صلح رویای که تا کنون به حقیقت نرسیده

احمد سعیدی

 

حالا طرح 7 ماده ای آقای رییس جمهورغنی در مورد صلح مورد بحث است. طرحی که نه اجماع داخلی را با خود دارد و نه اجماع منطقه‌یی و نه اجماع فرا منطقه‌یی، نبآ بر این نتیجه این طرح هم مشخص است که هیچ خواهد بود.

*******

زلمی خلیل‌زاد نماینده امریکا برای صلح افغانستان از دو هفته به‌این‌سو بین افغانستان و پاکستان در رفت و آمد است تا بتواند دو نفر از استادان دانشگاه امریکایی‌ها را که در نزد طالبان اسیر اند در بدل 82 نفر از طالبان آزاد سازد.

گرچه با آغاز سفر زلمی خلیل‌زاد بعضی از رسانه‌های امریکایی گزارش داده بودند که او، به‌هدف بحث در مورد، صلح به کابل سفر کرده است، اما حالا حقایق نشان می‌دهد که هدف صلح نبوده، بلکه رهایی دو نفر از محبوسین به خاطر کمپاین انتخاباتی دونالد ترمپ است.

هرچند تلاش‌های آقای خلیل‌زاد در حال حاضر برای رهایی دو استاد دانشگاه امریکایی افغانستان ادامه دارد از جمله این 82 نفر طالبان که تقاضای رهایی شان در بدل دو زندان شده است مهم ترین آن‌ها انس حقانی، عبدالرشید عمری، که برادر مولوی محمد نبی عمری که فعلاً از جمله حلقه تصمیم گیرنده حلقه گروه طالبان در قطر است گفته شده است.

آگاهان به این باور اند که این تبادله تا کنون نهایی نشده، گرچه آقای صدیق صدیقی سخن‌گوی ریاست جمهوری گفته که عدم رهایی انس حقانی خط سرخ است، اما من با این خط سرخ باور ندارم. این بار اول نیست که طالبان اسیران خود را تبادله می‌نماید و دولت افغانستان گاهی آگاه است خاموشی اختیار می‌کند و گاهی و گاهی بدون آگاهی دولت افغانستان تبادله صورت می‌گیرد به طور مثال…

نخستین بار در سال 2007 در ولایت غزنی تعدادی از اتباع کوریای جنوبی که گفته می‌شد تبلیغ مسیحی می‌کردند اسیر طالبان شدند در بدل خروج نیروهای کوریای جنوبی از افغانستان و پرداخت مبلغ بزرگ پولی به طالبان آن‌ها آزاد شدند. دولت افغانستان هیچ نقشی نداشت.

دوم در 30 جون 2009 در بدل رهایی یک نفر سرباز امریکایی به نام بریکدال از چنگ طالبان در ولایت پکتیا 5 نفر از سران طالبان از زندان گوانتا نامو آزاد شدند که حالا از جمله اشخاص تصمیم گیرنده در تیم سیاسی طالبان در قطر اند.

سوم در ماه جون 2007 یک نفر خبرنگار ایتالیاوی بنام ماستر جیوکومو در بدل رهایی لطیف الله حکیمی سخنگوی طالبان و استاد یاسر و همچنان سید اکبر آغا آزاد شدند گرچه سید اکبر آغا و یک تعداد دیگری دوباره به صفوف طالبان برنگشتند.

چهارم در 16 اکتوبر همین سال 3 نفر از انجنیران هندی در بدل 11 نفر از مقام‌های بلند پایه طالبان که در ولایت بغلان تبادله شدند همچنان طی 18 سال گذشته بدون این که حکومت افغانستان نقشی داشته باشد اتباع کانادا، جرمنی، فرانسه، جاپان، ترکیه، هند و یک تعداد کشورهای دیگر که نزد طالبان اسیر بوده اند یا در بدل پول یا در بدل تبادله اسیران طالبان آزاد شده اند.

خلیل‌زاد هنوز امیدوار است به رهایی دو نفر از اسیران و باور دارد که حکومت افغانستان تا آخر خط مقاومت نخواهد کرد به باور آگاهان سیاسی، امریکا شرط از سرگرفتن مذاکره با طالبان را مربوط به رهایی دو نفر از استادان دانشگاه امریکایی دانسته طالبان رهایی این دو نفر را مشروط به رهایی 82 نفر از طالبان گفته اند رییس جمهور غنی، رهایی انس حقانی و دیگران را مربوط به پذیرش طرح صلح آقای غنی و مذاکره مستقیم طالبان با دولت افغانستان قلم داد کرده است. طرح هفت ماده ای صلح آقای غنی در نخستین روزها که به رسانه‌ها درز کرد طرح افغانی نبود به انگلیسی نوشته شده بود و فکر می‌شد این طرح برای خارجی ها است شاید ارگ نشینان بدانند که در قانون اساسی افغانستان لسان‌های ملی افغانستان کدام‌ها است انگلیسی از جمله لسان‌های ملی نیست، اما خانه تلویزیون طلوع نیوز آباد که به زودی طرح آقای غنی را از انگلیسی به زبان‌های ملی برگرداند.

