مکتب‎ های نیمه ‎کاره، فساد فراموش ‎شده

صدها کودک مکتبی و غیرمکتبی در ولسوالی یوسف‎خیل ولایت پکتیکا، بیش‎تراز یک دهه به ‎این ‎سو به‎دلیل نبود مکتب و اختلاس در ساخت‎وساز مکتب‎های این ولسوالی، از آموزش محروم مانده‎اند.

یافته‎های مرکز خبرنگاری تحقیقی پیک، نشان می‎دهد که ساختمان‎ های سه مکتب (عبدل‎بابا، اتحاد زانگی و نعمانی) در ولسوالی یوسف‎خیل پکتیکا، از ۱۲ سال به‎ این‎ سو به‎دلیل اختلاس پول‎ های پروژه میان شرکت ساختمانی و رییس معارف آن‎زمان، ویرانه و نیمه‎ کاره به‎جا مانده‎اند.

نامه‎ های رسمی و سندهای مصارف این پروژه که به‎دست خبرنگار پیک رسیده، بیان ‎گر این‎ است که با تکمیل ۴۵ درصد کار ساختمان مکتب‎ها، ۱۰۰ درصد پول پروژه به‎امضای «رییس پیشین معارف پکتیکا» به «شرکت ساختمانی آریاناباستان» پرداخت شده‎است.

مسوولان شرکت آریاناباستان در تماس تلفونی با خبرنگار پیک، دریافت صد درصد پول پروژه را نادرست خوانده و رد می‎ کنند.

اما احسان‌الله ناشر رییس پیشین معارف پکتیکا، با رد هرگونه اختلاس به خبرنگار پیک می‎ گوید: «تاامروز دراین باره کسی از مه نپرسیده و تو هم نه سارنوال استی و نه قاضی‎و… که به تو پاسخ بدهم.»

سندهای به‎ دست آمده از آغاز و جریان ساخت‎وساز مکتب‎ های اتحاد زانگی، عبدل‎بابا و نعمانی در ولسوالی‎ های یوسف‎خیل، یحیاخیل و خیرکوت ولایت پکتیکا، نشان می ‎دهد که پروژه‎ی ساخت‎وساز این مکتب‎ ها با هزینه‎ی مجموعی کم‎تراز یک‎صدهزار دالر کُمک بانک جهانی در سال ۱۳۸۶خورشیدی آغاز شده و تااکنون به بهره‌ برداری نرسیده‌است.

این مکتب ‎ها که قرار بود با ایجاد ساختمان‎های پنج‌صنفی و هشت‎صنفی و میزوچوکی و دیگر نیازمندی ‎های آن، صدها دختروپسر دانش‌آموز در زیر سقف آن درس بخوانند؛ اما هرکدام تااکنون به‌حالت ویرانه باقی مانده و شمار زیادی از کودکان دراین محل به مکتب نمی‎روند.

نذرالدین از بزرگان قومی یوسف‎خیل، از نیمه ‎کاره ماندن ساختمان مکتب عبدل ‎بابا به‎دلیل حیف ‎ومیل شدن پول‎ های پروژه، گواهی می‎ دهد و مسوولان معارف را به فساد مالی‎واداری و ظلم ‎وجفا در حق فرزندان ‎شان متهم می‎کند.

شماری ازاین بزرگان قومی با دست‎خط شکایت ‎نامه ‎های رسمی، از مقام ولایت پکتیکا خواسته‎اند که ساختمان نیمه‎ کاره‎ ی مکتب عبدل‎بابا را، هرچه زودتر تکمیل کنند.

محب‎الله صمیم والی پیشین ولایت پکتیکا‎هم، ریاست معارف را به پی ‎گیری و اجراآت قانونی دراین باره دستور داده‎است.

دستوری ‎که در بخشی از پاسخ به‎آن در یک نامه‎ی رسمی شماره ۷۶۴بر۴۶۱ تاریخ ۷/۴/۱۳۹۰خورشیدی، چنین آمده‎است:«بررسی‎ های تیم انجنیری و معماری، نشان می‎ دهد درحالی‎که بیش ‎تراز ۴۰درصد کار ساختمان مکتب پیش نرفته، شرکت ساختمانی ۸۵درصد پول پروژه را به‎امضای رییس معارف دریافت کرده و بار دوم ۱۵درصد باقی‎مانده را هم گرفته ‎است؛ اما ساختمان مکتب در همان حالت ۴۰درصد نیمه‎ کاره مانده‎است.»

باگذشت چندین ماه ازاین بررسی‎ ها و گزارش ‎ها، نامه‎ی رسمی دیگری از نشانی مقام ولایت پکتیکا عنوانی ریاست معارف این ولایت که به‎تاریخ ۲/۷/۱۳۹۱ نگاشته شده، چنین حکم می ‎کند: «موضوع مکتب عبدل ‎بابا را با شرکت آریاناباستان شریک ساخته و درصورت حاضر نشدن، به نهادهای عدلی و قضایی معرفی کنید.»

اما بربنیاد یافته‎ها و گفته‎های مسوولان، بزرگان و نمایندگان مردم این ولایت، ازآن‎روز تااکنون که بیش‎تراز هشت سال می‎ گذرد، نه مکتب ویرانه آباد شده و نه عامل آن شناسایی و مجازات شده‎است.

