زخم هاي پا نزد مريضان ديابت يا شکر خون

 

(Diabetic foot ulcers)

مرض قند خون، يکي ازاسباب بزرگ قطع غير ترروماتيک پا هارا تشکيل مي‌دهد.

زخم هاي پا و انتان، علت مهم مرگ وميردرميان اشـــخاص مصاب ديابت شــمرده شده است. دليل به وجود آمدن چنين آفت در ميان مريضان ديابتيک ازباعث يکجا شدن چندين فکتور هاي پتا لوجيک بوده مي تواند. نيوروپتي، ساختمان ميکانيکي غير نارمل پاها، امراض اتيروسکلروتيک محيطي وعايي و کاهش ترميم جرحه، از جمله فکتور هاي خطر دربه وجود آمدن   (Foot Ulcer )                 در نـــــزد مريضان مصاب ديابت شمرده مي شوند. نيوروپتي حسي محيطي در يک تعداد ميکانيزم هاي مــــحافظوي مداخله کرده که بالاخره حسيت قدم ها کم گرديده ومريضان در مقــابل ترضيضات کوچک وتکرار شده ،ترضيضات بزرگ حتا بدون اين که بفهمند که جرحه به وجود آمــده، مصاب زخم هاي قدم مي شوند.

از باعث تحريک تخريبات دروني قدم ها خصوصاً در هنگام قدم زدن که وزن اضــافي هــم نــــزد مريضان مصاب قند خون باشد مــي تواند کـه ســبب سوء شکل به قــسم پنديده گي استخواني يا callus  و يا زخم در پا گردد.  نيوروپتي حـــرکي و حـــسي هــــر دو سبــب پيشرفت تغييرات در ساختمان ميکانيکي عضلات وسوء شکل استخواني قدم ها به شکل پنجه چکـــشي شکل (hammer toe)، پنجه چنگ شده (claw toe deformity)، برجستگـــي رأس ميتا تارســـل وCharcot joint    (آرتروپتي پيشرفته مفصل قدم از باعث نيوروپتي دوامدار)شده مي توانند.

همچنان ياد آور شويم که  تشوشات خودکار يا Autonomic   عصبي سبب کاهش يا عدم به وجود آمدن تعرق در قدم ها شده که در پهلوي آن باعث تغييروتنقيص در جــريان خـــون گـــرديده بالاخره سبب پيشرفت درسوراخ شدن وزخم هاي نزداين نــــوع مـــــريضان مي گردد. ازباعث امراض وعايي محيطي(PAD) و کاهش ترميم جرحه نزد مريضان ديابت مي تواند که حتا جروحات کوچک اندازه آن ها بزرگ و منتن شوند. بايد گفت که درنزد بيسياري از مصابين شکل 2 ديابت زخم هاي پاها زياد تر در نواحي انگشت بـــزرگ و نـــواحي ميتا تارسوفلنجيل واقع مي شــوند، در صورت پيشرفت آن تقريباً در حدود 14الي 24فيصد در نتيجه نهايي به قطع طرف يا Amputation   معروض مي شـوند.

فکتور هاي خطر براي به وجود آمدن زخم هاي پا شامل جنس مرد ،سابقه قند خون اضافه تر از ده سال، ساختمان غير نارمل قدم مانند (تشوش درشکل استخوان به قسم Calluses)، نيوروپتي محيطي، تاريخچه زخم پا يا قطع آن، کشيدن سگرت، تشوشات وعايي، تشوش در بينايي و کنترول نادرست شکر خون مي باشد. يک  Calluses  استخواني بزرگ اکثراً مي تواند که منبع يک زخم پا را تشکيل بدهد، بايد توسط متخصص اورتوپيدي تداوي گردد.

تداوي و وقايه زخم هاي پا:

تداوي مطلوب به خاطر جلو گيري از به ميان آمدن زخم هاي پا و وقايه از امپوتشن يا قطع طرف، نزد اشخاصي که داراي ريسک بلند براي به وجود آمدن قرحات دارند، شروع مي گردد. نزد اين نوع مريضان بايد تعليمات صحي به خاطر جلوگيري از امراض نهايــــات سفلي داده شود . تعليماتي که نزد اين نوع مريضان داده مي شود شامل نکات آتي است:

1ــ انتخاب بوت مناسب براي پوشيدن.

2 – روزانه تفتيش پا ها، پاک کردن وديدن بوت ها به خاطر مناسب بودن آن وهمچنان کوچک ترين جرحه بايد بررسي گردد.

3 ــ حفظ الصحه روزانه پاها از نظر پاکي ومرطوب بودن بايد مراعات شود.

4 ــ از تداوي هاي خود سرانه به منظور ابنارملتي پا و يک تعداد عادات خراب مانند با پا برهنه گشتن، بايد اجتناب شود.

