امريکا در صدد انزواي کامل پاکستان نيست

نويسنده : مهرالدين مشيد

پاکستان براي تشکيل يک ايتلاف ضد راهبرد جديد امريکا تلاش هايش را به گونة خيلي گسترده و سازمان يافته با يک ديپلوماسي فعال در سطح منطقه آغاز کرده است. هدف اساسي پاکستان از اين تلاش ها فريب افکار عامه و پنهان کردن دخالت چندين دهه اش در افغانستان و ايجاد يک ايتلاف بزرگ منطقه‌يي برضد راهبرد امريکا است. پاکستان براي ساختن يک ايتلاف دنبال گزينه هايي رفته است که به اندازة کافي روحية ضد امريکايي دارند و درحوزه هاي سياسي، اقتصادي از لحاظ جيوپوليتيک، جيو استراتيژيک و جيوايکونوميک دارند.
اعلام راهبرد امريکا که شامل کشور هاي جنوب آسيا نيزاست، پاکستان را بيش از هر کشوري وارخطا و شتاب زده کرده است و گويي زمامداران پاکستان فکر مي کنند که اين راهبرد اين کشور را هدف قرار داده است. وزارت خارجة پاکستان در نخستين واکنش اظهار کرد که کشورش يکبار ديگر از تمايل به صلح و ثبات در افغانستان تأکيد مي کند. او همچنين از فداکاري هاي عظيم پاکستان در مبارزه عليه تروريزم ياد کرد و از آماده گي پاکستان براي مبارزه با تروريزم با جامعة بين‌المللي ياد کرد و حتا سياستمداران پاکستاني همصدا با سياستمداران آن گفتند که پاکستان مسؤول پناه دادن تروريست هايي نيست که در افغانستان مي جنگند. عمران خان، يک رهبر مخالف دولت پاکستان گفته است که واشنگتن، پاکستان را به خاطر سياست‌هاي، عميقاً ناقص و شکست‌خورده‌اش، خودش سرزنش مي‌کند.
هرچند در اين راهبرد صراحت ندارد که آيا امريکا لانه هاي هراس افگنان در خاک پاکستان را مورد حمله قرار مي دهد يا خير و اما پاکستان به دليل آن که خود را وجداناً در برابر افغانستان و تعهد هايش در برابر امريکا براي مبارزه با تروريزم محکوم مي پندارد شديد نگران است که شايد اين بار صبر امريکا به سر رسيده و مبادا لانه هاي تروريستي در خاک پاکستان را مورد حمله قرار
ندهد.
آشکار است که چنين حمله يي براي پاکستان امري ساده نيست؛ زيرا اين حمله معناي حمله بر اهداف استراتيژيک شيطاني امريکا در پيوند به افغانستان و هند است. به همه گان آشکار است که پاکستان از تروريزم زير پوشش دين استفادة ابزاري مي کند که در اصل هدفش تحت فشار قرار دادن هند و تشديد جنگ ها در کشمير و افغانستان است. نه تنها اين که با موجوديت لانه هاي تروريستي در خاک پاکستان، سبب شده تا ميليون ها دالر از کشور هاي خليج وارد پاکستان شود و هم ميليون ها دالر از پول قاچاق مواد مخدر در بانک هاي پاکستاني سرازير مي شوند که اين خود سبب تقويت اقتصادي پاکستان مي شود.
پس نگراني پاکستان از پي آمد تصميم هاي جديد امريکا در پيوند به اين کشور چندان نامؤجه نيست؛ زيرا پاکستان در سال هاي گذشته به قول معروف باربار بر سر امريکايي‌ها کلاه ، گذاشته اند و شايد حالا دريافته اند که واشنگتن دريافته است که ديگر چانتة زمامداران پاکستان از فريب خالي شده است. از اين رو زمامداران پاکستان اين بار از اعلامية جديد راهبرد پاکستان اندکي شتاب زده شده اند و از اين رو تلاش هاي وسيع ديپلوماسي را در راستاي خنثا کردن اين راهبرد به راه انداخته است.
آنچه مسلم است، اين که رييسان جمهور امريکا يکي پي ديگر و راهبرد هاي بررسي شدة آنان در جلوگيري از تلاش هاي استراتيژيک پاکستان ناکام بوده اند. از اين رو ترامپ ناگزير بود که راهبرد تازه يي را براي جنگ افغانستان آماده کند تا دست کم بتواند افغانستان را از بحران کنوني نجات بدهد و هم امريکا را اعادة حيثيت کند. از اين رو پاکستاني ها اين بار تصميم امريکا در قبال مبارزه با تروريستان و به ويژه اين سخنان ترامپ را که تروريستان را در هرمحلي سرکوب خواهند کرد، جدي گرفته باشند. از اين رو پاکستان به دنبال حمايت منطقه يي برآمده است و وزارت خارجة اين کشور رفت و آمد هاي گسترده را در سطح کشور هاي منطقه و به ويژه چين، روسيه، ايران و ترکيه به راه افگنده است.
