تا درختي را قطع مي‌کنيم، بايد نهالي بنشانيم!

 

 پرتونادري/ بخش نخست

آيا گاهي انديشيده ايد که جنگل‌ها در زنده‌گي شما چه‌قدر اهميت دارند! جنگل‌ها تنها انبوه درختاني در دامنه کوهي نيستند که گويا پيوندي با ما ندارند، بلکه جنگل‌ها سرزمين هاي گسترده زنده‌گي گياهان، پرنده‌گان و زنده جان‌هاي ديگر اند که پيوند نزديک و استواري با زنده‌گي انسان‌ها دارند. طبيعت و همه زنده‌جان‌هاي ديگر در شبکه گسترده به نام محيط زيست با هم در پيوند اند. گويي حلقه‌هاي به هم پيوسته يک زنجيرند که فروپاشي هر حلقه مي‌تواند در کليت اين زنجير را زيان رساند.

مردماني که جنگل‌زارها و باغستان‌هاي خود را نابود مي‌کنند، در حقيقت خود در برابر خود دشمني مي‌کنند، جنگل‌ها گذشته از اين که سبب زيبايي يک سرزمين مي‌شوند، منبع بزرگ اقتصادي نيز به شمار مي آيند. غير از آن همان گونه که گفته شد جنگل‌ها و باغستان‌ها جايگاهي اند که انواع گوناگون گياهان، پرنده‌گان و جانوران در آن  زنده‌گي مي‌کنند. هم‌چنان جنگل‌ها يکي از سر چشمه هاي مواد خوراکي انسان هاست. چنان که شمار زيادي انواع گياهان انواع گوناگون جانوران حلال گوشت در جنگل‌ها زنده‌گي مي‌کنند. از اين ديدگاه  يکي از سرچشمه‌هايي مهم مواد خوراکي انسان‌ها را  جنگل‌هاتشکيل مي‌دهند. افزون بر اين جنگل‌زارها از خشکي و آلوده‌گي هوا و فرسايش خاک جلو گيري مي‌کند.

در آن مناطقي که مردم جنگل‌زارهاي خود را نگهداري کرده اند، از زيان‌هاي سيلاب‌هاي ويران‌گر در امان اند. در مناطق جنگلي لغزش‌هاي زمين رخ نمي‌دهد.

در افغانستان به جنگل‌زارها بيش‌تر به حيث يک منبع اقتصادي نگاه مي‌شود، از همين جهت قطع بي‌رويه جگل‌ها روز تا روز در کشور دامنه بيش‌تري پيدا مي‌کند، کمبود منابع سوختي، نيز سبب مي‌شود تا افغانستان همه ساله بخشي از جنگل ها و باغستان‌هاي خود را از دست دهد.  هم اکنون محيط زيست افغانستان به گونه گسترده با افزايش تخريب رو به رو است. بخش عمده اين تخريب بر مي‌گردد به استفاده جويي انسان‌ها.

بر بنيادگزارش‌ها در تمام ولايت‌هاي کشور که جنگل‌زار‌هاي طبيعي و جود دارد، همه پيوسته به وسيله گروه‌هاي استفاده جو، شبکه‌هاي قاچاق زورمندان محلي در سازش با اداره‌هاي حکومتي تاراج مي‌شوند. قاچاق چوب سوخت و ساختماني به کشورهاي ديگر و به گونه عمده به پاکستان امروزه به يک مشکل بزرگ بدل شده است. حکومت هنوز در پيوند به نگهداري جنگل زارها برنامه‌هاي مؤثر عملي روي دست ندارد.

مردم شايد نمي‌دانند که اين گونه قطع جنگل‌زارها در درازمدت زنده‌گي آنان را و محيط زيست آنان را با چه مشکلات بزرگ و حتا مي‌توان گفت با چه بحران مهار ناشدني رو به رو مي‌سازد.

گذشته از اقدام هاي عملي براي پيش‌گيري از قطع جنگل‌ها دولت بايد در اين پيوند  رشته‌ برنامه هاي آگاهي عامه را روي دست گيرد، تا مردم آگاهي يابند که يک درخت در زنده‌گي‌آنان  چه‌قدر سودآور است.

