خريد و فروش بانک‌نوت‌هاي فرسوده درهرات، هر صد هزار پول نو با 103هزار پول فرسوده تبادله مي‌شود

 

مارکيت خراسان و بازار صرافان هرات که هياهوي هميشه‌گي خود را در دادوستد ارز دارد، شغل جديدي را اين روزها به چرخه معاملات پولي اضافه کرده است. شغلي که در آن خبري از معامله ارزهاي خارجي نيست، بلکه تنها بانک‌نوت‌هاي فرسوده و نو ميان خريداران و فروشنده‌گان تبادله مي‌شود. اتفاقاً اين دادوستد، بازارِ گرمي را براي کاسبان به ميان آورده است.

شماري از صرافان در هرات ادعا مي‌کنند که افرادي در ولايت‌هاي حوزه غرب کشور پول‌هاي کهنه و فرسوده را به هرات انتقال مي‌دهند و در عوض آن بانک‌نوت‌هاي نو را از اين ولايت بيرون مي‌کشند. در حال حاضر پول فرسوده در بازارهاي هرات نسبت به ولايت‌هاي ديگر کشور بيشتر است. در دادوستد روزمره نيز کمتر بانک‌نوت‌هاي نو به چشم مي‌خورد.

داوود شاه يکي از صرافان مارکيت خراسان در هرات است. او مي‌گويد که بارها به دليل داشتن پول کهنه در ولايت‌هاي ديگر با مشکل روبه‌رو شده و نتوانسته است به راحتي خريد کند. اين صراف مي‌افزايد که شماري از افراد سودجو در هرات پول‌هاي فرسوده را از ولايت‌هاي ديگر به بهاي کم خريداري مي‌کنند و سپس آن را به هرات انتقال مي‌دهند.

آن چناني که صرافان مي‌گويند، در حال حاضر هر صد هزار افغاني پول نو در بازار صرافان هرات با 103 هزار افغاني پول فرسوده معامله مي‌شود، يعني تاجران از تبادله پول فرسوده به نو سه درصد سود مي‌گيرند.

پرويز، صراف ديگري است که در بازار صرافان هرات کار مي‌کند. او به آخرين سفرش به ولايت قندهار اشاره مي‌کند که تاجران اين ولايت به او شرط گذاشته‌اند که يا براي محصولات وارداتي از پاکستان پول نو بپردازد و يا اجناس مورد نيازش را گرانتر از بهاي معمول خريداري کند. اين صراف خواستار توقف اين نوع معامله از سوي صرافان سودجو در هرات است.

با اين حال، معضل دست‌وپنچه نرم کردن با پول‌هاي فرسوده براي هيچ يکي از شهروندان هرات امر تازه‌يي نيست. مريم حيدري از دختران شاغل در هرات مي‌گويد، آخرين باري که به کابل سفر کرده است، هنگام پرداخت پول تاکسي با مشکل روبه‌رو شده است.

او مي‌افزايد که راننده تاکسي با تعجب از او پرسيده است که آيا اين پول در هرات چلش دارد؟ به باور مريم، اکنون پول‌هاي موجود در بازار هرات براي شهروندان ولايت‌هاي ديگر کشور نيز به فرسوده بودن و کهنه‌گي شهرت يافته است.

خانم مريم اضافه مي‌کند که بارها بخش زيادي از بانک‌نوت‌هايي را که براي خريد به کابل انتقال داده، مجبور شده است که دوباره به هرات بازگرداند. به گفته او، دادوستد با پول‌هاي فرسوده موجود در بازار هرات براي افرادي که به ولايت‌هاي ديگر سفر مي‌کنند، آزاردهنده است.

در همين حال، اتحاديه صرافان هرات نيز روند انتقال بانک‌نوت‌هاي فرسوده را از ولايت‌هاي ديگر به هرات، تأييد مي‌کند.

بهاالدين رحيمي، رييس اين اتحاديه مي‌گويد که نهادهاي مسوول بايد جلو روند انتقال اين بانک‌نوت‌ها را به هرات بگيرند، روندي که به گفته او، براي دادوستد روزمره در هرات چالش‌آفرين بوده است.

مسوولان نماينده‌گي بانک مرکزي هرات اما به عنوان نهاد حقوقي و مسوول چالش‌هاي پولي حاضر نيستند در اين باره با خبرگزاري نشانه صحبت کنند. اما مير يعقوب مشعوف، آگاه مسايل اقتصادي در هرات مي‌گويد که پول‌هاي فرسوده وارداتي از ولايت‌هاي ديگر به هرات، لزوماً با بانک‌نوت‌هاي افغاني معامله نمي‌شوند. به گفته آقاي مشعوف در بيشتر موارد اين پول‌ها با دالر تبادله مي‌شوند و دالرِ خريداري شده نيز از مرزهاي کشور به بيرون انتقال مي‌شود. اين آگاه مسايل اقتصادي تاکيد مي‌ورزد که ادامه اين روند مي‌تواند توازن دادوستد ارز در بازار هرات را برهم بزند و چرخه معاملات تجارتي را با مشکل مواجه سازد.

به نظر مي‌رسد که چالش تبادله پول‌هاي فرسوده در هرات با راه‌هاي ‌حل‌ کوتاه‌مدت برطرف نخواهد شد. آگاهان مسايل اقتصادي به اين باورند که يگانه راه حل موجود براي توقف چرخش پول‌هاي فرسوده در بازار هرات، برداشتن گام‌هاي عملي براي ايجاد نظام بانکي الکترونيک است. نظامي که به گفته آنان، بتواند گردش پول نقد را در بازار متوقف کند و امکان خريد و فروش آنلاين و الکترونيک را فراهم بسازد.

 

نشانه

 

اشتراک گذاری:

نظر بدهید