از آغاز جنجالی بازشماری تا توقف پرسش برانگیز این روند؛ آیا کمیسیون انتخابات به فرمایش حلقات سیاسی، وقت‌کُشی دارد؟

نورالله ولی‌زاده

البته نباید فراموش کرد که امروز معیاد معین کمیسیون انتخابات برای اعلام نتایج ابتدایی بود که بازهم کمسیون قادر به این کار نشد که نشان دهنده ضعف و استیصال کمیسیون در مدیریت روند انتخابات دانسته می‌شود. در فیصله نامه دیروزی کمیسیون، امضای مولانا عبدالله یکی از کمشنران برجسته کمیسیون نبود که این امر دلیل دیگری به ضعف کمیسیون از مدیریت امور داخلی پنداشته می‌شود که مرتبط به مسایل کلان نیز می‌باشد.

******************

کمیسیون انتخابات پس از چاشت دیروز اعلام کرد که روند بازشماری آرا متوقف شده است. ظاهرن این تصمیم کمسیون با استقبال تیم ثبات وهم‌‎گرایی(که مخالف جدی روند بازشماری بود) و سایر تیم‌های مخالف بازشماری مواجه شده است. اما همان‌گونه که آغاز روند بازشماری پرسش برانگیز بوده، توقف این روند نیز با پرسش‌هایی همراه شده است.

سوال این است که چرا این روند با وجود مخالفت یکی از دو تیم پیش‌تاز و چندین تیم سیاسی دیگر آغاز شد؟ در چهار روزی که روند بازشماری ادامه یافت، در حالی که ناظرین تیم‌های انتخاباتی نبودند، چه اتفاق افتاد؟ حالا چرا بازشماری متوقف شده است؟ آیا فشار ناشی از مخالف تیم‌های سیاسی بوده یا کدام فشار و موضوع دیگری باعث توقف این روند شده است؟

کمیسیون انتخابات یک روز پیش از توقف بازشماری اعلام کرد که در 15 ولایت روند بازشماری به دلیل مخالفت احزاب و تیم‌های انتخاباتی آغاز نشده یا با مانع جدی برخورد کرده است. یک دلیل توقف روند بازشماری می‌تواند همین امر باشد. بعضی از منابع غیر رسمی می‌گویند که متحدان تیم ثبات و هم‌گرایی در حدود بیست ولایت، برنامه جدی برای ممانعت روند بازشماری داشته‌اند که این برنامه می‌تواند/می‌توانست منجر به بحرانی شدن وضعیت در نیمی از کشور شود و عملن اوضاع را بحرانی و غیرقابل مهار بسازد.

آغاز باشماری آرا با وجود مخالفت و هشدار عبدالله عبدالله و به حمایت تیم اشرف غنی، شباهت زیادی به جنگ میدانی میان این دو نامزد پیش‌تاز دارد. اگر روند جنجالی بازشماری را به جنگ میان دو تیم تشبیه کنیم، فیصله دیروز کمسیون را می‌توان به آتش‌بس موقت تشبیه کرد. در فیصله نامه کمیسیون انتخابات مبنی بر توقف روندبازشماری، هیچ اشاره‌ای به این موضوع نشده که کمیسیون چرا روند را متوقف کرده و بعد از این کمسیون چه خواهد کرد.

انتظار می‌رفت که کمیسیون انتخابات در فیصله نامه دیروزی‌اش این نکته را تصریح می‌کرد که بعد از توقف روند بازشماری کمیسیون مصروف چه کاری خواهد شد. البته پیش از آغاز روند بازشماری، خواست نامزدان از کمیسیون این بود که روند تفکیک آرا پاک و ناپاک در دفتر مرکزی را آغاز کند و در واقع حدود 300 هزار رای را که ادعا می‌شود، مشکوک است، از حالت شک و تردید بیرون کرده و فیصله خود را در این زمینه اعلام کند. بنابراین، ایجاب می‌کرد که کمیسیون انتخابات، در فیصله نامه دیروزی‌اش به این موضوع اشاره می‌کرد و می‌گفت که کمیسیون روند بازشماری را متوقف می‌کند و روند تفکیک آرا را آغاز خواهد کرد. وقتی چنین چیزی در فیصله نامه کمیسیون نیست، اقدام کمیسیون به توقف خود شبیه یک رویکرد تاکتیکی است و به این معناست که هر لحظه دوباره کمیسیون می‌تواند روند بازشماری را(بدون حل مساله تفکیک آرا) آغاز کند.