5ــ بايد هر چه زود تر در صورت به وجود آمدن هر تشوش درپا ها، با داکتر مربوطـــــه مشـــــوره صورت گيرد. مريضاني که به خط  بلند زخم هاي پا و قطع قدم مواجه اند در صورت مشوره با متخصص بخش مراقبت پاها مفيديت زياد مي برند. پنديده گي قدم و هر نوع سوء شکل آن بـــــــايد تـــوسط متخصـــص اورتوپيدي تداوي گردد.

تداوي واصلاح فکتور هاي خطر نزد مريضان شکر شامل: بوت هاي مناسب اورتوپــيديک توسط دستگاه مخصوص، تداوي برجستگي پا، مراقبت ناخن‌ها و اهتمامات وقايوي بــه خاطر کاهـش فشار بالاي جلد از باعث تشوشات ساختماني استخوان‌هاي قدم مي‌باشد. همچنان توجه بايد به وقايه و تداوي يک تعداد فکتورهاي خطر براي امراض وعايي مانند (سگرت کشيدن، چربي خون ،فشار بلند) شود وکنترول خوب شکر خون نزد اين نوع مريضان نيز مهم مي باشد.

با وجود اهتمامات وقايوي فوق وقوعات زخم هاي پا و انتان نزد مريضان ديابت زياد واقع شده ويـک مشکل جدي را تشکيل مي دهد . چون چندين فکتورها در به ميان آمدن زخم هاي اطراف سفلي ذيدخل بوده فلهذا تداوي آن هم به متخصــص اندوکريـنولوجيست، اورتوپيدي، انتاني و جراح اوعيه  ضرورت دارد.

بيشترين ناحيه که در اطراف سفلي مصاب زخم مي شود قسمت کف پاها مي باشد. زخم ها مي تواند که در ابتدا تنها نيوروپتيک باشد يعني منتن نباشند ويا مي شود که با انتان مانند cellulitis  والتهاب استخوان يا ostiomyelitis  يکجا ديده شوند .  cellulitis يا التهاب جلد بدون زخم هم ديده مي شود که تــــــوسط انت يبيوتيک وسيع الساحه تداوي مي گردد.

گازگانگرين ممکن است در عــــدم موجـــــوديت انتـــان کلستريديوم به ميان بيايد. عمق زخم بايد با بررسي و محاسبه با يک وسيله معقم شود .عکس برداري ســـاده از پا بايد براي ارزيابي احتمالي استئوميليت يا التهاب استخوان در زخم هاي مزمن که به تداوي جواب نداده اند، انجام شود. MRI    بيشترين ارزش تشخيصيه را دارا مي باشد. استئوميليت بهتر است با ترکيبي از انتي بــيوتيک هــاي طولاني مدت ابتدا وريدي بعداً خوراکي ويا ممکن با پاک‌سازي استخوان يا  debridement  تداوي  گردد.همچنان از عدم نا رسايي وعايي بايد در همه مريضان توجه و بررسي صورت گيرد. روش هاي بـــــايپاس شريان محيطي يا پيوند نمودن شريان ها اکثراً در بهبود ترميم زخم و کاهش ضرورت به به قطع عضو تحتاني مؤثر است. يک کميسيون مشترک از ADA، شش مداخله را به خاطر اثباط نمودن بهبودي در زخم هاي پا از باعث شکر خون شناسايي کرده است:

1- دفع نمودن بار اضافي بالاي زخم

2- پاک کاري جرحه

3- پانسمان زخم، استقامت مناسب از انتي بيوتيک،

4- اعاده دوباره جريان خون طرف (revascularization)

5- قطع عضو محدود (limit amputation)

اجتناب از تحمل وزن در زخم که باعث ترضيض مکانيکي مي شود سبب بهبودي زخم مي‌گردد. استراحت بستر و انواع دستگاه هاي اورتوپيديک و يا اجتناب با محدود کردن وزن اضافي بر روي زخم و يا نقاط تحت فشار نيز مي تواند که التهام زخم را سريع بسازد. پاک کاري جرحه مهم و مؤثر است. پانسمان هاي مانند تکه هاي هيدروکلوئيدي با محيط مربوط و محافظت از زخم، بهبود زخم را سرعت مي بخشد. انتي بيوتيک هاي موضعي داراي ارزش محدود هستند. ارجاع براي تداوي فيزيوتراپي، ارزيابي اورتوپيدي و قدرت توانايي مريض بايد پس از کنترول انتان اجرا گردد.

ترتيب کننده: رنځوريار دوکتور مختار احمد (پردلي)

شف و ترينر متخصص داخله عمومي شفاخانه حوزوي کندز

اشتراک گذاری:

نظر بدهید