آشکار است پاکستان به دنبال گزينه هايي رفته است که بيشتر با امريکا در منطقه رقيب اند و شماري از آنان ديروز با سياست هاي اسلام آباد هم چندان سازگار نبودند؛ اما واکنش هاي منفي آنان به ويژه چين، روسيه و ايران در برابر اعلان راهبرد امريکا، براي پاکستان دلگرم کننده واقع شد. چنان که پس از اعلام راهبرد جديد امريکا، دولت چين به بخشي اين راهبرد که از وجود، پناه‌گاههاي امن تروريستي، انتقاد کرده، واکنش منفي نشان داده و سخنگوي وزارت خارجه اين کشور گفت که پاکستان خط مقدم جبهه مبارزه با تروريزم است و قرباني‌هاي بزرگي در اين راستا داده است. هرچند پاکستان متحد منطقه يي چين شمرده مي‌شود و در رقابت با هند با پاکستان وجه مشترک دارد؛ بنا براين موضع گيري چين به نفع پاکستان غير منتظره نبود؛ اما موضع روسيه حتا تند تر از چين است و مقام هاي مسکو باربار راهبرد جديد را ناکاره خوانده و گفته اند که امريکا در مبارزه با تروريزم در افغانستان شکست خورده است. چنان که يوي‌‌شوتکين معاون کميته‌دفاعي دوماي روسيه‌گفت که بايد اعتراف کرد که آمريکا در کنار اين که براي ايجاد يک دولت وفادار به خودش در افغانستان ناکام شده است، مبارزه اين کشور برضد تروريزم نيز در افغانستان قابل درک نيست. وي افزود: ما اطلاعات قابل اعتمادي درباره انتقال 22 رهبر کليدي داعش سوري همراه با خانواده آنها توسط بالگردهاي نظامي امريکا داريم که احتمالاً رؤساي داعش مذکور به افغانستان انتقال داده مي شوند. .. واسيلي نبنزيا، سفير روسيه در سازمان ملل گفته که واشنگتن و مسکو بايد وارد مذاکره شوند و مسأله افغانستان از راه نظامي قابل حل نخواهد بود.
وي همچنان مذاکره دو کشور را در باره راهبرد جديد امريکا در افغانستان، ضروري خوانده است.ماريا زاخارووا سخنگوي وزارت خارجه روسيه خبر داده که امريکا از روسيه خواسته است تا کارشناسان دو کشور درباره افغانستان گفتگو کنند. به گزارش خبرآنلاين، بهرام قاسمي سخنگوي وزارت امور خارجه ايران ضمن نکوهش راهبرد جديد ايالات متحده امريکا در قبال پاکستان اظهار داشت: آنچه امروز امريکا به واسطه آن ديگر کشورها را محکوم مي کند حاصل سال ها سياست هاي غلط و نابه جاي اين کشور در منطقه خصوصاً افغانستان و راهبرد هاي فرصت طلبانه وسياست هاي يک جانبه گرايانه و دخالت هاي اشتباه است که ثمره آن چيزي جز تشديد آشوب و تنش و رشد تروريزم و افراط گرايي در منطقه نبوده است. واکنش هاي منفي کشور هاي ياد شده در برابر راهبرد جديد امريکا گويا چراغ سبزي بود که پاکستان را براي ايجاد يک ايتلاف برضد راهبرد امريکا ترغيب کرد. چنان که نفيس ذکريا مي‎گويد، در مورد سفر وزير خارجة پاکستان به اين کشورها در نشست امنيت ملي آن کشور فيصله صورت گرفته‎است. سخنگوي وزارت خارجة پاکستان هدف اين سفر را ايجاد اجماع منطقه‎يي در رابطه به تأمين صلح در افغانستان عنوان کرده‎است. اما او در ضمن گفته‎است که با اين سفر خواجه آصف، اسلام‎آباد مي‎خواهد به امريکا نشان دهد از همکاري منطقه‎يي بهره مند است و کسي نمي‎تواند اراده اش را بالاي پاکستان تحميل کند. از واکنش وزارت خارجة پاکستان آشکار بود که اعلام راهبرد جديد امريکا در افغانستان پاکستان را دست و پاچه کرده و اين کشور را واداشت تا دست به دامن قدرت‎هاي بزرگ منطقه يي بزند. در اين ميان آن چه براي پاکستان بيشتر ماية نگراني است که در راهبرد تازه امريکا از هند خواسته شده که در مبارزه با تروريزم در افغانستان نقش برجسته‎تري به عهده گيرد. اين خواست امريکا بيشتر رهبران پاکستان را وحشت زده کرده است که حتا وادار به واکنش هاي غير ديپلوماتيک شده اند. چنان‎که نخست و زير پاکستان که در نشستي در نيويارک گفت که اين کشور نقش آفريني سياسي يا نظامي هند در افغانستان را نمي‎پذيرد. عباسي گفت که فکر نمي‎کند نقش آفريني سياسي يا نظامي هند در افغانستان اثرگذار باشد؛ زيرا به گفتة او اين چنين نقشي اوضاع را در افغانستان پيچيده خواهد کرد و کاري را به جاي نخواهد رسانيد.
