هراس زنان افغانستان از عقب گرد به دوره طالبان!

 

مذاکرات صلح میان دولت و گروه طالبان در دوحه پایتخت قطر هرچند خوش‌بینی‌های زیادی را نسبت به آمدن صلح و پایان جنگ چهل ساله در افغانستان به وجود آورده است، اما در میان این خوش‌بینی‌ها زنان افغانستان هراس و نگرانی جدی دارند که مبادا با امضای توافق‌نامه صلح میان دولت و طالبان عقب گرد داشته باشند و روزهای سختی که در دوران امارت طالبانی تجربه کرده اند را دوباره به تجربه بگیرند.

زنان نگرانی جدی از دست دادن آزادی‌های فردی و دستاوردهای 19 ساله‌شان را دارند. نگرانی‌ها در این مورد از زمان امضای توافق‌نامه‌ صلح میان امریکا وطالبان به‌میان آمد، زیرا در توافق‌نامه‌ی امضا شده، تنها منافع طرفین در نظر گرفته شده سایر دست آوردهای 19 ساله به‌شمول حقوق زن نادیده گرفته شده و به باور فعالان زن در کشور به فراموشی سپرده شده است.

هرچند بانوان از این توافق‌نامه مبنی بر کوتاه شدن راه برای دست‌یابی به صلح ابراز خوش‌بینی دارند، اما تاکید می‌کنند که باید سهم و نقش زنان در پروسه صلح بین الافغانی مشخص باشد و تمامی ارزش‌ها، دست‌آوردها و حقوق اساسی زنان در نظر گرفته شود.

در طول جنگ چهل ساله زنان افغانستان بیشترین خشونت‌ها را متحمل شده اند ودر 19 سال گذشته نیز قربانی‌های فراوان را به‌خاطر به دست آوردن حقوق و خواست‌های شان پرداخته اند، اما حالا که مذاکرات صلح در محور نشست‌های رسانه‌یی و محافل سیاسی قرار دارد، زنان نگران استند که حقوق و خواست‌های شان نادیده گرفته شود و دوباره به دوران سیاه طالبان برگردانده شوند.

در زمان امارت طالبانی که همه حقوق و خواست‌های زنان سلب شده بود،  پس از سرنگونی رژیم طالبانی زنان با دادن قربانی به صورت نسبی به حقوق و امتیازهای شان دست یافته اند، اما با جدی شدن روند مذاکرات صلح دولت افغانستان با این گروه که هیچ تغییری در فکر و باورهای طالبان به وجود نیامده، زنان بیشتر از گذشته نگران استند و دورنمای مذاکرات صلح و نتایج این مذاکرات را چون دوره‌ی سیاه طالبان می‌بینند.

زنان افغانستان مانند سایر شهروندان کشور، خواهان صلح دایمی در کشوراند، اما صلحی که در آن باورهای رادیکال و آیدیولوژیک طالبان حکم فرما باشد، برای هیچ شهروند افغانستان به ویژه برای زنان که یک عقب گرد برای شان محسوب می‌شود قابل قبول و پذیرفتنی نخواهد بود.

هم اکنون در مناطقی که گروه طالبان حاکمیت دارند، زنان از اندک‌ترین حقوق شان برخوردار نیستند و به صدها دختر در این مناطق از رفتن به مکتب و آموزش محروم اند.

آن گونه که از لابلای حرف‌ها و اظهارات طالبان شنیده می‌شود، هیچ تغییر در خط فکری و باورهای این گروه نیامده آنان به چیزی کمتر از اسلام رادیکال و ایجاد حکومت ناب اسلامی که خودشان از آن تعریف دارند، کمتر نمی‌خواهند، بنا بر این در چنین وضعیتی اگر نتایج مذاکرات صلح دولت افغانستان با طالبان به نتیجه برسد، به باور فعالان حقوق زن، این توافق‌نامه نه تنها منجر به ختم جنگ در کشور نخواهد شد، بل یک عقب گرد برای افغانستان و از دست دادن دست آوردها و ارزش‌های 19 ساله خواهد بود.

