خروج امريکا از افغانستان بحران‌آفرين خواهد بود؟

 

دونالد ترمپ به تازه‌گي بار ديگر از تمايل به خارج کردن نيروهاي اين کشور از افغانستان خبر داده است. به نقل از خبرگزاري رويترز، دونالد ترمپ در يک نشست خبري در کاخ سفيد گفته است که حضور نيروهاي امريکايي در افغانستان بس است. او گفته است: «19 سال در افغانستان حضور داشتيم. به نظر مي‌رسد که اين مقدار زمان کافي است و ما بايد بيرون برويم. البته هر وقت خواسته باشيم دوباره بر‌مي‌گرديم.»

ترمپ هم‌چنان گفته است که امريکا با طالبان و دولت افغانستان در ارتباط است و رهبري را در زمينه‌هايي در اين کشور به دست دارد.

هرچند براساس توافق سياسي ميان طالبان و دولت امريکا، نيروهاي اين کشور در يک برهه 14 ماهه از افغانستان خارج خواهند شد. اما تکرار اين مسأله از سوي ترمپ نشان مي‌دهد که او مي‌خواهد زودتر از زمان مقرر از افغانستان بيرون برود. با اين که ترمپ در نشست خبري‌اش از زمان مشخصي نام نبرد، اما تصريح کرد که هرچه زودتر اين تصميم عملي شود بهتر است. صاحب‌نظران سياسي بر اين باورند که تاکيد ترمپ بر مسأله خروج از افغانستان و حتا از کشورهاي ديگر جهان که در اين نشست خبري مطرح شده، بيشتر جنبه تبليغ  براي کارزارهاي انتخاباتي را دارد. اما امضاي توافق صلح با طالبان، امريکا را ملزم مي‌سازد تا از افغانستان خارج شود.

اما سوال اساسي اين است که خروج نيروهاي امريکا در افغانستان بحران‌آفرين خواهد بود يا خير؟

به اين مسأله از دو بعد مي‌توان پرداخت: در بعد اول بحث مبارزه با تروريزم نهفته است. هرچند امريکا و ناتو زمان زيادي است که به طور رسمي جنگ عليه گروه طالبان را متوقف کرده‌اند، اما عمليات ضدتروريزم هم‌چنان ادامه دارد. امريکا براساس پيمان راه‌بردي که با افغانستان دارد، متعهد به مبارزه عليه شبکه‌هاي تروريستي است و در اين راستا بايد دولت و نيروهاي امنيتي افغانستان را حمايت کند. به همين دليل امريکا براي تسهيل توافق صلح با طالبان اين گروه را از فهرست گروه‌هاي تروريستي بيرون آورد تا توافق با اين گروه مشروعيت بين‌المللي نيز پيدا کند. اما در افغانستان تنها گروه طالبان نيستند که به عنوان گروه‌هاي تروريستي فعاليت دارند. القاعده، داعش، لشکر طيبه، نهضت اسلامي ترکستان و گروه‌هاي ديگر تروريستي نيز فعاليت دارند. اين گروه‌ها در يک مسأله کاملاً با هم متفق‌القول‌اند و آن دشمني با امريکاست. به همين دليل تمام اين گروه‌ها در هر جاي ممکن عليه منافع امريکا وارد عمل مي‌شوند. از اين بعد قضيه اگر به مسأله نگاه کنيم. نياز به حضور امريکا هم‌چنان وجود دارد.

اما بعد ديگر مسأله توان‌مندي دولت افغانستان در امر مبارزه با گروه‌هاي هراس‌افکن است. دولت افغانستان البته با حمايت لوجستيکي ناتو توانست ضربات مهلکي بر پيکر گروه داعش در افغانستان بزند. تا جايي که بدنه اصلي گروه داعش در افغانستان عملاً به دولت افغانستان تسليم شدند. دولت افغانستان در مبارزه با طالبان هم اگر با قاطعيت عمل کند هميشه پيروز است. پس از دستور رييس جمهور غني براي تهاجمي شدن نيروهاي دفاعي و امنيتي و حمله بر مراکز طالبان، نيروهاي امنيتي ضربات سنگيني را بر طالبان وارد آوردند که ده‌ها طالب در اثر اين ضربات از بين رفتند‌. با اين حال مصلحت‌هاي سياسي داخل و خارجي دولت افغانستان را ناچار مي‌سازد تا در بيشتر مواقع از در مسالمت با طالبان پيش بيايد. در چنين وضعيتي نياز افغانستان به حمايت‌هاي سياسي و تسليحاتي امريکا بيشتر از هر زماني احساس مي‌شود. به خصوص که همسايه‌هاي افغانستان نسبت به اين کشور کمتر از منظر يک همسايه خوب وارد تعامل شده‌اند. واضح است که حمايت‌هاي مالي و استراتيژيک امريکا از دولت افغانستان به خصوص نيروهاي امنيتي، توان آنان را روز به روز بالا مي‌برد. به همين دليل اگر ترمپ تمايل دارد، تا از افغانستان خارج شود بايد براي تداوم اين نظام حمايت مالي و تسليحاتي به خصوص آموزش نيروهاي افغانستان از سوي ناتو را هم‌چنان تداوم بخشد. در چنين وضعي امکان سقوط دولت نيز منتفي است و دولت در سايه قدرت نظامي‌اش مي‌تواند از منظر قدرت وارد گفت‌وگوهاي صلح شود. هرچند تا هنوز مشخص نيست که تمايل ترمپ به خروج از افغانستان چه وقت کاملاً عملي مي‌شود. اما اگر اين تمايل تنها يک حربه انتخاباتي نباشد و اراده براي خروج امريکا از افغانستان شکل گرفته باشد و در صورتي که حمايت‌هاي مالي و تسليحاتي امريکا و ناتو هم‌چنان تداوم داشته باشد، نبايد زياد نگران اين خروج بود.

فريدون آژند/ فارسي انديپندنت

اشتراک گذاری:

نظر بدهید