تداوم بحران سياسي، چالش‌ پروژه صلح امريکا- طالبان را چندين برابر خواهد کرد

 

بحران سياسي ناشي از انتخابات رياست جمهوري همچنان پا بر جاست. تنها انعطافي که در حال حاضر شاهد هستيم، تمديد ضرب‌الاجل عبدالله براي ادامه مذاکرات سازش و توقف روند انتصاب مقام‌هاي حکومتي توسط اشرف غني، رييس جمهوري است.

بديهي است که رايزني‌هاي فشرده پشت پرده براي رسيدن به يک توافق طرفيني در جريان است و جوانب درگير اين بحران هر کدام سعي مي کنند حد اکثر امتياز را به دست آورند.

شکست مذاکرات، اما به سود هيچ‌کدام از طرف‌ها نيست. آن‌ها مي‌دانند که با از دست دادن امکان پنجره هاي باز گفت‌وگو، عميقاً متضرر مي شوند. در اين ميان، زيان عبدالله شايد بيشتر و جدي تر باشد، زيرا با توجه به شدت گرفتن روند انتصاب اعضاي کابينه دولت جديد از سوي اشرف غني، او ميدان موسعي براي مانور نخواهد داشت. سلطه بر سپيدار به تنهايي نمي‌تواند يک امتياز ارزش‌مند براي امتيازگيري يا قدرت نمايي محسوب شود.

از سوي ديگر، آقاي غني هم تحت فشارهاي شديد حاميان خارجي دولت قرار دارد، تا هرچه سريع تر به راه حلي براي پايان بحران دست يابد. اگرچه با توجه به سلطه ارگ رياست جمهوري بر شريان‌هاي مالي، مراکز اداري، قواي مسلح و واحدهاي محلي، دامنه قدرت آقاي غني به عنوان رييس جمهور، آشکارا وسيع تر است، اما در صورت ادامه بحران سياسي، نمي‌توان نسبت به سناريوهاي بدتر، نگران نبود، سناريوهايي نظير سلب اعتماد حاميان مالي خارجي دولت افغانستان و کاهش قابل توجه بسته‌هاي کمکي آنان براي ادامه بقا و حيات نهادهاي مختلف دولتي. تا اينجا آقاي غني سعي کرده است کاهش يک ميليارد دالري کمک‌هاي امريکا به بخش امنيتي افغانستان را کم اهميت جلوه دهد و با تاکيد بر اعمال سياست‌هاي رياضتي براي مهار عوارض آن و کاهش زيان‌هاي ناشي از اين امر به حداقل ممکن، دست به کار شود، اما امريکا تهديد کرده است که ادامه بحران، روي تعهد کشورهاي کمک کننده به ارايه کمک‌هاي بيشتر، اثر منفي مي‌گذارد، زيرا آن‌ها وجود دو دولت موازي را تحمل نمي‌کنند.

اين هشدار يک پيام واضح دارد و آن اين که کمک‌هاي خارجي، اهداف کاملاً سياسي دارد و اگر کمک کننده‌گان نسبت به پيش‌برد اهداف و منافع خود در افغانستان، ترديد داشته باشند، کمک‌هاي شان را متوقف مي‌کنند. يکي از اين اهداف و منافع، ادامه پروژه صلح
امريکا – طالبان بر بنياد نقشه‌يي است که در دوحه، ترسيم شده است.

گروه طالبان اخيراً با صدور يک اعلاميه‌ي، به صورت صريح هشدار دادند که امريکا و دولت افغانستان، مفاد توافق صلح را نقض کرده اند. آن‌ها در اين زمينه از جمله به عدم آزادي 5 هزار زنداني خود اشاره کردند. امريکا هم بارها اذعان کرده است که اين زندانيان بايد آزاد شوند، موضوعي که تاکنون با مقاومت دولت افغانستان مواجه شده است و مذاکرات طالبان و دولت در کابل در اين باره، جريان دارد.

به اين ترتيب، اگر بحران سياسي، همچنان ادامه پيدا کند، چالش‌هاي پروژه صلح امريکا- طالبان، چندين برابر خواهد شد، زيرا اختلافات دوطرف قطعاً به عرصه صلح هم سرايت خواهد کرد، کما اين که در حال حاضر نيز عبدالله از هواداران صلح با طالبان و تحقق پيش شرط‌هاي آن گروه از جمله آزادي زندانيان است، اما ارگ رياست جمهوري به رهبري آقاي غني، طرح هاي خاص خود را دارد و نمي‌خواهد با دادن همه امتيازها پيش از به دست آوردن هيچ امتيازي، خود را خلع سلاح کند.

با اين توضيح، امريکا عميقاً نگران پيامدهاي بن بست سياسي براي صلح با طالبان است. اگر پروژه صلح واشنگتن شکست بخورد، اعتبار ترمپ در آستانه انتخابات رياست جمهوري امريکا به شدت لطمه خواهد ديد. ضمن آن که ممکن است شاهد موج جديدي از خشونت و خون‌ريزي در افغانستان باشيم و آتش بس مبتني بر توافق صلح ميان طالبان و نيروهاي خارجي هم شکسته شود. اين بدترين سناريوي قابل تصور براي امريکا است. بنابراين، هيچ‌کدام از دوطرف بحران سياسي در کابل نمي‌توانند انتظار داشته باشند که از حمايت حداکثري واشنگتن برخوردار مي‌شوند، زيرا آنچه براي امريکا اولويت دارد، اجراي کامل توافق صلح با طالبان است و بحران سياسي حاکم بر کابل، اين امر را با چالش رو به رو کرده است.

با توجه به اين مسايل، روزهاي پيش رو بسيار حساس و تعيين کننده خواهد بود، زيرا تمديد زمان گفت‌وگو از سوي عبدالله و توقف تعيين اعضاي کابينه از سوي آقاي غني، آخرين فرصت را براي دست‌يابي به يک توافق رقم زده است، توافقي که شايد براي هيچ‌يک از طرفين، ايده آل نباشد، اما براي عبور از بن بست و تسهيل فرايند صلح، اهميت استراتيژيک دارد.

علي موسوي/جمهور

اشتراک گذاری:

نظر بدهید