پروژه تاپي نيروي محرک و اميد بخش اسحق «عاشوري»

تحليلگر مرکز اطلاعات ورسانه هاي حکومت
شهرهرات در بحبوحه برگزاري مراسم افتتاح کار پروژه تاپي رنگ و سيماي تاريخي اش را يکبار ديگر به نمايش گذاشت.
اين شهر باستاني با اتخاذ آماده‌گي‌ها براي آغاز کار مراحل مربوط به افغانستان پروژه تاپي به ساکنان آن ولا نيرو و احساس شادمانانه بخشيده و چنان فضايي را به وجود آورده است که هر هموطن عاشق ترقي و پيشرفت را براي استقبال از آن به تحرک و شعف واداشته است.
گزارشات واصله از ولايت هرات مي‌رساند که اين روز ها حال و هواي هرات و هراتيان رنگ و رونق خاصي به خود گرفته و چنان ماحولي به وجود آمده که گويي روح نامرئي تاريخ با شکوه اين مرزوبوم يکبار ديگر از وراي برج‌هاي عمارت اختيار الدين براي شهروندان هراتي پيام هاي مسرت و شادي آفرين را زمزمه مي کند.
آماده‌گي‌ها براي افتتاح کار پروژه تاپي در افغانستان از هرات باستان شروع و با طي مسير تعيين شده بعد از عبور از خاک افغانستان، به کويته پاکستان و از آنجا به هند وصل خواهد شد. از همين جهت است که هراتي ها با آماده‌گي ها براي هفته چنين يک روزي از مهمانان سه کشور عضو در پروژه تاپي (ترکمنستان، پاکستان و هندوستان) استقبال نمودند. اين به خاطر آن‌که، مسؤولان خط لوله تاپي شرکت هاي گاز چهار کشور عضو دو ماه قبل در سفري به شهر هرات وعده داده بودند که تا سال آينده هراتيان مي توانند از گاز اين لوله استفاده کنند.
حضور مهمانان از سه کشور عضو شريک در پروژه تاپي، جهت افتتاح مراحل کاري اين پروژه در بخش افغانستان، با پذيرايي گرم و صميمانه مقامات جمهوري اسلامي افغانستان و مردم شريف هرات حکايت از روز هاي خوشي دارد که از آرزوهاي ديرينة آن‌ها بوده است.
پايپ لاين انتقال گاز از کشور ترکمنستان الي هند، يکي از پروژه هاي انتقال انرژي است که گاز مورد نياز کشورهاي هندوستان و پاکستان را تأمين خواهد کرد. ضرورت روز افزون به انرژي به دليل رفع نيازمندي ها به اين مادة مهم در عرصه تحولات اقتصادي، زمينه ايجاد فکر تأمين انرژي مورد ضرورت ازاين طريق را به وجود آورد که افغانستان نيز ازاين پروژه و مزاياي آن به قدر ممکن مستفيد خواهد شد.
بعد از طرح مفکوره تاپي در سال 1990، مذاکرات رسمي جهت اجراي آن در سال 2003 ميلادي با حمايت بانک توسعه آسيايي آغاز گرديد. کشور هند در سال 2008 رسماً به اين پروژه پيوست و اولين موافقتنامه ميان کشور هاي عضو در سال 2010 در ترکمنستان به امضا رسيد. با امضاي قرارداد اجرايي مربوط، در دسامبر 2015 ميان رهبران چهار کشور ترکمنستان، افغانستان، پاکستان و هندوستان، کار عملي آن در سال 2016 آغاز شدکه اينک رهبران چهار کشور در شهر هرات کار بخش افغانستان پروژه را رسماً افتتاح کردند.
پروژه تاپي مطابق قرار داد 30 ساله، ظرفيت انتقال 33 ميليارد مترمکعب گاز کشور ترکمنستان را از حوزه (گالکينيش) در جنوب اين کشور از مسير هرات، با طي طريق حدود 1814 کيلومتر، به فاضيلکا در پنجاب هند به دستگاه هاي تمديد پايپ لاين در آن‌کشور وصل خواهد کرد. در 816 کيلومتر مسير اين خط که از ولايت هاي هرات، فراه، نيمروز، هلمند و قندهار مي گذرد، پنج پمپ فشار به ارزش يک ميليارد دالر نيز تعبيه خواهد شد.
عبور اين لوله گاز از مسير افغانستان مزاياي قابل توجهي را براي مردم و کشور ما در بر دارد که به صورت غير مستقيم، اين پروژه در رشد اقتصادي، افزايش خريد توسط مردم، کاهش ميزان بيکاري و فقر، به کار افتادن صنايع گازسوز، کاهش گاز در سراسر کشور، تثبيت جايگاه و اهميت اقتصادي و استراتيژيک افغانستان در آسياي ميانه و آسياي جنوبي و منطقه اي شدن امنيت افغانستان اثر گذار خواهد بود و مزيد بر آن، حدود 400 الي 500 ميليون دالر پول حق العبور پايپ لاين به جانب افغانستان ازين مدرک پرداخته خواهد شد که گفته مي شود نزديک به يک بر چهارم حصه عوايد داخلي حکومت در حال حاضر مي باشد. همچنان هفت الي ده هزار نفر در مراحل نصب و وصل پايپ لاين و کار هاي ساختماني، مطالعات فني و حمل و نقل مواد مورد نياز پروژه، صاحب شغل و به همين تعداد افراد نيز جهت تأمين امنيت آن استخدام خواهند شد.
