خیابان آزاری در شهر کابل، جرمی که دیده نمی‌شود!

شمار زیادی از زنان و دختران در شهر کابل همه روزه در اماکن عمومی با رفتارهای زننده‌ای –بدرفتاری- روبرو می‌شوند که به آن “خیابان آزاری” می‌گویند.
زنان و دختران، روزانه هنگامی که به قصد رفتن به مکتب، دانشگاه، محل کار، بیمارستان و بازار از خانه بیرون می‌شوند، مورد آزار و اذیت قرار می‌گیرند.
رایج‌ترین شکل خیابان آزاری، متلک گفتن و فحش‌های رکیک است اما در مواردی از این هم فراتر رفته و زنان با تماس‌های فیزیکی نیز اذیت می‌شوند.
کم‌تر زن و دختری است که در شهر کابل با اصطلاحات “آیفون مدل بالا در دست نوکیا”؛ “جگرت را بخورم”؛ “د چشمایت ملاق بزنم”؛ “خاله!!!”؛ “هو مادر کلان”؛ “هو جوان مرگی” از سوی افراد ولگرد و مزاحم، مورد آزار و اذیت قرار نگرفته باشند.
جاده‌های مزدحم و فروشگاه‌ها، مکان‌های اصلی آزار و اذیت دختران گفته می‌شوند. افراد ولگرد و یا مزاحم، تلاش می‌کنند به این مکان‌ها بروند تا باعث آزار و اذیت زنان و دختران شوند.
زنان و دخترانی که از سوی افراد ولگرد مورد آزار و اذیت قرار گرفته‌اند می‌گویند که شنیدن همه روزه حرف‌های رکیک در اماکن عمومی از سوی افراد ولگرد، زمینه‌ساز آن شده که بسیاری از دختران از جنسیت‌شان رنج ببرند.
آنان می‌گویند که بدرفتاری در خیابان از رایج ترین روش‌های دلسرد کننده، ترسناک و بازدارنده زنان از سهم‌گیری آن‌ها در امور اجتماعی است.
به گفته آنان، خیابان آزاری یک عملِ خشونت‌آمیز است که نه تنها سبب به وجود آمدن احساس خطر و آسیب پذیری در زنان می شود، بلکه از خارج شدن آنها از خانه نیز جلوگیری می‌کند.
هرچند خیابان آزاری تنها مختص جامعه‌ افغانستانی نیست و پدیده‌ای است که تقریبا در همه کشورهای دنیا وجود دارد، اما زشت‌ترین شکل‌اش را ما در کابل شاهدیم.

تجربه تلخ دختران از خیابان آزاری:
سیما دختر خانمی که باشنده غرب شهر کابل است، می‌گوید: ” زنان عمومآ در جاده‌های مزدحم مورد اذیت قرار می‌گیرند و افردا ولگرد در مکان‌‌هایی که حضور زنان بیشتر است خودشان را رسانیده و باعث آزار و اذیت لفظی و فزیکی بانوان می‌شوند”.
سیما با بیان این که بار‌ها اذیت‌ و آزارهای خیابانی را تجربه کرده است گفت:” من بسیاری از دختران هم‌سن و سال‌ام را می‌شناسم که از جنسیت خود رنج می‌برند و تمایل به خودکشی دارند”.

