بازشماری؛ «بهانه» خوبی برای طولانی‌سازی عمدی!

نورالله ولی‌زاده

به دور دو رفتن انتخابات یک سناریوی از قبل سنجیده شده است. بعضی از منابع غیر رسمی می‌گویند که این سناریو از امریکایی‌ها است. این سناریو بر اساس سناریوی مذاکرت صلح ساخته شده است. امریکایی‌ها برای نهایی‌سازی بحث‌های صلح نیاز به زمان دارند. باید تا معلوم شدن نتیجه نهایی مذاکرات صلح، نتیجه انتخابات نامعلوم باشد. هرگاه در مورد صلح نتیجه روشن شد، تصمیم گرفته خواهد شد که در مورد انتخابات چه کاری صورت گیرد.

****************

کمیسیون رسیده‌گی به شکایت‌های انتخاباتی دیروز اعلام کرد که طبق فیصله‌های این کمیسیون، بیش از 5هزار محل رأی‌دهی بازشماری می‌شوند. کمیسیون انتخابات نیز بیش از هشت هزار محل رأی‌دهی را بازشماری کرده بود. کمیسیون انتخابات به بهانه بازشماری وقت زیادی را صرف کرد. حدود سه ماه زمان گرفت تا کمیسیون انتخابات نتیجه ابتدایی را اعلام کند. نتیجه‌ای که با بیش از شانزده‌هزار مورد شکایت همراه بود و سوال‌های زیادی را در مورد استقلالیت کمیسیون انتخابات برانگیخت.

حالا نوبت به کمیسیون شکایت‌های انتخاباتی رسیده است. هرچند مسوولان این کمیسیون بر رعایت اصل بی‌طرفی در کارهای شان تاکید کردند اما از قراین چنین بر می‌آید که کمیسیون شکایت‌ها نیز تحت نفوذ سیاسی شدید قرار دارد و روند رسیدگی به شکایت‌ها(که بازشماری بیش از پنج هزار محل بخشی از آن است) را براساس یک اجندای سیاسی پیش می‌برد که در بیرون کمیسیون آماده شده و بر کمیسیون دیکته شده است.

بازشماری بیش از پنج‌هزار محل، شاید در صورتی که کمیسیون شکایت‌ها ریگی در کفش نداشته باشد و کمیسیون انتخابات نیز با این کمیسیون همکاری کند، وقت زیادی رادر بر نگیرد، اما در عین حال این فرصت هست که کمیسیون شکایت‌ها در فرآیند بررسی شکایت‌ها، بهانه‌هایی درست کند که گویا به دلیل موانع موجود فرا راه بازشماری، این روند طولانی خواهد بود. از همین حالا، کمیسیون شکایت‌ها حساب و کتاب خود را با کمیسیون انتخابات تصفیه نکرده و به اصطلاح دست کمیسیون انتخابات را از کار کوتاه نکرده است. کمیسیون شکایت‌ها می‌گوید که کمیسیون انتخابات باید در روند بازشماری با کمیسیون شکایت‌ها همکاری کند.

هرچند رییس کمیسیون شکایت‌ها وجود اختلاف و کشمکش میان دو کمیسیون را رد کرد و گفت که روابط میان دو کمیسیون خوب است اما چند روز پیش یکی از اعضای کمیسیون شکایت‌ها گفته بود که کمیسیون انتخابات در زمینه فراهم سازی معلومات مورد نیاز با کمیسیون شکایت‌ها همکاری لازم نمی‌کند و سهل‌انگاری می‌کند. به احتمال زیاد، در روزهای آینده بین دو کمیسیون اختلاف‌ها روشن‌تر شود. هنوز کمیسیون انتخابات فرصت دارد که فرا راه آغاز و جریان روند بازشماری مانع ایجاد کند و به دست کمیسیون شکایت‌ها بهانه بدهد که روند بازشماری را طولانی بسازند.

در واقع، نهادهای ناظر انتخاباتی و مردم افغانستان حالا با دو کمیسیون روبرواند. بعد از این، این دو کمیسیون مسوولیت هرگونه تأخیر در نتیجه کار را، دو تقسیم خواهند کرد. اگر از کمیسیون شکایت‌ها سوال شود، این کمیسیون به دوش کمسیون انتخابات خواهد گذشت و برعکس اگر از کمیسیون انتخابات سوال شود، کمیسیون شکایت‌ها را آدرس خواهد داد. به این ترتیب، مردم و ناظرین سردرگم‌تر خواهند شد. به سادگی روشن نخواهد شد که مسوول و مقصر کیست.

