کاهش50 درصدي حاصلات چهارمغز در بدخشان

 

مسوولان اداره کشاورزی بدخشان می‌گویند که حاصلات چهارمغز در این ولایت به دلیل تغییرات اقلیمی، سردی هوا و حاصل‌برداری غیر فنی در مقایسه به سال گذشته ۵۰ درصد کاهش یافته است.

کیکاوس تکساری، مسوول رسانه‌یی اداره کشاورزی بدخشان می‌گوید که همه‌ساله مردم این ولایت تا ۷ هزار تُن چهار مغز حاصل‌برداری می‌کردند، اما در امسال مجموعه حاصلات چهارمغز در این ولایت به ۳ هزار سیصد و هشتاد و پنج تُن می‌رسد.

به گفته‌یی او، افزون بر سردی هوا، حاصل‌برداری غیر فنی و پیش از وقت توسط کشاورزان سبب شده است که میزان حاصل‌دهی درختان چهارمغز به گونه قابل ملاحظه‌یی کاهش یابد.

باشنده‌گان ولایت بدخشان نیز می‌گویند که آنان همه‌ساله بخش بزرگی از نیازمندی‌های زنده‌گی‌شان را از طریق فروش چهارمغز تأمین می‌کردند، اما کاهش چشم‌گیر این چهارمغز آنان را امسال در زمینه تأمین مخارج زنده‌گی با مشکل روبه‌رو ساخته است.

صبغت‌الله، یکی از باغ‌داران بدخشان می‌گوید که آنان همه‌ساله از باغ خود بین ۵۰ تا ۱۰۰ سیر چهارمغز به دست می‌آوردند، اما در سال جاری همه حاصلات چهارمغز آنان از ۱۰ سیر بیشتر نیست. به سخن او، یکی از منابع مهم عایداتی و اقتصادی برای ساکنان شمار زیادی از ولسوالی‌های بدخشان حاصلات چهارمغز است که از طریق فروش آن مخارج زنده‌گی بسیاری از خانواده‌ها تأمین می‌شود. این باغ‌دار می‌افزاید که کاهش حاصلات چهارمغز در سال جاری شمار زیادی از باشنده‌گان بدخشان که اقتصادشان وابسته به این منبع بود، را در تنگنای زنده‌گی قرار داده است.

حاصل‌برداری از چهارمغز به گونه سنتی آن توسط کشاورزان افزون بر این ‌که میزان حاصل‌دهی را در سال پس از حاصل‌برداری کاهش می‌دهد، به دلیل شیوع برخی از آفت‌ها و پایین آوردن کیفیت فراورده‌ها، بهای آن نیز کاهش یافته و باغ‌داران را از دست‌یابی به سود بالا محروم می‌سازد.

به گفته آگاهان امور کشاورزی در بدخشان، بهترین فصل حاصل‌برداری با توجه به نوع درختان از اول تا آخر ماه میزان می‌باشد، اما حاصل‌برداری پیش از وقت آن‌هم با به‌ کارگیری از روش‌های سنتی، میزان حاصل‌دهی را به گونه متواتر در جریان هر سال کاهش می‌دهد.

استفاده از چوب دستی برای حاصل‌برداری از چهارمغز، حاصل‌برداری پیش از وقت، رعایت نکردن روش‌های نگه‌داری و بسته‌بندی برای فروش از عمده‌ترین مواردی‌اند که سود دهی حاصل چهارمغز را به مشکل روبه‌رو کرده است.

آگاهان امور کشاورزی در بدخشان می‌گویند که برای حاصل‌برداری از چهارمغز نیاز است که کشاورزان نشانه‌های پخته‌گی آن را شناسایی کنند و به رفع حاصل بپردازند.

آرش راهوش، آگاه امور باغ‌داري مي‌گويد که باغ‌داران اين ولايت بدون آن که نشانه‌هايي از پخته‌گي چهارمغز را مدنظر بگيرند و با استفاده از روش‌هاي معياري به حاصل‌برداري بپردازند، به گونه سنتي با به کارگيري از روش‌هاي معمولي و قديمي به حاصل‌برداري مي‌پردازند. به سخن او، اين کار سبب مي‌شود که از يک‌سو درختان چهارمغز زيان‌مند شوند و از سوي ديگر به اقتصاد خود باغ‌داران ضربه وارد شود.

آقاي راهوش مي‌افزايد که در پي تکان دادن شاخه‌ها با چوب، شاخه‌هاي پندک‌دار که قدرت باروري به سال آينده را دارند، از بين رفته و زيان‌مند مي‌شوند و به همين دليل درخت قدرت حاصل‌دهي را به سال بعدي از دست مي‌دهد. به گفته اين آگاه امور باغ‌داري، ترکيدن پوش سبز چهارمغز و تغيير رنگ  مغز آن در شماري از گونه‌هاي اين درخت‌ها از نشانه‌هاي بارز رسيده‌گي چهار مغز مي‌باشد که رعايت آن از سوي کشاورزان امر حتمي است.

باغ‌داران بدخشان نيز مي‌گويند که آنان با استفاده از روش‌هاي قديمي (تکاندن شاخه درخت‌ها با چوب) پيش از رسيدن و پخته شدن چهارمغز  اقدام مي‌کنند. حاصل‌برداري، گردآوري و نگه‌داري غيرمعياري چهارمغز توسط باغ‌داران سبب شده است که بهاي اين گياه مغزي در فصل جمع‌آوري محصولات در بازار کاهش يابد.

هدايت‌الله، يکي از باغ‌داران ولسوالي شهدا در بدخشان مي‌گويد که يگانه منبع درآمدزاي باشنده‌گان ولسوالي شهدا را چهارمغز تشکيل مي‌دهد و بيشتر اقتصاد خانواده‌ها متکي به اين محصول است. به گفته او، بيش‌ترين سود را از محصول چهارمغز، بازرگانان بزرگ در بيرون از بدخشان مي‌برند، زيرا به سخن او، بازرگانان در فصل حاصل‌برداري، چهارمغز را به نرخ پايين از باغ‌داران خريداري مي‌کنند و آن را در بازارهاي کشور به نرخ بلند به فروش مي‌رسانند.

با اين حال، آگاهان امور کشاورزي مي‌گويند که ارزش‌افزايي چهارمغز به چگونه‌گي گردآوري آن توسط باغ‌داران بسته‌گي دارد. به باور آنان، دليل ارزش‌افزايي چهارمغز توسط بازرگانان بزرگ و عدم توفيق باغ‌داران در اين زمينه جمع‌آوري خام و ناپخته و رعايت نکردن روش‌هاي معياري براي بسته‌بندي اين فراورده‌ها از سوي باغ‌داران مي‌باشد.

بيش‌ترين جنگل‌هاي چهارمغز در ولسوالي شهداي ولايت بدخشان مي‌باشد، اما در ولسوالي‌هاي جرم، بهارک، وردوج و قسمت‌هايي از ولسوالي کشم نيز جنگل‌هاي چهارمغز را در خود جاي داده است. مسوولان اداره کشاورزي در بدخشان مي‌گويند، اگر فرآورده‌هاي چهارمغز به گونه معياري گردآوري شود تنها ولسوالي شهدا در بدخشان مي‌تواند سالانه به ارزش 8 ميليون دالر چهارمغز توليد کند.

نشانه

اشتراک گذاری:

نظر بدهید