مصعومه بهار یکی از بانوان خبرنگار افغان به این باو است: ” شاید دختری جوانی در کابل نباشد که با خیابان آزاری روبرو نشده باشد، به نظر من خیابان آزاری به یک امر معمول مبدل شده و اکثریت مردان زمانی‌که یک دخترخانم از کنارش رد می‌شود با یک حرف، اشاره و یا با عمل‌کردهای غیراخلاقی سبب اذیت و آزار او می‌شود”.
رقیه موسوی یکی دیگر از باشنده‌گان شهر کابل است که خیابات آزاری را تجربه کرده است می‌گوید: “ذهنیت مخالفت با مشارکت اجتماعی زنان در جامعه بسیار عمیق است و این ذهنیت عامل اصلی است، تا افراد ول‌گرد به خودشان حق دهند و به راحتی دست به آزار و اذیت بانوان بزنند”.
خانم موسوی گفت: “بار‌ها با خیابان‌آزاری‌ روبرو شده‌ام ولی در برابر این امرغیراخلاقی خاموش مانده‌ام چیز نگفتم به نظرم خیابان‌آزاری به یک رسم در جامعه تبدیل شده است”.
پروانه باشنده دیگر شهر کابل آزار و اذیت خیابانی را یک امر معمول در بین جوانان خوانده گفت:” وقتی بیرون می‌رویم در سرک منتظر موتر ایستاده می‌شویم تا سری کار برویم افراد در ظاهر آدم‌های خیلی خوب و روشنفکر، با دیدن یک دختر جوان حرکت‌های عجیبی از خود نشان می‌دهند، حرف‌های بی‌معنی مثلا “قندولک بالا شو”، “برسانمت”، “کجا میروی”، “تنها هستی”، “هر جا بگویی می‌رسانمت”؛ می‌زنند که واقعآ این جملات آدم را سخت اذیت می‌کند”.
اما چرا خیابان آزاری:
فعالان اجتماعی در افغانستان بار از این ابراز نگرانی کرده‌اند که خیابان آزاری به یک هنجار اجتماعی در کشور تبدیل شود، اما حال به نظر می‌رسد که این پدیده زشت به یک هنجار اجتماعی تبدیل شده است تا جایی که وقتی شماری از شهروندان آزار و اذیت یک خانم توسط فردی را در اماکن عمومی می‌بینند، نسبت به آن بی‌تفاوت بوده و از خود واکنشی نشان نمی‌دهند و حتا در مواقعی به عنوان یک تفریحی و سرگرمی به آن می‌نگرند.
سوال اینجاست که نگاه جامعه شناسی چرا افرادی دست به خیابان آزاری می‌زنند، عامل خیابان آزاری در افغانستان چیست و برای مقابله با آن چه باید کرد؟
سید عسکر موسوی، جامعه شناس و نویسنده به خبرگزاری “جمهور” گفته که بی‌سوادی، فقر، بیکاری، فرهنگ پایین اجتماعی، مشکلات خانوادگی، تربیت نادرست فامیلی، مشکلات روانی، جنگ‌های چهار دهه اخیر که ساختارهای اجتماعی را بر هم زده‌اند از جمله عواملی که شماری از افراد دست به خیابان آزاری می‌زنند.
آقای موسوی همچنان گفته که نبود مکان‌های مناسب تفریحی برای جوانان می‌تواند یکی دیگر از عوامل خیابان آزاری باشد.
او، درباره این که چگونه می‌توان با این معضل اجتماعی مقابله کرد گفت:” ایجاد سرگرمی‌های سالم، ایجاد مکان‌های مناسب ورزشی و تفریحی؛ درست کردن تیاتر، افزایش کتاب‌خانه‌های عمومی در سطح شهر و برنامه‌های از قبیل این‌ها می‌تواند مقداری از این معضلات اجتماعی را از جامعه ما حذف کند”.

برنامه حکومت برای مقابله با معضل خیابان آزاری چیست؟
دولت افغانستان نزدیک به سه سال پیش پیامدهای مخرب خیابان آزاری را درک کرده و قانون منع آزار و اذیت زنان و کودکان را تصویب کرده است.
اما سوال دیگر است که با نافذ بودن قانون منع آزار و اذیت زنان و کودکان؛ چرا معضل خیابانی آزاری روز به روز رو به افزایش بوده است؟
رویا دادرس سخن‌گوی وزارت امور زنان تاکید می‌کند که با وجود نافذ بودن قانون منع آزار و اذیت بانوان، هنوز هم این معضل در دفاتر دولتی و اجتماعات افغانستان وجود دارد.

خانم دادرس می‌گوید: “وزارت امور زنان سه سال قبل، قانون منع آزار و اذیت زنان را در دفاتر دولتی و خیابان‌ها، طرح و تصویب کرد ولی برخی ادارات دولتی در قسمت تطبیق آن همراه ما همکاری صادقانه همکاری نمی‌کنند”.
او، بیان داشت که قانون منع آزار واذیت زنان، ادارت دولتی را مکلف ساخته است که کمیته تطبیق قانون منع آزار و اذیت زنان را ایجاد کنند.
سخن‌گوی وزارت امور زنان گفت:” تا هنوز 34 اداره کمیته تطبیق قانون منع آزار و اذیت زنان در دفاترشان را ایجاد کرده‌اند که ما از آن نظارت کردیم”. خانم دادرس با تایید آزار و اذیت زنان در دفاتر دولتی گفت:” از 34 اداره دولتی که ما نظارت کردیم 34 قضیه آزار و اذیت را ثبت نمودیم که 7 قضیه آن بُعدی جرمی دارد و به نهاد‌های عدلی و قضایی راجع شده است”.
او،  در پاسخ به سوالی که اقدامات عملی وزارت امور زنان برای کاهش آزار و اذیت خیابانی و همچنان در دفاتر دولتی تا هنوز چه بوده گفت:” ما بالای یک طرح جدید که بیشتر بتوانیم قانون منع آزار و اذیت علیه زنان را تطبیق کنیم با هماهنگی ریاست اجراییه کار کردیم که با اجرایی شدن آن آزار و اذیت در دفاتر دولتی و خیابان‌ها کاهش خواهد یافت”.

جمهور

اشتراک گذاری:

نظر بدهید