از کرونا تا فساد، آزمون سخت وزارت صحت

 

دولت افغانستان به ويژه وزارت صحت عامه، همزمان در معرض چند آزمون دشوار قرار گرفته است.

همه روزه سخن‌گويان، مشاوران يا مقام‌هاي ارشد وزارت صحت عامه با استفاده از کانال‌ها و ابزارهاي مختلف ارتباطي، آخرين اطلاعات، آمار و گزارش‌ها درباره شيوع کرونا را در اختيار رسانه‌ها و افکار عمومي قرار مي‌دهند.

اين امر، موجب شکل گيري يک جريان منظم اطلاع رساني درباره ابعاد شيوع اين پاندمي مرگ‌بار در افغانستان شده است. بي‌ترديد، بسياري از مردم با توجه به اين رويکرد وزارت صحت عامه، تصويري مسوول و پاسخ‌گو از مديران اين وزارتخانه را در ذهن خود ترسيم خواهند کرد و در مجموع، بازخورد کلي اين مجموعه، مثبت و مفيد و سازنده خواهد بود.

نکته مثبت ديگر اين است که – مثلاً برخلاف کشوري مثل امريکا- در افغانستان، مديريت رسانه‌يي جريان مبارزه با کرونا نيز بر عهده وزارت صحت گذاشته شده است، کاري که بسياري از کشورهاي ديگر در جهان نيز انجام مي‌دهند، اما در امريکا به دليل انتخابات پيش روي رياست جمهوري از يک‌سو، و تعطيلي کارزارهاي انتخاباتي پرجمعيت و بزرگ براي نامزدهاي مطرح اين روند از جانب ديگر، ترمپ به عنوان يکي از نامزدان جدي، سعي مي‌کند از تريبون کرونا به مثابه يک ابزار نيرومند و اثرگذار تبليغاتي استفاده کند.

او همه روزه، دو ساعت در برابر دوربين‌هاي رسانه‌يي ظاهر مي‌شود و البته بخش وسيعي از سخنراني او صرف تلاش براي سودجويي سياسي و انتخاباتي از بحران کرونا و بزرگ‌نمايي کارهايي مي‌شود که دولت اش براي مبارزه با آن انجام داده است.

به همراه ترمپ، تيمي از کارشناسان، داکتران و اعضاي کميته مبارزه با کرونا هم حضور مي‌يابند، اما برخلاف انتظار، اغلب وقت دوساعته براي اين منظور را ترمپ اشغال مي کند. اين امر موجب شده که حتا شماري از رسانه‌هاي معتبر امريکايي از پوشش زنده اين کنفرانس هاي روزانه به دليل ماهيت تبليغاتي آن، خودداري کنند.

در افغانستان اما با وجود ادامه بحران سياسي، ارگ رياست جمهوري تلاش نکرده، تا از بحران کرونا براي تقويت جايگاه سياسي خود در اين بحران، بهره برداري کند.

در اين ميان اما مسايلي هم هست که مي‌تواند اين تصور خوب را خراب کند. يکي از مسايل، چالش‌هاي سنگين وزارت صحت عامه در قبال مبارزه عملي با کرونا و مهم تر از آن، مهار امکانات بالفعل و بالقوه فساد در منابع مالي مختص اين فرايند است.

اخيراً فساد شرم آور مالي در بخش تدارکات رياست صحت عامه بلخ، بحث برانگيز شده و وزارت  صحت عامه نيز از معرفي مسوولان اين امر به دادستاني خبر داده است.

اقدام سريع وزارت صحت، تحسين برانگيز است، اما نبايد انکار کرد که چيزي از حجم سنگين نگراني‌ها نمي‌کاهد، زيرا قرار است صدها ميليون دالر از سوي کشورها و سازمان‌هاي کمک کننده خارجي به صندوق مبارزه با کروناي دولت افغانستان، سرازير شود. ترديدهايي عميق و جدي درباره نحوه مديريت اين منابع، هزينه کردن صادقانه و عادلانه آن در راستاي مبارزه با کرونا و مصونيت آن در برابر اپيدمي بنيان برانداز ديگري به نام فساد وجود دارد.

در همان آغاز، وقتي اعلام شد که کرونا در افغانستان، شيوع پيدا کرده است، تقلاي کانون‌ها و کانال‌هاي شناخته شده فساد براي جلب منابع مالي و پر کردن جيب‌هاي شان به بهانه مبارزه با اين اپيدمي نيز شروع شد.

از سوي ديگر، گروهي از منتقدان، رويکرد وزير صحت براي اتخاذ تدابير به منظور مبارزه با کرونا را نيز زير سوال بردند و او را متهم به عوام گرايي، خودنمايي، برخورد پروژه يي با يک بيماري پاندميک و فقدان يک برنامه منسجم ملي با توجه به بافتار اجتماعي و ساختار سياسي متفاوت و منحصر به فرد افغانستان کردند.

حتا اگر چشم خود را بر همه اين انتقادها ببنديم، وضعيت در عرصه عمل هم چندان اميدبخش نيست. مثلاً در هرات که کانون اصلي و اوليه شيوع کرونا در افغانستان محسوب مي شود، تنها مرکز تشخيص کرونا براي دومين بار به دليل نداشتن تجهيزات مورد نياز، متوقف شد.

در بلخ هم اتفاق مشابهي رخ داد. اين در حالي است که بلخ نيز از همان نخستين روزهاي شيوع کرونا با اين بيماري درگير بوده و چندين قرباني داده است.

در کنار اين‌ها ظرفيت مراکز تشخيص کرونا برخلاف وعده هاي وزارت صحت، همچنان پايين است و اين مراکز، نتيجه نهايي چند رويدادي را که روزانه ثبت مي کند، چندين روز پس از انجام تست، اعلام مي‌کند که اين امر در برخي موارد، پس از مرگ قربانيان کرونا رخ مي‌دهد.

ابتلاي رو به گسترش کادرهاي صحي و مرگ شماري از آن‌ها و نيز شيوع و نفوذ کرونا به ارگ رياست جمهوري هم بر دامنه ترديدها و نگراني‌ها درباره توانايي وزارت صحت عامه در خصوص مواجهه مناسب با اين ويروس، افزوده است.

بدتر از همه اين‌ها، مصاحبه تازه وزارت صحت عامه است که رسماً اعلام کرده که کرونا به يک بحران بزرگ، تبديل شده و اين وزارت، نه از عهده مهار آن برمي‌آيد و نه با حرف‌ درماني و وارونه‌سازي واقعيت مي‌تواند مانع از آن شود.

با توجه به اين موضوعات، تصور مي‌شود که دو اپيدمي کرونا و فساد، وزارت صحت عامه و چه بسا کليت ساختار سياسي افغانستان را در معرض يکي از دشوارترين آزمون‌هاي حيات خود قرار داده است، به گونه يي که غلبه بر هريک از اين دو چالش اپيدميک، بدون غلبه بر ديگري، امکان‌پذير نيست.

علي موسوي/ جمهو

اشتراک گذاری:

نظر بدهید