 

آن گونه که شاهد هستيم همه ساله در فصل بهار سرازير شدن سيلاب‌ها از کوهستان‌ها، زيان‌هاي بزرگ مالي و جاني را در ولايت‌هاي گوناگون کشور سبب مي‌شود. اگر توجه شود آن ولايت‌هاي که کوهستان‌هاي آنان داراي جنگل زارهاي بيش‌تري است، کمتر با خطر سيلاب‌ها رو به رو اند.

ميزان سيلاب‌ها در ولايت‌هاي که کوهستان‌هاي شان از جنگل‌زارها خالي شده است، همه ساله مردم به سبب سيلاب‌هاي ويران‌گر زيان‌هاي بزرگ مالي و جاني را متحمل مي‌شوند. دهکده‌هاي زيادي به ويرانه بدل مي گردند.

انسان‌هاي زيادي در کام سيلاب‌ها جان مي‌دهند يا زخمي مي‌شوند. گله‌هاي مواشي نا بود مي‌شوند. گاهي  سيلاب‌ها خود عامل پخش بيماري‌هايي در ميان شهروندان مي‌گردند.

امروزه چوب بخشي مهم مواد سوخت مردم را تشکيل مي‌دهد که اين امر سبب مي‌شود، تا مردم بيش‌تر به قطع جنگل‌ها و باغ‌ها بپردازند. پاس‌داري از جنگل‌ها يکي از مسووليت‌هاي بزرگ و سنگين دولت است که بايد از تاراج جنگل‌ها جلو گيري شود. شهروندان در شهرها نبايد به قطع درختان بپردازند.

زمستان گذشته کشور و به گونه ويژه شهر کابل و چند شهر بزرگ ديگر کشور با ميزان بلند آلوده‌گي هوا رو به رو گرديد که از اين سبب بيماري‌هاي در ميان شهروندان گرديد، قربانياني نيز داشت.

دولت بايد منابع سوختي ديگري را براي مردم فراهم سازد. اين در حالي است که در زمستان گذشته قيمت گاز مايع دست کم دو برابر بالا رفته بود. قيمت بلند گاز خود سبب مي‌شود تا شهروندان بيش‌تر به استفاده از چوب و مواد سوختي بي کيفيت و زيانباري روي آورند.

قطع بي رويه درختان و بيشه زاران در حقيقت قتل عام شهروندان کشور است. در باغ‌ها بايد از رسيدن آب‌هاي آلوده به درختان و از انداختن زباله‌ها در پاي در ختان جلوگيري کنيم.  براي آن که اين ذرات زيان‌بار به وسيله ريشه‌هاي درختان جذب مي‌شوند و اين ذره‌ها مي‌توانند بعداً در ميوه‌ها تأثيرات ناگواري برجاي گذارند.

درختان بايد به موقع مناسب آن آبياري شوند. بايد همه سال درخت تازه کاشت. تا  جاي درختان  قطع شده پرشود. در جهت ديگر در سال‌هاي اخير نه تنها در شهرها، بلکه در دهکده‌ها نيز زمين‌ها کشاورزي و حتا باغ‌ها به شهرک ها و دهکده‌هاي تازه‌يي بدل مي‌شوند که خود به مفهوم تخريب گستره‌يي محيط زيست است.

وقتي يک جنگل و يا هم بخش‌هاي يک جنگل يا باغ‌ها قطع مي‌شوند، در حقيقت نظام زيستي و سلسله زنجيري غذا در آن جا از بين مي‌رود. قطع درختان و تخريب زمين‌هاي کشاورزي به مفهوم کاهش اگسيژن نيز است. وقتي جنگلي از بين مي‌رود نسل جانوران جنگلي نيز نا بود مي‌شوند.  پرنده‌گان کوچ مي‌کنند. ميزان جذب آب در زمين کاهش مي‌يابد که اين امر خود سبب سرازير شدن سيلاب‌ها مي‌شود.  به همين گونه ميزان توليد اکسيژن پايين مي‌آيد.

ادامه دارد. . .

اشتراک گذاری:

نظر بدهید