نشست ديروز کابل ابتکار امريکا بود نه افغانستان

 

رییس جمهور غنی: فصل جديد همکاري هاي منطقه يي بر ضد هراس افگني آغاز شده است

احمد سعیدی

رييس جمهور اشرف غني، شام روز گذشته با مراد مايکيوف ؛ رييس ستاد ارتش قزاقستان و پاول ارگشيف؛ رييس ستاد ارتش ازبيکستان در ارگ رياست جمهوري  ديدار و گفت‌و‌گو داشت. در اين ديدار رييس جمهور  و رييس ستاد ارتش کشورهاي قزاقستان و ازبيکستان ، پيرامون موضوعات گوناگون به خصوص مبارزه عليه تروريزم، همکاري‌هاي منطقه‌يي، امنيتي، اقتصادي و ترانزيتي بحث و تبادل نظر نمودند.

به گفته رييس جمهور غني سفر اين دو مقام نظامي در افغانستان فصل تازه اي از روابط و همکاري‌ها در عرصة نظامي به خصوص ميان ارتش کشورهاي افغانستان، قزاقستان و ازبيکستان شمرده مي شود، همزمان صبح ديروز به ابتکار  مقامات امريکايي نشست مشترک رؤساي ارتش‌هاي افغانستان، پاکستان، ازبيکستان و قزاقستان با حضور فرماندهان نيروهاي امريکا و ناتو و حمايت قاطع در کابل برگزار گرديد. گفته مي شود که در اين نشست دو روزه رؤساي ستاد ارتش کشور‌هاي پاکستان، افغانستان، ازبيکستان، قزاقستان و فرمانده نيرو‌هاي ناتو، راه‌هاي مبارزه مشترک با تروريسم و مواد مخدر را بررسي خواهند نمود.

اين نشست با اهميت زماني برگزار مي شود که کابل دريک ماه گذشته صحنه حملات خونين تروريستي بود که براثر آن، صد‌ها نفر کشته يا زخمي شدند.  بعد از اين نشست گفته مي شود پنتاگون چهار هزار سرباز ديگر را که ماموريت شان در عراق خاتمه يافته به افغانستان  اعزام مي‌نمايد تا بتوانند به خاتمه جنگي که سه رييس جمهور امريکا شاهد آن بوده‌اند، راه حل نهايي دريابند.

از طرف ديگر، حضور  فعال جنرال جوزف وتل، رييس فرماندهي مرکزي نيروهاي امريکايي و جنرال جان نيکلولسن، فرمانده نيروهاي حمايت قاطع در افغانستان اين پيام را مي رساند که همه از حضور فعال تروريستان و وضعيت بحراني افغانستان تشويش دارند و در تلاش اند تا هنوز که فرصت هاي اندکي وجود دارد  جلو اين هيولاي ويرانگر را بگيرند.

از طرف ديگر، حضور جنرال جاويد قمر بجوا رييس ستاد ارتش پاکستان در اين نشست سوالي است که بايد روي آن دقت کرد حضور رييس ستاد ارتش پاکستان در نشست کابل زماني صورت مي‌گيرد که روابط بين مقام‌هاي افغانستان و پاکستان از چندي به اين سو به حالت تيره‌گي گراييده‌است و در جريان همين هفته هيأت مذاکره کنندة افغانستاني از اسلام آباد با دست خالي به کابل برگشت.

در اين نشست هر نوع تصاميم و تدابير که اتخاذ مي‌گردد بحث جدا گانه ايست که هنوز در پرده‌اي از ابهام است، اما به باور من، اوضاع جاري افغانستان نه تنها براي مردم افغانستان، بلکه براي  کشورهاي آسياي ميانه تهديد بزرگيست. حضور گروه‌هاي تروريستي  در شمال افغانستان به خصوص در سرحد با تاجيکستان، ازبيکستان و ترکمنستان اين تهديد ها را بيشتر تقويت بخشيده است. پرسش اساسي اين است که چرا وضعيت امنيتي افغانستان براي کشورهاي آسياي ميانه، به‌ويژه ازبيکستان، تاجيکستان، قزاقستان ، ترکمنستان يک تهديد است و اين تهديد ها تا چه حدي مي‌تواند جدي باشد.