آنچه را که آقای خلیل‌زاد برای فعلاً از حکومت افغانستان در راس از آقای غنی می‌خواهد رهایی “کوین کینگ” (آسترالیایی) و “تیموتی ویکس” (امریکایی) که در سال ۲۰۱۶ در کابل ربوده شده اند و تا کنون نزد گروه حقانی به سر می‌برند و با این امر اسرار دارند.

به باور شما که این یاداشت را میخوانید آیا تبادل زندانی‌ها واقعاً زمینه را به تحقق صلح پایدار و با عزت که تمام مردم افغانستان طرف‌دار آن اند فراهم کرده می‌تواند یا خیر، گرچه برای شخص من این طرح‌ها و این گفت‌وگو های صلح خیلی خسته کن شده است اگر دولت افغانستان طالبان یا آقای خلیل‌زاد و یا اشخاص و افراد دیگر روزانه صد قسم بخورند که ما حامی صلح ایم و در این راه تلاش می‌کنیم.

درست است صلح مانند آب حیات است صلح یک ضرورت اسلامی و انسانی است، اما با این رفت و آمدها و با این طرح‌های غیرعملی هرگز ما صاحب صلح نمی شویم.

1.طالبان و امریکا برای دست‌یابی به‌توافق صلح، ۹ بار در قطر با هم گفت‌وگو کردند، اما نتیجه‌ی نداشت.

  1. علمای دینی نشست‌های درکشور اندونیزیا ، عربستان سعودی، پاکستان و چندین مرتبه در کابل برگزار کردند که کردند جنگ را از نگاه دین مبین اسلام مردود دانستند فتوا صادر کردند، ولی بی‌نتیجه بود.

3.جرگه مشورتی به خاطر صلح برگزار شد و قطع‌نامه ای صادر کرد و از طرف‌های متاخصم تقاضای مذاکره و مصالحه کرد، اما نتیجه‌ی در قبال نداشت.

  1. حالا طرح 7 ماده ای آقای رییس جمهورغنی در مورد صلح مورد بحث است. طرحی که نه اجماع داخلی را با خود دارد و نه اجماع منطقه‌یی و نه اجماع فرا منطقه‌یی، نبآ بر این نتیجه این طرح هم مشخص است که هیچ خواهد بود.

نتیجه و راه حل :

در قدم اول باید جنگ در افغانستان تعریف شود، زیرا واقعیت این است که این جنگ افغانی است، منطقه‌یی و فرا منطقه‌یی. از سوی دیگر این جنگ جنگ نیابتی است و جنگ رقابتی  این جنگ پهلوهای اقتصادی و مافیایی را نیز به خود همراه دارد که با این طرح‌های صلح در روی کاغذ نمی‌شود همه را مهار کرد.

در قدم دوم روسیه، ایران، هند، چین و یک تعداد از کشورهای دیگر به این باور اند که   امریکا برای رفع نیازمندی‌های خود که رسیدن به صلح با طالبان و در نتیجه خروج نیروهایشان از افغانستان و کاستن از هزینه‌های هنگفت حضورنظامی در افغانستان است، عملا در تلاش است تا بر سر افغانستان با پاکستان معامله کند و از سیاست چند سال گذشته اش که هند را شریک اول منطقه‌یی خود قرار داده بود عدول نماید.

در قدم سوم آیا صلح که محور آن پاکستان باشد مورد پذیرش هند قرار می‌گیرد هرگز نی، آیا صلح که محور آن ایران باشد مورد پذیرش امریکا قرار میگ‌یرد هرگز نی، آیا صلح که محور آن امریکا باشد مورد پذیرش ایران روسیه و چین قرار می‌گیرد هرگز نی، همین کشورها صلح که از اول تا آخر در محور و صلاحیت امریکا باشد آن را به منافع دراز مدت خود نمی‌داند  و در راه برهم زدن آن آنچه که در توان دارند تلاش می‌نمایند.

تا زمانی که به یک اجماع داخلی منطقه‌یی و فرا منطقه‌یی در مورد صلح و ختم جنگ در افغانستان نرسیم صلح یک رویای خیالی بیش نخواهد بود.

رسیدن به اجماع داخلی در قدم اول باید زمامداران در بین خود آشتی کنند در قدم دوم با مردم افغانستان آشتی کنند رهبران ما از دامن زدن به تعصبات قومی و زبانی دست بردارند سیاست هم پذیری را پیشه نموده از تضادهای منطقه‌یی و فرا منطقه‌یی که بین کشورها وجود دارد دوری نمایند. منافع ملی را بر منافع شخصی مقدم بدانند ایجاد حمایت ملی در هر پروسه ای به‌شمول صلح کار ساز است خود کامه‌گی و یکه‌تازی جز سر افگنده‌گی و بی‌نتیجه گی چیز دیگری را  به بار نمی آورد.

اشتراک گذاری:

نظر بدهید