به نام صلح به کام جنگ

 

در حالي‌ که روند رهايي زندانيان طالبان از زندان‌هاي کشور جريان دارد، رحمت‌الله نبيل، رييس پيشين امنيت ملي مدعي شده که حاجي مالي خان، از فرماند‌هان ارشد طالبان که از زندان بگرام آزاد شده‌بود، دوباره به ميدان جنگ برگشته‌است.

آقاي نبيل در صفحه توييترش نوشته‌است که حاجي مالي خان از بسته‌گان سراج‌الدين حقاني، رهبر شبکه حقاني پس از رهايي از بگرام دوباره به پاکستان رفته و در حملات طالبان نقش لوژستيکي را به پيش مي‌برد.

مقام‌هاي حکومت و طالبان تاکنون در اين زمينه ابراز نظر نکرده‌اند. مالي‌خان يکي از افرادي بود که به همراه انس حقاني در مقابل آزادي دو استاد دانشگاه امريکايي آزاد شد.

اين در حالي ‌است که روند رهايي زندانيان طالبان جريان دارد. تاکنون 300 زنداني طالبان آزاد شده‌اند.

همچنين گفته مي‌شود که دولت تعهد داده‌است که تا کمتر از يک‌ماه ديگر 1500زنداني طالبان را به‌عنوان کمک به پيشرفت روند صلح آزاد کند.

هنوز به طور دقيق مشخص نيست که ادعاي رييس پيشين امنيت ملي درباره بازگشت يکي از مهره‌هاي کليدي شبکه مخوف حقاني به ميدان جنگ که پارسال در اقدامي بحث برانگيز تحت فشار امريکايي‌ها از زندان آزاد شد، بر پايه چه مستنداتي استوار است. با اين حال، آقاي نبيل سال‌ها رياست يکي از قدرتمندترين نهادهاي امنيتي کشور را بر عهده داشته و بي‌ترديد هنوز هم از پشت پرده تحولات به خوبي آگاه است.

از نظر تعهد حرفه‌يي نيز انتظار نمي‌رود که يک رييس پيشين امنيت ملي، ادعاي بي پايه يي را مطرح کند و دست به پروپاگنديي سياسي بزند. دست کم از آقاي نبيل چنين انتظاري نمي‌رود، زيرا او افزون بر آن که يک مدير خبره امنيتي است، به عنوان يکي از نامزدهاي جدي انتخابات رياست جمهوري، به آينده سياسي اش نيز مي‌انديشد.

نکته ديگر اين که بازگشت عناصر طالبان به جنگ، امر جديدي نيست. در گذشته نيز بارها به اثبات رسيده است که جنگجويان زنداني طالبان، پس از آزادي، راهي جبهات جنگ شده، دست به انتحار زده يا بار ديگر بازداشت شده اند.

افزون بر اين‌ها بسياري از عناصر زنداني طالبان را کساني تشکيل مي‌دهند که در جبهات جنگ، گرفتار شده اند. بنابراين، آنها نه مظنون اند و نه متهم، بلکه مجرم اند.

موضوع مهم ديگر اين است که حتا کساني که به ظن همکاري با طالبان و شبکه هاي تروريستي بازداشت شده اند، به قول حامد کرزي در زندان به افراط گرايي کشانده مي‌شوند، يا تحت تأثير افراط گراهاي هم‌بند شان و يا در واکنش به سوء رفتارهاي احتمالي زندانبانان و بازجويان داخلي و خارجي.

درباره مالي خان حتا استناد به هيچ‌يک از موارد بالا ضرورتي ندارد. او يک چهره فعال و قدرت‌مند شبکه حقاني است و بديهي است که پس از آزادي از زندان دوباره به شبکه تروريستي اش ملحق مي‌شود و فعاليت‌هاي پيشين اش را پي مي‌گيرد.

بنابراين، يکبار ديگر اين ترديد و نگراني هميشه‌گي درباره آينده زندانيان آزادشده، مطرح مي شود، اين که آيا آزادي آنها بخشي از پروسه صلح و همراستا با تقويت و پيشرفت اين پروسه است يا تنها به شعله ورتر شدن آتش جنگ و قدرتمندکردن جبهه دشمن، کمک مي‌کند؟

دولت افغانستان باوجودي همه ملاحظاتي که درباره آزادي زندانيان دارد و حد اکثر سعي مي‌کند، تا زندانيان مسن تر را آزاد کند و يا از کساني که هنوز رمقي براي جنگيدن دارند، «تعهد» بگيرد که دوباره به جنگ بازنمي‌گردند، اما تصور مي‌شود که همچنان نسبت به عواقب آزادي هزاران زنداني طالبان، ترديد دارد و مطمين نيست که اين امر، کمکي به صلح بکند. بخشي از موانع و چالش‌هايي که اخيراً در روند تبادل زنداني ميان دولت و طالبان، بروز کرد و در اغلب موارد نيز به دولت بازمي گشت، ناشي از همين نگراني است.

از سوي ديگر، با استناد به ادعاي رحمت‌الله‌نبيل، اگر مالي خان به جنگ بازگشته باشد، آيا تضميني وجود دارد که عناصر دون پايه و پياده طالبان و شبکه حقاني از رهبران و فرماندهان شان پيروي نکنند و به «تعهد» مکتوب شان به دولتي که آن را دشمن مي‌دارند، وفادار بمانند؟

پاسخ اين پرسش در کمال نااميدي، با اشاره به قراين و شواهد بالا منفي است و اين به معناي آن است که آزادي هزاران زنداني طالبان، اگرچه به نام صلح، صورت مي‌گيرد، اما فقط به کام جنگ تمام مي‌شود و خشونت را تکثير و تشديد مي کند.

عبدالمتين فرهمند – جمهور

اشتراک گذاری:

نظر بدهید