چه چيزي موجود در افغانستان اين تهديدات را مؤجه ساخته است اگر کوتاه پاسخ دهيم، افراط‌گرايي در آسياي ميانه از طريق افغانستان.ترديدي وجود ندارد که در حال حاضر افغانستان يکي از کشورهاي ناآرام در منطقه است. در گوشه و کنار اين کشور اضافه تر از 27 گروه‌هاي تروريستي و آدم کشان حرفوي فعاليت دارند.

اين کشور با داشتن بيش از 2 هزار کيلومتر مرز با کشورهاي تاجيکستان، ازبيکستان و ترکمنستان در سال‌هاي اخير شاهد بيشترين ناامني در ولايت‌هاي شمالي خود بوده است؛ ولايت‌هايي چون بدخشان، تخار، کندز، فارياب و جوزجان و نورستان افزون بر اين ولايت‌هاي شمال افغانستان در سه سال اخير شاهد گروه‌هايي چون داعش، جنبش اسلامي ازبيکستان و جنبش اسلامي ترکستان شرقي بوده است. داعش در درزاب ولايت جوزجان پايگاه دارد و پسر طاهر يلداش  نيز در شمال افغانستان براي اين گروه سربازگيري مي‌کند.با توجه به گسترش ناامني‌ها در شمال افغانستان، کشورهاي آسياي ميانه، نگران امنيت ملي شان بوده و در تلاش اند تا مانع گسترش ناامني از طريق افغانستان به خاک‌شان شوند.

از سويي هم اين روزها پايان داعش در خاورميانه، عراق و سوريه، رقم خورده و تحليل‌ها بر اين است که داعش پس از اين افغانستان را مکاني براي فعاليت‌هاي خود انتخاب کرده است.

در کنار اين، گمان اين مسأله نيز مطرح است که جنگجويان شکست‌خورده داعش که از کشورهاي آسياي ميانه به عراق و سوريه رفته بودند، به زادگاه شان برگشته و فعاليت‌هاي تروريستي شان را در آن‌جا از سر مي‌گيرند. همه مي‌دانند، آسياي ميانه منطقه‌اي داراي منابع سرشار طبيعي و ميراث برجا مانده از شوروي سابق با چالش‌هاي امنيتي بسياري در زمينه امنيت انرژي، قاچاق مواد مخدر، مهاجرت، قاچاق انسان و تروريزم روبه‌رو است.

افزون بر اين، پس از فروپاشي اتحاد جماهير شوروي، همواره خواست مبتني بر ايجاد حکومت خلافت‌گونه در اين منطقه وجود داشته است.

به باور من در حال حاضر کشور هاي آسياي ميانه به دليل وجود مشکلات ريشه‌اي در بخش اقتصاد، اجتماع و سياست، داراي بسترهاي مساعد براي خشونت‌گرايي و انجام اقدامات تروريستي اند. پيش از اين شهرونداني از کشورهاي قزاقستان، قرغيزستان، تاجيکستان، ترکمنستان و ازبيکستان براي پيوستن به داعش به سوريه و عراق رفته‌ بودند که بعد از شکست داعش در شرق ميانه دوباره به کشور هاي خود برگشته اند.

افراط‌گرايان اسلامي آسياي ميانه سال‌هاست که با انجام اعمال تروريستي توجه جهانيان را به خود جلب کرده‌اند.

اين افراد بيشتر شامل پيکارجويان قرغيزستان، ازبيکستان و تاجيکستان بوده‌اند. با همة جنگ ها در عراق و سوريه تا هنوز تعدادي از اين گروه هاي تروريستي زنده و فعال اند.  اما حضور جنرال جاويد قمر بجوا رييس ستاد ارتش پاکستان در اين نشست چه هدفي را دنبال مي‌کند؟ پاکستان که در اين روزها  زير فشار مقامات امريکايي قرار دارد، نظاميان پاکستان به خاطر کاهش فشار مقامات امريکايي بر آن کشور از چندي به اين سو تلاش مي نمودند تا يکبار ديگر با حضور داشت  مقامات عالي رتبه نظامي امريکا با کابل دوباره روي ميز گفت‌و‌گو بنشيند. زمينه اين نشست رادر کابل ديروز مقامات امريکايي فراهم ساخته اند.