نخست وزير پاکستان گفت که هرگاه هندي‎ها مي‎خواهند تا از رهگذر اقتصادي به افغانستان کمک کنند اين به سود آنان است. گفتني است که هرچند پاکستان تا کنون توانسته است تا به نحوي يک نگاه نسبي واحد کشور هاي چين، روسيه، ايران و ترکيه را در پيوند به راهبرد امريکا بوجود آورد و اما هنوز نتوانسته است تا يک اجماع منطقه يي را در برابر راهبرد امريکا بوجود آورد. اين در حالي است که افغانستان به ميدان بزرگ جنگ نيابتي کشور هاي بزرگ و جنگ با تروريزم به ابزار سياسي و استراتیژیک پاکستان و ساير قدرت هاي منطقه يي و جهاني بدل شده است.
بدون ترديد تمامي صف بندي ها و اجماع هاي منطقه يي جديد با تلاش هاي پاکستان جز مشتعل شدن آتش بيشتر جنگ در افغانستان و تحريف افکار عامه از مداخلة آشکار پاکستان و خاک افگندن بر لانه هاي تروريستي در اين کشور مفهوم ديگري ندارد. از سويي هم چراغ نشان دادن هاي کمرنگ امريکا به پاکستان، به مثابة ، گاهي بر سم و گاه بر نعل به جاي عقب راندن پاکستان از جنگ افغانستان برعکس براي او قوت بيشتر براي مداخله در افغانستان مي دهد. اين در حالي است که مقام هاي پاکستاني تلاش هاي جدي را برضد راهبرد جديد امريکا به راه افگنده اند وهراس از آن دارند که پاکستان به انزاوي سياسي برود و شايد هم مجازات شود؛ اما کار شناسان با اشاره به اين سخنان رييس جمهوري امريکا که چنين کار نه تنها براي حل مشکل افغانستان غير سازنده خواهد بود؛ بلکه ما را با مشکل جدي تر مواجه خواهد ساخت که همانا بي ثبات سازي يک قدرت اتومي با بيش از دوصد ميليون نفوس است، مي گويند که هنوز امريکا در صدد انزواي کامل پاکستان نيست؛ زيرا به گفتة شرکت مالي گولدمن ساش کشوري که مي ‎تواند يک بازار عمده اقتصادي در قرن جاري گردد به انزوا کشيدن آن پيامدي بدتر از وضعيت موجود را در بر داشته باشد. از اين رو نشرية سمال وار نوشته است که پاليسي سازان امريکايي بالاخره صادقانه بايد اعتراف کنند که يگانه راه حل دخالت مستقيم براي حل معضله کشمير بين هند و پاکستان است. سمال وار مي ‎افزايد که باز کردن گره کشمير يگانه راه تغيير روية پاکستان در افغانستان است.
با توجه به اهميت منطقه يي پاکستان و نقش فعال آن در منطقه است که رييس جمهوري افغانستان نيز ناگزير شده است تا بار بار به سوي پاکستان دست صلح را دراز کند و حتا در گفت و گو هاي خود با رييس جمهوري امريکا گفت که هر زماني که به سوي پاکستان دست صلح را دراز کرده ايم، پاکستان با تف پاسخ داده است؛ اما هرچه است، از انکشاف اوضاع فهميده مي شود که پاکستان با استفاده از ضعف ديپلوماسي کابل، دست تنگي هاي امريکا و موجوديت روحية ضد امريکايي در منطقه توانسته در برابر راهبرد جديد امريکا ديوار فولاديني را بلند کند که عبور از آن براي رهبران و پاليسي سازان کاخ سفيد ممکن دشوارتر از ” هفت خوان رستم ” باشد؛ اما کابل که با دشواري هاي زيادي دست و پنجه نرم مي کند و نه تنها فساد ادراي، قاچاق مواد مخدر و تروريزم هر روز بيشتر از روز ديگر در موجي از اختلاف دروني دستانش را مي بندد و دست تنگ تر اش مي سازد؛ بلکه ناکارايي ها و سر درگمي ها در درون حکومت خطرناک تر از مثلث يادشده پوزة حکومت را بر زمين مي زند. اين ها براي پاکستان فرصت داده است که در برابر کابل مانور هاي سياسي با قوتي انجام بدهد که حتا دست امريکايي ها را هم از پشت ببندند و حتا مداخله هاي آشکار خود در افغانستان را مخفي نگهدارد و لانه هاي تروريستي را در خاک خود از گزند مصون
نگهدارد.

اشتراک گذاری:

نظر بدهید