به عبارت دیگر، کمیسیون انتخابات به هر دلیلی روند بازشماری را متوقف کرده تا فرصتی برای اجرای طرح دیگر(که معلوم نیست چه طرحی) یا شروع دوباره بازشماری به دست آید. می‌توان حدس زد که تیم دولت‌ساز در وقفه ایجاد شده احتمالن روی از میان برداشتن موانع بازشماری کار کند. با این توقف، کمسیون، و تیم دولت‌ساز که حامی بازشماری است، این فرصت را دارند که به مردم و به مخالفان روندبازشماری بگویند که این روند را به دلیل مخالفت‌ها متوقف کردیم. در واقع تیم دولت‌ساز با این وقفه، در یک موقعیت بهتر قرار می‌گیرد و رقبا و مخالفان خود را منحیث مانع روند انتخابات معرفی می‌کند. البته این در صورتی است که عامل فشار دیگری بالای کمیسیون موثر نبوده باشد.

نکته دیگر این است که می‌توان آغاز روند شمارش آرا و توقف این روند را به مسایل مرتبط به صلح و بحث‌های کلان سیاسی پیوند داد. دیروز محمد اشرف غنی رییس حکومت وحدت ملی، از رهایی انس حقانی و دو عضو ارشد گروه طالبان خبر داد. این اتفاق نشان‌دهنده به میان آمدن توافق نظر بین امریکایی‌ها و آقای غنی در مورد صلح پنداشته شده می‌تواند. رهایی انس حقانی یکی از خواست‌های مرتبط به صلح امریکایی‌ها از آقای غنی بود اما وی با این کار مخالفت می‌ورزید. اما به تازه‌گی آقای غنی روی خط سرخش پاگذاشت و از رهایی حقانی خبر داد. این اتفاق می‌تواند معلول یک معامله دوجانبه بین آقای غنی و امریکایی‌ها پنداشته شود. تا کنون مشخص نیست که چه معامله‌ای صورت گرفته اما بی‌تردید که این موضوع به انتخابات ربط دارد. امریکایی‌ها اخیرن طوری وانمود کرده‌اند که از عبدالله عبدالله حمایت می‌کنند. با توجه به موقف ضعیف آقای غنی در انتخابات، او به حمایت امریکایی‌ها نیاز دارد. به احتمال زیاد، در برابر این حمایت، آقای غنی در برابر خواست‌های امریکایی‌ها تمکین کرده باشد. اگر چنین اتفاقی افتاده باشد، معادله انتخابات می‌تواند دگرگون شود. حمایت امریکایی‌ها از یک تیم سیاسی در برنده شدن آن تیم نقش اساسی دارد.

یک سناریو می‌تواند این باشد که انتخابات را تیم آقای غنی قصدا پیچیده و جنجالی بسازد و چنان جنجال‌ها افزایش یابد و غیرقابل حل به نظر برسد که زمینه به یک تصمیم فراانتخاباتی گرفته شود. به احتمال زیاد می‌تواند لغو کامل انتخابات در دستور کار قرار گیرد و روی سازوکاری توافق شود که حکومت آقای غنی برای مدتی تمدید شود تا مذاکرات صلح نیز پیشرفتی داشته باشد و در نهایت روند سیاسی به میل امریکایی‌ها شود. بنابراین، آغاز جنجال برانگیز روند شمارش و توقف آن بدون ارایه دلایل و وضاحت موضوع کمسیون می‌تواند معنا پیدا کند.

البته نباید فراموش کرد که امروز معیاد معین کمیسیون انتخابات برای اعلام نتایج ابتدایی بود که بازهم کمسیون قادر به این کار نشد که نشان دهنده ضعف و استیصال کمیسیون در مدیریت روند انتخابات دانسته می‌شود. در فیصله نامه دیروزی کمیسیون، امضای مولانا عبدالله یکی از کمشنران برجسته کمیسیون نبود که این امر دلیل دیگری به ضعف کمیسیون از مدیریت امور داخلی پنداشته می‌شود که مرتبط به مسایل کلان نیز می‌باشد.

اشتراک گذاری:

نظر بدهید