يک راه صلح از جنـگ مي‌گـذرد

 

مقام‌هاي نظامي و منابع محلي در ولايت سرپل مي‌گويند که يک تجمع بزرگ گروه طالبان را در روستاي «کته قلعه» ولسوالي سوزمه قلعه اين لايت هدف حمله هوايي قرار داده‌اند. به گفته اين مقام‌ها در اين تجمع رهبران محلي طالبان حضور داشتند.

قول اردوي 209 شاهين در شمال با همرساني عکس‌هايي از اين حمله گفته است که در آن تجمع »ملا مزمل، معاون خودخوانده وزارت دفاع طالبان نيز حضور داشته است.«

صبغت‌الله پهلوان‌زداه، ولسوال سوزمه قلعه هم گفته که روستاي مورد حمله زير کنترل طالبان است و يک تجمع بزرگ طالبان که به احتمال زياد جلسه سران طالبان در بخش شمال بوده هدف قرار گرفته است.

او همچنان گفته که پس از اين حمله مسير اين منطقه بر روي تردد افراد و موترها مسدود شده و طالبان به موترهايي که از اين منطقه به ديگر مناطق مي‌رفتند اجازه خروج از ولسوالي را نمي‌دهند.

آقاي پهلوان‌زاده افزود که شبکه‌هاي مخابراتي نيز قطع شده است.

اين حمله پس از مدت‌ها انفعال و کنش پذيري ناشي از رويکرد خويشتن دارانه و تدافعي نيروهاي دولتي در قبال طالبان به اميد تسهيل روند صلح و تغيير مواضع طالبان نسبت به صلح و جنگ صورت مي‌گيرد. در طول اين مدت اما مردم افغانستان، شاهد اوج گيري کم سابقه خشونت‌هاي مرگبار از سوي طالبان بوده اند. نيروهاي امنيتي سنگين ترين تلفات را متحمل شدند. پيشتر شوراي امنيت ملي اعلام کرده بود که در پي حملات طالبان «خونين ترين هفته» نيروهاي دولتي طي 19 سال گذشته رقم خورده است.

اين‌که اين‌گونه حملات پس از اين نيز ادامه مي يابد يا نه، پرسشي است که هنوز وجود دارد و اکنون نمي‌توان با اطمينان در اين باره ابراز نظر کرد، اما رويکرد خشونت بار طالبان نسبت به نيروهاي امنيتي و مردم به ويژه پس از صلح با امريکا نشان داده است که يکي از راه هاي صلح از جنگ عبور مي کند، گروهي که تصور مي کند با دست‌يابي به صلح با امريکا از راه جنگ مي‌تواند دولت را وادار به تسليم يا سقوط کند، در جانب مقابل، شايسته شديدترين نوع تنبيه و سرکوب است.

در چنين شرايطي، رويکرد تدافعي، نشان‌گر جبن و ترس و  عقب‌گرد ناشي از ناتواني است. دولتي که نمي‌خواهد به کشتارهاي هدف‌مند نيروهايش از سوي يک نيروي برانداز و خون‌ريز، پاسخ متقابل و متناسب بدهد، در ميز صلح نيز مذاکره کننده‌يي مقتدر و با اراده نخواهد بود.

از جانب ديگر، با آزادي هزاران زنداني گروه طالبان، مهم ترين ابزار دولت براي امتيازگيري از گروه طالبان در مذاکرات صلح هم از دست مي‌رود، بنابراين، تنها راهي که در حال حاضر در برابر دولت وجود دارد، استفاده از زور در ميدان نبرد است. اين مهم از رهگذر تشديد حملات سرکوب‌گرانه عليه هسته‌هاي اصلي هدايت جنگ در جبهه طالبان ميسر مي‌شود، تا به اين ترتيب، قدرت نظامي و ماشين جنگي آن گروه تضعيف شود. در اين صورت، طالبان نه تنها حاضر به مذاکره مي‎شوند، بلکه ممکن است با اذعان تلويحي به قدرت برتر دولت در ميدان جنگ به ويژه از طريق حملات هدف‌مند هوايي، سعي کنند در گفت‌وگوهاي صلح، انعطاف بيشتري نشان دهند.

يکي ديگر از پيامدهاي مثبت رويکرد تهاجمي دولت و استفاده سيستماتيک و دقيق از نيروي نابودگر سرکوب هوايي، حمايت از نيروهاي زميني در خطوط مقدم نبرد است. نيروهاي زميني ارتش و پوليس، طي ماه‌هاي اخير تلفات سنگيني را در نتيجه حملات طالبان، متحمل شده اند. اين در حالي است که اين نيروها ديگر از حمايت هوايي نيروهاي خارجي برخوردار نيستند و خارجي‌ها اکنون با طالبان «صلح» کرده اند. بنابراين، تنها قدرتي که مي‌تواند معادله جنگ را به نفع نيروهاي دولتي تغيير دهد، بمباران هاي به هنگام هوايي از سوي ارتش است.

در اين ميان البته بايد تاکيد کرد استفاده از اين اهرم کارآمد سرکوب بايد هدف‌مند، هدايت‌شده و مبتني بر اطلاعات دقيق ميداني باشد، تا از تلفات غيرنظاميان و آسيب به مردم عادي به عنوان اصلي ترين قربانيان جنگ افغانستان، اجتناب شود. به عبارت ديگر، دولت نبايد درست همان خطا يا جنايتي را مرتکب شود که دشمن به منظور ايجاد رعب و وحشت و دامن زدن به ناامني و خشونت، به طور عمدي بي محابا به آن متوسل مي‌شود.

با توجه به موضوعات پيش‌گفته و بدون اعتنا به توصيه‌ها و فشارهاي سنگين قدرت‌هاي خارجي به منظور «کاهش خشونت»، دولت ناگزير است از مسير جنگ به صلح نزديک شود.

اگرچه در مسايل مربوط به امنيت و حاکميت ملي و تماميت ارضي، نياز به اجازه از هيچ مرجع خارجي وجود ندارد، اما حتا اگر اين رويکرد، نيازمند توجيه و توضيح باشد، پاسخ متقابل و متناسب به خشونت‌هاي لجام گسيخته دشمن، و تلاش براي مهار آن، همان چيزي است که استفاده گسترده از اين ابزار قدرت‌مند را مشروعيت مي بخشد، ضمن آن که دولت، مسوول حفاظت از جان نيروهاي امنيتي و مردم افغانستان در برابر دشمن است و براي اين منظور، استفاده از هر ابزاري، مشروع است.

 

عبدالمتين فرهمند/ جمهور

اشتراک گذاری:

نظر بدهید