در صلح یک قدم پس، در انتخابات، یک قدم پیش!!

نورالله ولی‌زاده

می‌توان تا حدود زیادی، اعلام نتایج ابتدایی را به مذاکرات صلح مرتبط کرد. در یک هفته اخیر مذاکرات صلح شاهد یک بن‌بست تازه بوده است. طالبان بر خروج نظامیان امریکایی در متن توافق‌نامه صلح تاکید کرده اما امریکایی‌ها گفته‌اند که در افغانستان خواهند ماند. از این دو موضع متضاد می‌توان گفت که عجالتن مذاکرات صلح با مشکل مواجه شده و امریکایی‌ها به فرصتی دیگر نیاز دارند تا مذاکرات را از سر گیرند. امریکایی‌ها، جهت روشن شدن نتیجه مذاکرات صلح، تصمیمی در مورد انتخابات نمی‌گرفتنداما با ایجاد یک بن‌بست در مذاکرات صلح، آنان نیز به احتمال زیاد طرف‌دار ایجاد یک تحرک در روند صلح شده‌اند.

**********************

کمیسیون انتخابات سرانجام پس از نزدیک به سه ماه تأخیر در اعلام نتیجه ابتدایی انتخابات، دیروز نتیجه ابتدایی را به نفع اشرف غنی اعلام کرد. طبق آمار کمیسیون انتخابات، آقای غنی بیشتر از پنجاه درصد آرا را بدست آورده است. اما تیم ثبات و هم‌گرایی در واکنش به اعلام نتیجه ابتدایی اعلام کرد که نتیجه را نمی‌پذیرد و به کمیسیون شکایت‌های انتخاباتی، شکایت درج خواهد کرد. تیم ثبات و هم‌گرایی سه روز فرصت دارد که شکایت‌های خود را در کمیسیون شکایت‌ها درج کند. قبلا منابعی در این تیم گفته‌اند که به محض اعلام نتیجه ابتدایی، آنان هزاران مورد شکایت را در کمیسیون شکایت‌ها درج خواهند کرد.

تیم ثبات و هم‌گرایی می‌گوید که براساس اسناد و مدارکی که این تیم در اختیار دارد، حدود سه صدهزار رأی مشکوک در سیستم وجود دارد که بدون تصفیه آن، اعلام نتیجه از سوی کمیسیون یک اقدام غیر قانونی و جانب‌دارانه است.

اگر کمیسیون شکایت‌های انتخاباتی به صورت جدی به شکایت‌های موجوده در مورد آرای تقلبی رسیده‌گی کند، به احتمال زیاد که انتخابات به دور دو می‌رود. اشرف غنی، چیزی بیشتر از نیم فیصد از پنجاه درصد آرا را به دست آورده که احتمالا در حدود 15 تا بیست هزار رأی است. اگر کمیسیون شکایت‌های انتخاباتی یک ثلث(یک صدهزار رأی) آرای تقلبی را از اعتبار ساقط کند، سقف آرای آقای غنی، از پنجاه درصد پایین می‌آید و با توجه به این که عبدالله عبدالله نیز آرای بالاتر از پنجاه درصد ندارد، انتخابات به دور دو می‌رود. منابع در تیم ثبات می‌گویند که اگر کمیسیون شکایت‌ها تمام 300هزار رأی تقلبی را تصفیه کند، احتمال برنده شدن عبدالله در دور اول نیز موجود است، چون که سقف مجموعی آرا نیز پایین می‌آید. اما این تیم با قطعیت باور دارد که انتخابات به دور دوم رفتنی است.

چنان‌که در بالا اشاره شد، احتمال رفتن انتخابات به دور دو بسیار قوی و جدی است. مگر این‌که کمیسیون شکایت‌های انتخاباتی هیچ تغییری در نتیجه ابتدایی نیاورد و این نتیجه را به نحوی دوباره به نام نتیجه نهایی اعلام کند که احتمال بسیار بعید است.

کمیسیون انتخابات، با اعلام نتایج ابتدایی، بی‌ظرفیتی، جانب‌داری، عدم استقلالیت و بی‌اعتمادی خود را به نمایش گذاشت. البته با توجه به فشارهای فزاینده ارگ بر اعضای کمیسیون انتخابات، اعلام نتیجه ابتدایی از سوی کمیسیون به نفع تیم ارگ تا حدود زیادی قابل پیش‌بینی بود. کمیسیون انتخابات طوری رفتار کرد که گویا مکلف و مامور بود که به هر قیمت ممکن آقای غنی را برنده انتخابات اعلام کند که این کار را کرد. این کمیسیون به اعتراضات گسترده میلیونی در سراسر افغانستان مبنی بر اخراج آرای تقلبی از دور، کاملاً بی‌توجهی کرد و در یک اقدام زورگویانه و غیرمسوولانه نتیجه را به نفع آقای غنی اعلام کرد.