به باور من، رييس ارتش پاکستان در اين نشست دو هدف را دنبال مي‌نمايد. از يک‌طرف مي‌خواهد به مقامات امريکايي و رؤساي ارتش ازبيکستان و قرغيزستان وعده دهد که در راه مبارزه با تروريزم پاکستان با همه کشور ها آماده همکاري است و از سوي ديگر، جنرال جاويد قمر بجوا تلاش خواهد کرد تا يکبار ديگر توجه مقامات امريکايي را به پاکستان جلب نموده و از فشارهاي امريکا بر پاکستان بکاهد.

بايد گفت، پاکستان هر وقتي که زير فشار قرار گرفته، تلاش کرده است که با افغانستان گفت‌و‌گو کند و با دادن وعدة همکاري به کابل، از ميزان فشارها بکاهد. اين روش را بارها پاکستان امتحان کرده استبعيد نيست که حالا هم پاکستاني‌ها براي خنثاکردن فشارهاي بيشتر اداره‌ي جديد امريکا به همين تاکتيک متوسل شده باشند. اگر پاکستان در اين نشست با مقامات امريکايي و افغانستاني، تعارف کند و وعده‌هاي چرب تحويل دهد، اين انتباه به ميان مي‌آيد که اسلام‌آباد سياست جديدي در قبال افغانستان در پيش گرفته است.

وقتي اين انتباه به ميان آمد، طبيعي است که از ميزان فشارهاي امريکا بر اسلام‌آباد کاسته مي‌شود، اما کابل بايد در دام تاکتيک‌هاي پاکستان نيفتد. کابل بايد وقتي روي وعده هاي پاکستان اعتماد نمايد  که ارتش آن کشور، گام‌هاي مهم براي اعتمادسازي بردارد و به تمام وعده‌هايي که در گذشته به خاطر مبارزه با تروريزم و عدم مداخله در امور افغانستان داده است، پشت پا نزند. اگر به گذشته پاکستان و وعده خلافي هاي آن نگاه شود کابل نمي‌تواند به آساني به پاکستان اعتماد نمايد. اميدوارم مقامات افغان هوشيار باشند، با وعده‌هاي ميانتهي  مايل به قبول  هر نوع  ريسک بزرگ در مقابل پاکستان نباشند.

از سوي ديگر، جنرال جوزف وتل، جنرال نيکلسن ، جنرال شريف يفتلي ، جنرال جاويد قمر بجوا ، جنرال مراد مايکيوف و جنرال پاول ارگشيف که در نشست ديروز کابل  پشت در هاي بسته حضور به هم رسانيده بودند بايد  بدانند و باور داشته باشند که در حال حاضر داعش يک سازمان تروريستي منطقه‌اي و جهاني شده در شرايط موجود به خاطر اهداف دراز مدت خود در منطقه به افغانستان علاقه‌مندي خاص دارد و نيت‌اش تنها در مورد افغانستان نيست، بلکه در مورد تمام منطقه است.

از سوي ديگر، هراس‌افگنان به اين دليل به شمال افغانستان علاقه‌مند هستند که جنبش اسلامي ترکستان شرقي مي‌خواهد از آن‌جا بر علاوه کشور هاي آسياي ميانه به چين داخل شود، چنانچه انصارالله تاجيکستان مي‌خواهد از آن‌جا به تاجيکستان و جنبش اسلامي ازبيکستان، علاقه‌مند است که از آن‌جا به کشورهاي آسياي ميانه تا روسيه برود متأسفانه اين يک حقيقت تلخ است، کساني‌که منکر اين واقعيت اند تحليل درستي از اوضاع منطقه و رقابت هاي جهاني در سرزمين به آتش کشيدة افغانستان ندارند.

اشتراک گذاری:

نظر بدهید