فسادی که جبران نخواهد شد: برخی‎از بزرگان قومی، فعالان مدنی و نمایندگان مردم در شورای ملی کشور، همه به‎این باوراند که باوجود این‎همه اسناد، مدارک و بررسی‎های انجام‎شده درباره‎ی چگونه‎گی نیمه‎کاره ماندن ساختمان‎ های مکتب‎ها و مصرف شدن صددرصد هزینه‎های آن، هیچ فردی به‎عنوان مسوول و عامل این فساد شناخته نشده و حتا در دو دهه‎ پسین، گواه شناسایی و به‎کیفررسیدن فسادپیشه‎ گان دراین ولایت نبوده‎اند.

علی محمد آمر معارف ولسوالی یحیاخیل، ادعا می ‌کند که درپیوند با نیمه‌ کاره ماندن ساختمان مکتب‌ های اتحاد زانگی و عبدل‌بابا، چندین بار موضوع را با معارف ولایت شریک ساخته ‌است؛ اما باگذشت بیش ‌تراز ده سال، هیچ بازپرسی دراین باره صورت نگرفته‌است.

به‎گفته وی، هر مکتب این ولسوالی همه‎ ساله بیش‎ وکم ۱۰۰ تا ۱۵۰ دانش ‎آموز جدیدشمول دارد که براساس این رقم، با غیرفعال‎ ماندن مکتب‎ های بسته و نیمه‎ کاره در یک دهه‎ ی پسین تا بیش‎از یک ‎هزار کودک واجد شرایط مکتب در این محل‎ها، از آموزش محروم شده‎اند.

سورگل مخلص آمر معارف ولسوالی یوسف‌خیل نیز، تاکید می‌ کند که با نیمه ‌کاره ماندنِ این مکتب‌ ها در بیش‌تراز ده سال گذشته هزاران کودک مکتبی و غیرمکتبی دراین ولسوالی، از آموزش و رفتن به مکتب محروم مانده‌اند.

به‌گفته‌ آقای مخلص، حتا برخی‌از دانش ‌آموزانی‌ که از دوره ابتداییه به متوسطه ارتقا می ‌کنند، به‌ دلیل نبود مکتب و یا فاصله‌ ی دور به دیگر مکتب ‌های متوسطه و لیسه، از ادامه‌ ی درس و آموزش باز مانده و در نهایت به صف بی‌سوادان می ‌پیوندند.

چنان ‌که خان ۱۷ساله باشنده‌ی ولسوالی یوسف ‌خیل، تا صنف چهارم در یک مکتب ابتدایی مربوط به کمیته سویدن نزدیک خانه ‌ی شان درس خوانده و ازین‌که مکتب متوسطه ‌ی عبدل‌بابا به‌دلیل نیمه‌ کاره ماندن ساختمان ‌اش غیرفعال‌است؛ نتوانسته به درس‌ هایش ادامه بدهد. خان که اکنون دربدل ۲۵۰ افغانی، کار شاق روزمزدی می ‌کند، می ‌گوید: «اگر مکتب ما جور می‌شد، حالی مه‎هم صنف ۱۲ می‌شدم که نشد و از کتاب و قلم دُور ماندیم.»

محرومیتی‌که مانند او، صدها کودک دیگر را نیز در یک دهه ‎ی پسین با چنین سرنوشت دُچار ساخته وهیچ فرد یا نهادی از مسوولان محلی دراین ولایت تا به وزارت معارف کشورهم دراین‌باره پاسخگو نیست.

سخن‎گوی وزارت معارف در نخستین تماس تلفونی، از خبرنگار پیک مُهلت خواست که دراین باره معلومات به‎ دست بیاورد و سپس ارایه کند؛ اما پس‎از آن به هیچ تماس بعدی پاسخ نداد.

نه‎تنها یک، دو یا سه مکتب نیمه‎ کاره، بل‎ که بربنیاد معلومات ریاست معارف ولایت پکتیکا، از مجموع ۳۹۵ مکتب ثبت دفتر این نهاد، هنوزهم ۱۳۷ مکتب دراین ولایت ساختمان ندارد. هرچند شمار دانش ‎آموزان مکتب‎ه ای فعال دراین ولایت ۱۲۴هزار تن گفته شده که نزدیک به ده درصد آن دختران هستند؛ اما این داده ‎ها به‎دیده ‎ی شک نگریسته شده، چنان ‎که به‎گفته‎ ی میرزا کتوازی عضو مجلس نمایندگان، نسبت به هرکجای افغانستان، با معارف این ولایت بزرگترین جفای نابخشودنی صورت گرفته ‎است.

محمد نسیم واجد معاون تدریسی ریاست معارف ولایت پکتیکاهم، می ‌گوید که در ساخت‌وساز مکتب ‌های یادشده، فساد و اختلاس کلانی صورت گرفته؛ اماهیچ بازپرسی تا امروز، از هیچ‌ کسی دراین‎باره صورت نگرفته‌است.

مسوولان ریاست معارف ولایت پکتیکا ضمن پذیرفتن فساد و اختلاس انجام‎شده درکار ساخت‎ وساز مکتب ‎های اتحاد زانگی، عبدل‎بابا و نعمانی، از چگونه‎گی پی‎گیری و جبران هزینه‎ی بربادرفته چیزی نمی‎گویند؛ اما همین ‎قدر وعده می‎ دهند که درحال‎ حاضر به‎ هرگونه ‎ی ممکن، چندین خیمه را برای این مکتب ‎ها تدارک خواهند کرد.

افزون ‎براین، آقای کتوازی در گفت ‎وگو با خبرنگار پیک، از تعقیب و پی ‎گیری موضوع وعده می ‎دهد و تاکید می‎ کند که با مسوولان این فساد ازطریق نهادهای عدلی و قضایی کشور، حتمن حساب و کتاب خواهند کرد.

مرکزخبرنگاری تحقیقی پیک

اشتراک گذاری:

نظر بدهید