در واقع کمیسیون انتخابات، جنجال‌ها و بحران انتخاباتی را از یک مرحله به مرحله دیگر منتقل کرد. کمیسیون انتخابات به اصطلاح رفع مسوولیت کرد و اعضای این کمیسیون خود را از چشم رسانه‌ها که هر لحظه در مورد نتایج می‌پرسیدند، به کنار کشید و مسوولیت را به گردن کمیسیون شکایت‌ها انداخت. حالا سوال اصلی این است که کمیسیون شکایت‌ها چه خواهد کرد.

از اعضای کمیسیون شکایت‌های انتخاباتی نمی‌توان زیاد انتظار داشت. دلیلی وجود ندارد که اعضای این کمیسیون بتوانند در برابر فشارهای ارگ مقاومت کنند و نیز دلیلی وجود ندارد که ارگ بر کمیسیون شکایت‌ها فشار نیاورد. بعضی از منابع می‌گویند که اعضای این کمیسیون نیز متمایل به ارگ هستند. اما این هم واضح است که هرچقدر اعضای کمیسیون شکایت‌های انتخاباتی متمایل به حمایت از اشرف غنی باشند، نمی‌توانند کاملن تمام شکایت‌های موجود در مورد کار کمیسیون انتخابات را نادیده گرفته و به اصطلاح یکسره تمام آرای مشکوک و تقلبی را اعتبار بدهند. اگر کمیسیون شکایت‌های انتخاباتی دستکم بیست درصد آرای تقلبی را از دور خارج کند، انتخابات به دور خواهد رفت.

به نظر می‌رسد که فیصله رهبری تیم ثبات و هم‌گرایی نیز همین بوده که اجازه دهند نتیجه ابتدایی اعلام شود و این تیم از طریق مراجعه به کمیسیون شکایت‌های انتخاباتی(مرجع قانونی رسیدگی به شکایت‌ها) دعوای خود را پیگیری کند. این‌که این محاسبه تیم ثبات برچه اساسی استوار است، چندان روشن نیست. برای فعلن می‌توان گفت که این تیم به کمیسیون شکایت‌ها اعتماد کرده است و اجازه داده که روند انتخابات از حالت بن‌بست کنونی بیرون شده و اندکی تحرک داشته باشد.

می‌توان تا حدود زیادی، اعلام نتایج ابتدایی را به مذاکرات صلح مرتبط کرد. در یک هفته اخیر مذاکرات صلح شاهد یک بن‌بست تازه بوده است. طالبان بر خروج نظامیان امریکایی در متن توافق‌نامه صلح تاکید کرده اما امریکایی‌ها گفته‌اند که در افغانستان خواهند ماند. از این دو موضع متضاد می‌توان گفت که عجالتن مذاکرات صلح با مشکل مواجه شده و امریکایی‌ها به فرصتی دیگر نیاز دارند تا مذاکرات را از سر گیرند. امریکایی‌ها، جهت روشن شدن نتیجه مذاکرات صلح، تصمیمی در مورد انتخابات نمی‌گرفتنداما با ایجاد یک بن‌بست در مذاکرات صلح، آنان نیز به احتمال زیاد طرف‌دار ایجاد یک تحرک در روند صلح شده‌اند. زمستان پیش‌رو فرصتی خواهد بود برای از سرگیری مذاکرات و معلوم شدن نتایج نهایی انتخابات.

به دراز کشیانیدن جنجال انتخابات از سوی کمیسیون انتخابات از اول یک اقدام برنامه ریزی شده بود. باید نتایج ابتدایی در زمستان اعلام می‌شد. سه ماه تأخیر از سوی کمیسیون انتخابات در اعلام نتیجه انجام شده و احتمالا سه ماه دیگر، کمیسیون شکایت‌ها نتیحه را به تاخیر مواجه کند. اگر کمیسیون انتخابات در ماه میزان نتایج ابتدایی را اعلام می‌کرد، باید بلافاصله انتخابات دور دو برگزار می‌شد. اما در آن صورت فرصتی به مذاکرات صلح و مذاکرات سیاسی نمی‌ماند. برنامه این بود که با فرارسیدن زمستان نتایج ابتدایی اعلام شود تا به دلیل سردی هوا امکان برگزاری انتخابات دور دو منتفی باشد و فرصتی ایجاد شود برای پیش‌برد گفت وگوهای صلح. امریکایی‌ها این فرصت را امیتازی برای طالبان در نظر می‌گیرند تا این گروه از آن استفاده کند و با پایین شدن از اسپ غرور، به یک توافق صلحِ معقول تن دهند. اما چنان به نظر می‌رسد که طالبان از این فرصت‌ها استفاده نمی‌کند یا اجازه ندارد که استفاده کند. با این حساب، هنوز هم نتایج نهایی انتخابات به مذاکرات صلح بسته‌گی دارد. اگر پیش‌رفتی در صلح به وجود آید، احتمال لغو انتخابات به دلیل آنچه جنجالی بودن این روند و برنده نداشته آن لغو شود و روی یک گزینه دیگر کار شود. حالا چنین پنداشته می‌شود که تصمیم امریکایی‌ها همین شده که تا چند ماه دیگر حکومت وحدت ملی به کارش ادامه دهد که دیده شود درصلح چه خواهد شد.

اشتراک گذاری:

نظر بدهید