در کنار اين مسايل، به عقيده برخي از تحليلگران، تاپي مي تواند بر صلح و ثبات منطقه و به ويژه افغانستان اثر گذار باشد، زيرا عبور لوله گاز تاپي از اين کشور منافع متضاد را تاحدودي به هم گره زده و جايگاه افغانستان را در معادلات سياسي، اقتصادي به نفع صلح و امنيت آن بالا مي برد.
طي سي سال استخراج و انتقال گاز، افغانستان سه ميليارد مترمکعب گاز را به قيمت مناسب از اين پروژه خريداري خواهد کرد که براي احيا و رونق صنايع در کشور از اهميت فراوان برخوردار مي باشد.
به گفتة مسؤولان، پروژه جديد خط انتقال برق 500 کيلو ولت برق ترکمنستان نيز از همين طريق به پاکستان خواهد گذشت که تفاهمنامه آن قبلاً از سوي سران کشور هاي ترکمنستان، افغانستان و پاکستان به امضا رسيده است.
بخش غربي فايبر نوري حلقوي افغانستان نيز از مسير تاپي عبور خواهد کرد و همزمان با آن، خط آهن افغانستان، ترکمنستان؛ خط آهني که افغانستان را از طريق بندر ترکمن باشي به کشور هاي آذربايجان، گرجستان،ترکيه و سپس به اروپا، قزاقستان و ساير کشورهاي مشترک المنافع وصل مي کند، با اين پروژه يکجا افتتاح شد. همين خط از يک‌طرف به ولايت هرات و از طرف ديگر به ولايت قندهار و از آنجا به پاکستان و از طرف ديگر، با اتصال به ولايت هاي باغيس، فارياب، بلخ، کندز در شمال کشور، به شبکه خط آهن ازبيکستان و تاجيکستان وصل خواهد شد.
طوري که ديده مي شود پروژه تاپي مجموعه‌يي از تحولات اقتصادي، سياسي، امنيتي و فرهنگي را در خود حمل مي کند که نقش و جايگاه آن در معادلات منطقوي به مثابه يک تحرک نيرومند و اميد بخش و با ارزش مي باشد و مي تواند همزمان فکر جديدي را در محاسبات سياسي نيز براي حل مناقشات بر فضاي حاکم مستولي سازد.
تطبيق پروژه تاپي در شرايط حاضر عرصه مناسبات را در منطقه بر بنياد تحول اقتصادي رقم مي زند که ظرفيت هاي عمومي رشد اين مناسبات را بر مبناي تعامل و تفاهم و همکاري براي بهسازي به ارمغان آورده در مرحله کنوني براي وجود تب آلود منطقه، حيثيت مسکني را دارا مي باشد که به آن نياز اشد وجود دارد.
و اما با وجود تمام اين خوشبيني ها، آيا شرايط براي تطبيق چنين يک پروژه مهم و اميد بخش با وجود مشکلات عديده اي که در افغانستان وجود دارد، مي تواند بدون درد سر و به وجه لازمي تحقق يابد. سوالي که بدون تأمل ذهن هر افغان و ناظرين را با درنظر داشت شرايط و اوضاع حاکم بر کشور به خود معطوف مي دارد، همين خواهد بود.
تا جايي که ديده مي شود، دولت جمهوري اسلامي افغانستان با تلاش‌هاي پيهم و با تمسک به جهش هاي اين چنيني، توانسته طلسم بن بست را در وضعيت کشور از همين طريق در هم شکند؛ ورنه ايده تاپي سال‌هاست که فکر علاقه‌مندان را به خود مشغول داشته است.
بنابرآن، با مطالعه جوانب و متغيرهاي مؤثر بر پروژه تاپي و ارزيابي دقيق مي توان به اين نتيجه رسيد که پروژه تاپي به مرحله اجرائي رسيده؛ موانعي که در گذشته وجود داشت مرفوع و آن تهديداتي که مانع تطبيق پروژه تاپي مي‌شد، از ميان برداشته شده است که بايد با در نظر داشت امکانات و ظرفيت هاي موجود براي تحفظ و مديريت پروژه، ازاين فرصت استفاده مطمئن و مؤثر صورت گيرد.
از اين رو، بايست مسايل مديريت پايپ لاين بخش افغانستان قسمي تنظيم گردد تا کوچکترين خطر احتمالي که مي تواند سلامت پايپ لاين را تهديد کند، از همين اکنون آسيب شناسي و مورد تدقيق قرار گيرد. اگر پروژه تاپي در کل به حيث يک سيستم مورد مطالعه قرار گيرد؛ بخش افغانستان آن نيز مي تواند به مثابه قسمتي ازين سيستم از تحفظ قابل ملاحظه اي برخوردار باشد تا مسؤوليت‌هاي کاري مؤظفين امور پايپ لاين جانب افغانستان نيز مانند کشور هاي همکار پروژه، يکسان و همآهنگ مديريت گردد.
در نتيجه مي شود خوشبيني ها و اميدواري هاي شهريان هرات و ولايت‌هاي شامل اين لوله گاز را نسبت به آغاز کار پروژه تاپي در کشور به مثابه سر آغاز تحرکات و جهش هاي اقتصادي به فال نيک گرفت و باورمندي به شادي ها و خوشي هاي روز افزون مردم را که آرزو و اميد به پيشرفت و ترقي دارند، ارج گذاشت.

اشتراک گذاری:

نظر بدهید