طوری‌که پیش‌بینی می‌شد، کار کمیسیون شکایت‌ها نیز سه ماه را در برخواهد گرفت. چند روزِ باقی مانده از ماه جدی صرف استیناف‌خواهی می‌شود. نیمِ ماه دلو صرف رسیدگی به شکایت‌های استینافی می‌شود. اگر کمیسیون انتخابات همکاری نکند(که بعید است همکاری صادقانه و جدی کند) متباقی زمستان صرف جنجال بین دو کمیسیون و مشکلات تخنیکی خواهد شد که به این ترتیب طبق یک سناریوی احتمالاً سنجیده شده، در روزها آخر سال روان یا در روزهای نخست سال آینده، کمیسیون شکایت‌ها تصمیم خود را اعلام خواهد کرد. بسیاری‌ها به این باوراند که این تصمیم، باعث خواهد شد که انتخابات به دور دو برود.

به دور دو رفتن انتخابات یک سناریوی از قبل سنجیده شده است. بعضی از منابع غیر رسمی می‌گویند که این سناریو از امریکایی‌ها است. این سناریو بر اساس سناریوی مذاکرت صلح ساخته شده است. امریکایی‌ها برای نهایی‌سازی بحث‌های صلح نیاز به زمان دارند. باید تا معلوم شدن نتیجه نهایی مذاکرات صلح، نتیجه انتخابات نامعلوم باشد. هرگاه در مورد صلح نتیجه روشن شد، تصمیم گرفته خواهد شد که در مورد انتخابات چه کاری صورت گیرد.

این احتمال قوی وجود دارد که در صورت به نتیجه رسیدن مذاکرات صلح بین امریکایی‌ها و طالبان، گزینه لغو انتخابات با این توجیه که انتخابات نتیجه بخش نیست و هزینه‌بردار است و طالبان با آن موافق نیستند، روی دست گرفته شود و روی تشکیل حکومت موقت یا عبوری کار شود. سخت‌گیری تیم ارگ در مورد مذاکرات صلح موید این مدعاست. در حالی که منابع نزدیک به طالبان از نهایی شدن توافق صلح بین این گروه و امریکا سخن گفته‌اند، وزارت دولت در امور صلح بر لزوم برقراری آتش‌بس منحیث پیش‌شرط امضای توافق نامه تاکید کرده است. این نشان می‌دهد که حکومت افغانستان با بهانه قرار دادن آتش‌بس، می‌خواهد که غیر مستقیم مخالفت خود را با امضای توافق صلح بین امریکایی‌ها و طالبان اعلام کند. به احتمال زیاد، محاسبه تیم ارگ این است که با امضای توافق بین امریکایی‌ها و طالبان، زمینه ایجاد حکومت موقت و لغو انتخابات فراهم می‌شود که به سود تیم حاکم نیست.

با توجه به این‌که همه چیز دست امریکایی‌ها است، اعضای کمیسیون شکایت‌های انتخاباتی صلاحیت چندانی در تعیین نتیجه نهایی نخواهد داشت و بنابراین آنان مسوول و مقصر نیز نخواهند بود. بعید است که اعضای این کمیسیون در یک فرآیند غیرسیاسی کار بررسی شکایت‌ها را انجام دهد و نتیجه حاصله را بدون دخل و تصرف نهادهای سیاسی داخلی و خارجی اعلام کند. از قرآین چنین بر می‌آید که این کمیسیون وظیفه دارد تا روند بررسی شکایت‌ها را طوری مدیریت کند که یک سناریوی سیاسی کلان ایجاب آن را می‌نماید.

در حالی که انتظار می‌رفت، دیروز کمیسیون رسیدگی به شکایت‌ها، نتایج بررسی‌های خود را به گونه‌ای اعلام کند که مشخص شود، آیا نتایج ابتدایی اعلام شده از سوی کمیسیون انتخابات پابرجا خواهد ماند یا انتخابات به دور دو خواهد رفت، اما اعضای این کمیسیون در نشست خبری دیروز، یک موقف گنگ و مبهم اتخاذ کردند که شباهت زیادی به نشست‌های  کمیسیون انتخابات در روزهای پس از انتخابات داشت.

اعضای کمیسیون شکایت‌ها دیروز گفتند که بیش از پنج هزار محل به بازشماری می‌رود اما نگفتند که این بازشماری بر چه مبنایی صورت می‌گیرد. فیصله ابتدایی کمیسیون شکایت‌ها چه بود؟ این فیصله باید یا به صراحت معتبر بودن نتایج ابتدایی را تایید می‌کرد یا از رفتن انتخابات به دور دو سخن می‌گفت. اما چنین نشد. اعضای کمیسیون شکایت‌ها جهت انجام یک وظیفه سپرده شده، یک نشست خبری برگزار کردند و چند مورد جزییات تخنیکی و پراگنده را با مردم شریک کردند و آینده را به نتایج بازشماری و به نحوی به نتیجه همکاری کمیسیون انتخابات محول کردند. این خود دلیل واضحی به این امر است که کمیسیون شکایت‌ها وظیفه دارد تا زمان از قبل تعیین شده براساس یک سناریوی سیاسی را پر کند.

اشتراک گذاری:

نظر بدهید