تفسیر و تعریف طالبان ار اسلام و حکومت اسلامی چیزی است که نه تنها در افغانستان، بلکه برای اکثر کشورهای جهان به‌شمول کشورهای اسلامی قابل قبول نیست، امافکر طالبان در باره حق و حقوق زنان بسیار خطرناک و کهنه است که حتا تصور آن هم وحشتناک است.

تفسیر طالبان و پافشاری این گروه به حقوق زنان مطابق شریعت اسلامی آن‌گونه که خودشان از آن تفسیر دارند، نیاز به وضاحت دارد، برخی از این موارد: منع و محدود کردن آموزش دختران، محدود نمودن و یا کاملاً منع کردن آزادی اقتصادی زنان، برخورد با زنان و دختران به عنوان یک جنس یا متاع، حل منازعات  با انجام بد دادن دختران و زنان، ممانعت و محدود کردن شغل زنان و مشارکت آن‌ها در زنده‌گی سیاسی و اجتماعی از مواردی است که در عصر بیست و یک برای هیچ کس قابل قبول و پذیرفتنی نیست.

موارد اختلافی میان گروه طالبان، دولت افغانستان و سایرجریان‌ها و احزاب سیاسی بسیار زیاد است که بدون شک در جریات مذاکرات صلح راه‌حل برای هریک از این موارد جست‌وجو خواهد شد، اما به نظر می‌رسد آن‌چه برای طالبان خط سرخ است و بیش از هرچیز اهمیت جدی دارد، مسأله آزادی‌ها، حقوق و اشتراک زنان در مسایل سیاسی- اجتماعی است، زیرا موضع‌گیری‌های قاطعانه طالبان در برابر زنان و شیوه برخوردشان با زنان ریشه در باور این گروه دارد، طالبان به جایگاه فروتر نسبت به زن می‌بینند و به مثابه یک انسان، دارای حقوق مساوی با مردان از نظر کرامت انسانی به زنان اهمیت قایل نیستند. بنا بر این باید به بانوان افغانستان حق بدهیم و نگرانی‌های شان را جدی بگیریم که طالب پدیده خطرناک در زنده‌گی آنان محسوب می‌شود و این که این گروه حالا تلاش دارند تا دوباره بر افغانستان حکومت کنند، تا چه اندازه برای بانوان وحشت‌ناک و هراس آور است.

چندی پیش نهادهای حامی حقوق زن  در افغانستان، به‌شمول کمیسیون حقوق بشر، شبکه زنان افغان و گروه پارلمانی زنان افغانستان نامه‌های جداگانه به گروه طالبان و کنگره ایالات متحده امریکا فرستادند و در آن بر حفظ دست‌آورد‌های دو دهه اخیر در روند صلح تاکید کردند.

تاکید این نهادها در این نامه‌ها بر این بود که زنان نقش معنادار را درجریان مذاکره و تصمیم‌گیری در خصوص آینده‌ی افغانستان باید داشته باشند، صیانت از ارزش‌های مشترک افغانستان و ایالات متحده از جمله حفظ نظام جمهوری، حقوق زنان، آزادی بیان، حقوق بشر… از دیگر موضوع‌های استند که در این نامه‌ها بر حفظ آن‌ها تاکید شده است. اما با این وجود زنان کشور همچنان نگران آینده مبهم و سرنوشت نامعلومی که در انتظارشان است می‌باشند و خواهان دادخواهی از سازمان‌های بین‌المللی و حقوق بشری به این خواست مسلم خود استند.

این در حالیست که در میان هیأت مذاکره کننده دولت افغانستان با گروه طالبان در قطر تنها چهار بانو حضور دارند که به باور فعالان حقوق زن این تعداد اندک نشان می‌دهد که به موضوع خواست و حقوق زنان در مذاکرات صلح به صورت سطحی نگرسته می‌شود. اما این که در جریان مذاکرات صلح تا چه اندازه به خواست‌ها و حقوق زنان پرداخته می‌شود، باید انتظار کشید و گذشت زمان به آن پاسخ خواهد داد.

مرسل نقیب ‌زاده

اشتراک گذاری:

نظر بدهید