن طبقه ازون این‌است که شعاع بیش‌تر آفتاب به زمین تابیده وباعث ازبین رفتن زنده جان‌ها می‌گردد .درمناطق که ازون نازک گردیده است انسان‌ها به شکل معجزه آسا قد کوتاه (3-4فت ) بوده ودرختان ونباتات نیز به کندی نموکرده وحاصل شان به پیمانه کمتر ویا فاقد حاصل می‌شوند.

نازک شدن لایه ازون عملی است که منتج به بلند رفتن درجه حرارت زمین می‌گردد ودرین عملیه افزون بر فعالیت‌های انسانی که مقدار زیاد گازات را آزاد متناسب به آن تعاملات ممکن در آن صورت نگرفته و سبب بلند رفتن درجه حرارت گردد.  بلند رفتن درجه حرارت زمین منحصر به یک منطقه یا یک کشور نبوده، بلکه هرکشوری را که با این چالش مواجه است متضرر می‌سازدکه درصورت عدم جلوگیری به کشورهمسایه وسرانجام تمام روی زمین را در برخواهد گرفت. دیگر از پدیده‌های شوم وناگوار وتأثیرات سؤ آن بالای انسانی قطع درختان وجنگلات، بته‌های طبی و استفاده بیش از حد از مفرط وچراگاه  سبب گردیده، تا حوادث طبیعی مثل سیلاب  به وجود آید. فرش نباتی منحیث پوشش خاک درحفاظت وجلوگیری از تخریب وفرسایش خاک ازطریق توفان ها  سیلاب‌های مدهش وشسته شدن خاک توسط باران‌ها می‌نماید، چراه مفرط ریشه کن ساختن نباتات وبه منظور استفاده برای تسخین وگرم ساختن منازل یکی ازعلل عمده ازبین رفتن آن می‌گردد. یکی از گزارش‌های عمده‌ی تخریب محیط زیست درکشور قطع بیرحمانه ویک‌سره جنگلات علل دیگری از تغییرات اقلیم می‌تواند درکشور به شمار رود. ضایعات جنگلات درکشور به هزارها هکتار می‌رسد. قرار مطالعات پروگرام محیط زیست  ملل متحد (UNEP) تقریباً 52 درصد پوشش جنگلات ولایت‌ها ننگرهار، کنر،  ونورستان ازسال1356(1977) الی سال 1381(2002) ازبین رفته، درولایت‌های بادغیس وتخار جنگلات خود را تحفظ ننماید، به غیر از چوب بسیاری ازغنای طبیعی آن از بین خواهد رفت تماماً به خاطر چوب وذغال قطع گردیده است.

درختان به ندرت درتپه‌ها، کوه‌ها دیده می‌شوند، خاک‌های حاصل خیز ساحات کوهستانی وتپه‌ها توسط باران شسته شده ونموی نباتات وفرش نباتی درآن ساحات تقریباً ناممکن گردیده است. درختان که هوا ودرجه را گوارا ساخته وتوازن گازات را متعادل می‌سازد وهمچنان درقسمت باران‌ها کمک کرده وپناگاه حیات وحش ونباتات طبی درروی زمین می‌باشد که توسط انسان‌ها به صورت سرسام آور به مصرف رسیده وازبین رفته است. عوامل ذکرشده خود درقسمت فرسایش خاک نقش اساسی داشته وگاهی اوقات خشک‌سالی‌ها ی دوامدار، کاهش در بارنده‌گی وبرف‌، ازبین رفتن زمین‌های زراعتی به اثر سرازیر شدن سیلاب درکشور  تهدید است برای تغییر اقلیم درکشور که نمونه بارز آن درسال‌های اخیر درکشور به وضوح دیده شده است. بنابر آن به منظور جلوگیری ازتغییر اقلیم درگام نخست ازجانب دولت مردان کشور به منظور بهبود محیط زیست وکاهش درگازات مضره اقدامات ذیل صورت گیرد.

  1. انرژی‌های قابل تجدید جاگزین انرژی دودزا گردد .
  2. به منظور جلوگیری از شیوع کلوروفلورو کاربن (CFC) به هیچ عنوان ازاسپری‌ها وعطریات وگازهای که درایرکندیشن ویخچال صورت میگیرد به گونه جدی جلوی آن گرفته شود.
  3. استفاده از انرژی های بی خطر درجریان روز به انرژی‌های مصنوعی ( آفتاب) که بهترین نمونه بوده وبا محیط زیست صد درصد سازگاری دارد.
  4. بازیافت (ریسایکل ) نمودن اشیای کارآمد.
  5. بهربرداری مناسب از وسایل ترانسپورتی واستفاده از انرژی‌های مناسب وپاک ونهادینه سازی فرهنگ استفاده از بایسکل درداخل شهر گزینه خوبی برای بهبود محیط زیست کشور بوده وازضایعات زمانی که حیثت طلا را دارد به مراتب جلوگیری به عمل می آید.

با توجه به تغییرات اقلیم درجهان که به یکی از بحث‌های مهم داغ تبدیل گردیده وافغانستان نیز به این چالش مواجه بوده بناً باید اقدامات عملی و موثر برداشته شود.

عبدال‌خبیر ولی زاده

اشتراک گذاری:

نظر بدهید